كولىك اپاتى – ۇكىمەتتىڭ ۇنەمى نازارىنداعى ماسەلە. پرەزيدەنت قىركۇيەك ايىنداعى جولداۋىندا دا جول قاۋىپسىزدىگىنە ايرىقشا نازار اۋدارىپ, ونى حالىقتىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا تىكەلەي ىقپال ەتەتىن ماڭىزدى فاكتور رەتىندە اتاپ ءوتتى.
قازىر جول-كولىك وقيعالارى جەكەلەگەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىس اياسىنان الدەقاشان شىعىپ, مەملەكەتتىك دەڭگەيدەگى وزەكتى الەۋمەتتىك پروبلەمالاردىڭ بىرىنە اينالدى. ويتكەنى ءاربىر جول اپاتىنىڭ ارتىندا ادام تاعدىرى, وتباسىنىڭ قايعىسى, قوعامنىڭ ورنى تولماس شىعىنى تۇر.
مەملەكەت باسشىسى «قازاقستان جاڭعىرۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە قادام باستى» اتتى سۇحباتىندا جول-كولىك وقيعالارىنىڭ الدىن الۋ ماسەلەسىنە تاعى دا ارنايى توقتالىپ, بۇل تۇيتكىلدىڭ جاھاندىق سيپاتقا يە ەكەنىن اتاپ ءوتتى. پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, جول اپاتتارىنىڭ كوبەيۋىنە اسەر ەتىپ وتىرعان نەگىزگى فاكتورلاردىڭ ءبىرى – اۆتوكولىكتەر سانىنىڭ قارقىندى ءوسۋى. بۇل ءۇردىس تەك بىزگە عانا ءتان ەمەس, كوپتەگەن مەملەكەتتەردە بايقالىپ وتىر.
رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, ەلىمىزدە اۆتوكولىكتەر سانى ءبىر جىلدىڭ ىشىندە 300 مىڭعا ارتسا, كەيىنگى بەس جىلدا بۇل كورسەتكىش 1,7 ميلليونعا جەتكەن. بۇعان قوسا, ەلىمىز اۋماعى ارقىلى جىل سايىن شامامەن 3 ميلليون ترانزيتتىك اۆتوكولىك وتەدى. مۇنداي اۋقىمدى قوزعالىس جول ينفراقۇرىلىمىنا تۇسەتىن سالماقتى ارتتىرىپ, كولىك اعىنىن كۇردەلەندىرە تۇسەتىنى انىق. سالا ماماندارى دا اۆتوكولىك سانى ۇلعايعان سايىن جول-كولىك وقيعالارىنىڭ ورىن الۋ قاۋپى جوعارىلايتىنىن العا تارتادى.
وسىعان بايلانىستى مەملەكەت تاراپىنان جول قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ناقتى ءارى جۇيەلى شارالار قولعا الىنىپ كەلەدى. ىشكى ىستەر مينيسترلىگى جول قوزعالىسى ەرەجەلەرى ساقتالۋىن باقىلاۋدى كۇشەيتىپ, قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى انىقتاۋ مەن ولاردىڭ الدىن الۋ جۇمىستارىن جانداندىرىپ وتىر. سونىمەن قاتار جول ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ, زاماناۋي باقىلاۋ تەتىكتەرىن ەنگىزۋ, بەينەباقىلاۋ جۇيەلەرىن كەڭىنەن قولدانۋ جۇمىستارى كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرىلۋدا. ايىپپۇل مولشەرىنىڭ ۇلعايۋى دا جازالاۋ ماقساتىنان بۇرىن, جول ۇستىندەگى ءتارتىپتى قالىپتاستىرىپ, ادام ءومىرىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى قادام رەتىندە قاراستىرىلىپ وتىر.
بۇل شارالاردىڭ بارلىعى جول قوزعالىسىنا قاتىسۋشى ءاربىر ازاماتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرىپ, قاۋىپسىز ءارى مادەنيەتتى كولىك جۇرگىزۋ ورتاسىن قالىپتاستىرۋدى كوزدەيدى.
جولداعى ءاربىر ەرەجە – ادام ءومىرىن قورعاۋ ءۇشىن جازىلعان. الايدا ونى ەلەمەيتىندەر ازايماي تۇر. وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ اكىمشىلىك پوليتسيا باسقارماسىنىڭ باستىعى باعدات كاكىموۆتىڭ ايتۋىنشا, جول-كولىك وقيعالارىنا كوبىنە شامادان تىس جىلدامدىق اسىرۋ, قارسى جولاققا شىعۋ, جاياۋ جۇرگىنشىنى وتكىزبەۋ, ماس كۇيىندە رولگە وتىرۋ سەبەپ بولادى.
