فوتو: اشىق دەرەككوز
بۇرىن-سوڭدى بولماعان دەڭگەي
2025 جىلى زەرگەرلىك جانە وعان ۇقساس بۇيىمدار ءوندىرىسىنىڭ ايلىق كولەمى قاڭتارداعى 166,2 ملن تەڭگەدەن جەلتوقسانداعى 303, 3 ملن تەڭگەگە دەيىن اۋىتقىدى. جىل قورىتىندىسى بويىنشا ورتاشا ايلىق ءوندىرىس كولەمى 229,8 ملن تەڭگەنى قۇرادى. بۇل الدىڭعى جىلدارمەن سالىستىرعاندا ايتارلىقتاي جوعارى كورسەتكىش.
بۇل دەرەكتەر باعا فاكتورىنىڭ سالاداعى نەگىزگى درايۆەرى بولىپ قالا بەرەتىنىن ايقىن كورسەتتى.
التىن باعاسى قىمباتتادى
مۇنداي سەرپىندى ءوسىم ەڭ الدىمەن باعالى مەتالداردىڭ, اسىرەسە التىننىڭ قىمباتتاۋىمەن بايلانىستى. ايلىق ديناميكاعا نازار اۋدارساق, 2023 جىلى زەرگەرلىك بۇيىمدار ءوندىرىسىنىڭ ورتاشا ايلىق كولەمى 102 ملن تەڭگە بولسا, 2024 جىلى بۇل كورسەتكىش 153,6 ملن تەڭگەگە دەيىن ارتقان.
باعا ءوسىمى ءوندىرىس كولەمىمەن قاتار ءجۇردى. ماسەلەن, 2024 جىلدىڭ ساۋىرىندە سەكتورداعى ءوندىرىس 105 ملن تەڭگەنى قۇراسا, جەلتوقسانعا قاراي ول 258 ملن تەڭگەگە دەيىن ءوستى.
ۇلتتىق بانك دەرەكتەرىنە سايكەس:
-
2020 جىلدىڭ سوڭىندا 1 گرامم التىن 25,4 مىڭ تەڭگە بولدى;
-
2022 جىلدىڭ سوڭىندا − 26,8 مىڭ تەڭگە (ەكى جىلدا +5,4%);
-
2023 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا باعا 30,3 مىڭ تەڭگەگە جەتىپ, ءبىر جىلدا 13,3% ءوستى;
-
2024 جىلى التىن بىردەن 45%-عا قىمباتتاپ, 43,9 مىڭ تەڭگە بولدى;
-
2025 جىلدىڭ سوڭىندا التىن باعاسى تاعى 61,4%-عا ءوسىپ, 70,9 مىڭ تەڭگەگە جەتتى.
پاريجدە تاعى دا ۇرلىق: زەرگەرلىك بۇيىمداردى تاسىمالداۋشىلارعا شابۋىل جاسالدى
الەمدىك نارىقتاعى قۇبىلمالىلىق
وسى جىلدىڭ قاڭتار ايىنىڭ سوڭى مەن اقپاننىڭ باسىندا حالىقارالىق نارىقتاردا التىن باعاسى كوپ قۇبىلدى. كەي ساتتەردە كوتيروۆكالار تروي ۋنتسياسى ءۇشىن 5,6 مىڭ اقش دوللارىنا دەيىن كوتەرىلسە, 6 اقپاندا 5 مىڭ دوللارعا, ال اي باسىندا 4,4 مىڭ دوللارعا دەيىن تومەندەدى. سوعان قاراماستان, التىن باعاسى ءالى دە تاريحي تۇرعىدا جوعارى دەڭگەيدە قالىپ وتىر.
قازاقستانداعى باعانىڭ بولشەك نارىققا اسەرى
قازاقستاندا قاڭتار ايىنىڭ سوڭىندا التىننىڭ ءبىر گرامى 89 مىڭ تەڭگەگە دەيىن قىمباتتاپ, تاريحي ماكسيمۋمعا جەتتى. الايدا الەمدىك نارىقتاعى تۇزەتۋدەن كەيىن 6 اقپانعا قاراي باعا 13,1%-عا تومەندەپ, 77,3 مىڭ تەڭگەنى قۇرادى. دەگەنمەن, جىل باسىنان بەرى التىن باعاسى ءبارىبىر 9,1%-عا وسكەن.
بۇل جاعداي زەرگەرلىك بۇيىمداردىڭ بولشەك باعاسىنا قىسىم جاساپ وتىر.
نەكە ساقينالارىنىڭ باعاسى جىل سايىن ءوسىپ جاتىر
قازاقستاندا التىن نەكە ساقينالارىنىڭ باعاسى 17 اي قاتارىنان ءوسىپ كەلەدى جانە ەكى جىلدان استام ۋاقىت بويى تومەندەگەن ەمەس. وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسانىندا ولاردىڭ باعاسى ءبىر ايدا 1,1%-عا ارتتى.
2025 جىلى اي سايىنعى باعا ءوسىمى:
-
اقپاندا − 0,8%,
-
قازاندا − 5,3% ارالىعىندا بولدى.
الەمدىك نارىقتاعى قىسقا مەرزىمدى تۇزەتۋلەرگە قاراماستان, التىن باعاسىنىڭ جيناقتالعان ءوسىمى زەرگەرلىك بۇيىمدار باعاسىنىڭ ارزانداۋىن كۇتۋگە مۇمكىندىك بەرمەي وتىر.
جىلدىق ءوسىم جانە وڭىرلىك ايىرماشىلىقتار
ءبىر جىل ىشىندە التىن نەكە ساقينالارى 38,2%-عا قىمباتتادى.
-
ءبىر جىل بۇرىن ءوسىم 23% بولعان;
-
2023 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا جىلدىق قىمباتتاۋ نەبارى 2,7% دەڭگەيىندە ەدى.
وڭىرلەر اراسىندا ەڭ جوعارى ءوسىم:
-
الماتى قالاسىندا − 64,6%,
-
تۇركىستان وبلىسىندا − 56,4%,
-
اقمولا وبلىسىندا − 52,7%.
ورتاشا رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەن جوعارى ءوسىم قاراعاندى, اقتوبە جانە ۇلىتاۋ وبلىستارىندا دا تىركەلدى.
ال ەڭ تومەنگى باعا ءوسىمى:
-
جەتىسۋ وبلىسىندا − 4,9%,
-
ماڭعىستاۋ وبلىسىندا − 14,5% بولدى.