– بۇل – سالعىرتتىقتىڭ سالدارى, جاۋاپسىزدىقتىڭ كورىنىسى. جۇرگىزۋشى جول ەرەجەسىن بىلمەۋى مۇمكىن, بىراق كوبىنە ونى بىلە تۇرا بۇزادى. ال مۇنداي نەمقۇرايدىلىقتىڭ وتەۋى تىم اۋىر – ادام ءومىرى. سوندىقتان رولگە وتىرعان ءار ادام ءبىر ساتتىك اسىعىستىقتىڭ ورنى تولماس قاسىرەتكە اينالۋى مۇمكىن ەكەنىن ۇمىتپاۋعا ءتيىس, – دەيدى ول.
وبلىس اۋماعىندا جول قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسى ءالى دە وتكىر كۇيىندە قالىپ وتىر. جوعارىدا اتالعان ستاتيستيكا – ءار تسيفردىڭ ارتىندا تاعدىر, ءار دەرەكتىڭ استارىندا ورنى تولماس وكىنىش تۇرعانىن اڭعارتاتىن اۋىر كورسەتكىش.
وسىنداي جاعداي جول قوزعالىسى قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا شۇعىل ءارى زاماناۋي شەشىمدەر قابىلداۋدى كۇن تارتىبىنە شىعاردى.
جۇرگىزىلگەن تالداۋ تۇنگى ۋاقىتتا بولاتىن جول اپاتتارىنىڭ باستى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى – جۇرگىزۋشىلەردىڭ ۇيقىلى-وياۋ كۇيدە كولىك باسقارۋى ەكەنىن كورسەتتى. وسىعان بايلانىستى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى «قازاۆتوجول» اق-مەن بىرلەسىپ, ەلىمىزدە العاش رەت اركالى كونسترۋكتسيالارعا ورناتىلعان قۋاتتى ءارى تومەن ينتەنسيۆتى لازەرلەردى قولدانۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. قازىر مۇنداي 11 نىسان ىسكە قوسىلعان. يننوۆاتسيالىق جۇيە جۇرگىزۋشىنىڭ نازارىن ارتتىرىپ, ۇيقىشىلدىقتى سەيىلتۋگە ىقپال ەتەدى. ناتيجەسىندە, تۇنگى ۋاقىتتا بولاتىن اپاتتاردىڭ الدىن الۋعا ناقتى مۇمكىندىك تۋىپ وتىر.
جول-كولىك وقيعالارىنىڭ تاعى ءبىر نەگىزگى سەبەبى – جىلدامدىق رەجىمىنىڭ ساقتالماۋى. بۇل ماسەلەنى تەجەۋ ماقساتىندا ەلدى مەكەندەردە جانە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوجولداردا جىلدامدىقتى اۆتوماتتى تۇردە تىركەيتىن «ەكين-پاترول» كەشەندەرى, سونداي-اق جاسىرىن پاترۋلدەۋگە ارنالعان «وراكۋل» جۇيەلەرى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ورناتىلىپ جاتىر. اتالعان تەحنولوگيالار تەك زاڭ بۇزۋشىلىقتى تىركەۋمەن شەكتەلمەي, جۇرگىزۋشىلەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋعا, ءتارتىپ مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان.
سونىمەن قاتار جاياۋ جۇرگىنشىلەردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە دە ايرىقشا نازار اۋدارىلىپ كەلەدى. 2024 جىلعى
1 شىلدەدەن باستاپ قاراعاندى جانە تەمىرتاۋ قالالارىندا «Argus-جاياۋ جۇرگىنشى» اۆتوماتتاندىرىلعان باقىلاۋ كەشەندەرى ىسكە قوسىلدى. بۇل جۇيە جاياۋ جۇرگىنشىگە جول بەرمەگەن جۇرگىزۋشىلەردى اۆتوماتتى تۇردە انىقتايدى. ال جالپى تاعى وسىنداي 15 كەشەن ساتىپ الۋ جوسپارلانىپ وتىر.
بۇدان بولەك, جاياۋ جۇرگىنشىلەر تاراپىنان جاسالاتىن جول ەرەجەسى بۇزۋشىلىقتارىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن, بەت-الپەتتى تانۋ فۋنكتسياسى بار «اقىلدى جاياۋ جۇرگىنشىلەر وتكەلى» كەشەنىن تەستىلىك رەجىمدە ەنگىزۋ كوزدەلگەن. بۇل باستامالار جولداعى قاۋىپسىزدىكتى تەحنولوگيا ارقىلى قامتاماسىز ەتۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە جول اشپاق.
قاراعاندى وبلىسى
