كەڭەستە ۆەگەتاتسيا كەزەڭىنىڭ تۇراقتى ءوتۋىن قامتاماسىز ەتۋ, سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ, ەگىستىك قۇرىلىمىن ءارتاراپتاندىرۋ, سۋ رەسۋرستارىن ەسەپكە الۋ مەن ءبولۋدى تسيفرلاندىرۋ, تاريفتىك ساياساتتى جەتىلدىرۋ مەن سۋدى زاڭسىز الۋدىڭ جولىن كەسۋ شارالارى تالقىلاندى.
سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىگى باس پروكۋراتۋرامەن بىرلەسىپ سۋدىڭ «قارا نارىعىمەن» كۇرەس جونىندەگى جول كارتاسىن ازىرلەدى. جول كارتاسى اياسىندا رەسپۋبليكالىق جانە وڭىرلىك دەڭگەيدە ۆەدومستۆوارالىق جۇمىس توپتارى قۇرىلادى.
ۆيتسە-پرەمەر كۇرتى سۋ قويماسىنان سۋدى زاڭسىز الۋدىڭ جولىن كەسۋگە ەرەكشە نازار اۋدارۋدى تاپسىردى. سۋارۋ ماۋسىمىندا تۇراقتى سۋ پايدالانۋدى قامتاماسىز ەتۋگە اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىن ءارتاراپتاندىرۋ شارالارى كوزدەلگەن. وسى جىلعا ارنالعان جوسپارعا سايكەس, الماتى وبلىسىندا كۇرىش ەگىسىنىڭ جالپى اۋماعى 5,8 مىڭ گەكتاردان اسپاۋعا ءتيىس.
«سۋارمالى سۋدىڭ تاپشىلىعى ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا كەرى اسەرىن تيگىزەدى. سوندىقتان سۋ رەسۋرستارىن پايدالانۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەسى اسا وزەكتى. اكىمدىك داقىلدار قۇرىلىمىن ارتاراپتاندىرۋعا جانە قۇرعاقشىلىققا ءتوزىمدى داقىلداردى ەنگىزۋگە ەرەكشە نازار اۋدارۋعا ءتيىس. كۇرىش داقىلدارىنىڭ اۋدانىن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى بەكىتكەن ينديكاتورلارعا سايكەس كەلتىرۋ قاجەت. بىلتىرعى كۇردەلى جاعدايعا قاراماستان, ۆەگەتاتسيا كەزەڭىنىڭ سالىستىرمالى تۇردە جەڭىل وتۋىنە سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ ىقپال ەتتى. مەملەكەت باسشىسى اقمولا وبلىسىنا جۇمىس ساپارى بارىسىندا اتاپ وتكەندەي, سۋ رەسۋرستارىنىڭ 50%-دان استامى جەرگە ءسىڭىپ كەتەدى. بۇل زاماناۋي جۇيەلەردى قولداناتىن كورشى ەلدەرمەن ترانسشەكارالىق سۋدى ءبولۋ جونىندەگى كەلىسسوزدەردى قيىنداتادى. الداعى 3-4 جىلدا بۇل ماسەلەمەن جۇيەلى تۇردە اينالىسۋ قاجەت», دەپ اتاپ ءوتتى قانات بوزىمباەۆ.
2030 جىلعا دەيىن ەلىمىزدەگى 1,3 ملن گەكتار سۋارمالى جەردى سۋ ۇنەمدەۋ جۇيەلەرىمەن قامتۋ جوسپارلانىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە الماتى وبلىسى بويىنشا كورسەتكىش – 186,6 مىڭ گەكتار. وسى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن 2026–2028 جىلدارى رەسپۋبليكا بويىنشا جالپى سيپاتتاعى ترانسفەرتتەر اياسىندا سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋدى قولداۋعا جانە سۋارۋ سۋىنىڭ قۇنىن سۋبسيديالاۋعا 228,2 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. بۇل الدىڭعى ءۇش جىلمەن سالىستىرعاندا ءتورت ەسە كوپ. ونىڭ ىشىندە الماتى وبلىسىنا 27,6 ملرد تەڭگە بەكىتىلگەن.
2028 جىلعا دەيىنگى سۋ شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارى اياسىندا سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىگى بارتوعاي سۋ قويماسىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جوباسىن ازىرلەپ جاتىر. سونداي-اق جالپى ۇزىندىعى 270 شاقىرىم بولاتىن توپتىق سۋ قۇبىرى مەن ءتورت ماگيسترالدىق كانال سالۋ جوسپارلانعان. ۇلكەن الماتى كانالىنىڭ ۋچاسكەلەرىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇل جۇمىستار بيىل تولىق اياقتالادى.
جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار «سۇڭقار» جانە «تەگەرمەن» سۋ قويمالارىن سالۋعا ارنالعان جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجات دايىنداپ جاتىر. سونىمەن قاتار ءتورت سۋ قويماسىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋ جانە 74 گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستى كوپفاكتورلى تەكسەرۋدەن وتكىزۋ كوزدەلگەن.
ۆيتسە-پرەمەر وبلىس اكىمدىگىنە وسى جوبالاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىن ەرەكشە باقىلاۋعا الۋدى جانە نىسانداردى بەلگىلەنگەن مەرزىمدە پايدالانۋعا بەرۋدى قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى.
يسلام دامۋ بانكىمەن ىنتىماقتاستىق اياسىندا ەڭبەكشىقازاق, بالقاش, ۇيعىر جانە رايىمبەك اۋداندارىندا سۋارۋ جەلىلەرىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. نىسانداردىڭ جالپى ۇزىندىعى 550 شاقىرىمنان اسادى. ناتيجەسىندە, 34 مىڭ گەكتاردان اسا اۋىل شارۋاشىلىعى جەرى تۇراقتى سۋمەن قامتاماسىز ەتىلەدى.
كەڭەستە «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسى دا قارالدى. بيىل الماتى وبلىسىندا اۋىل كاسىپكەرلىگىن دامىتۋعا 10,8 ملرد تەڭگە بولىنەدى.
وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى باقىتنۇر باقىت ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, باعدارلاما قازىردىڭ وزىندە ايقىن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ناتيجە كورسەتىپ وتىر. كەيىنگى ءۇش جىلدا باعدارلاما اياسىندا 1436 جوبا قارجىلاندىرىلىپ, 90 كووپەراتيۆ قۇرىلدى جانە 1616 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى.
قازىر الماتى وبلىسى حالقىنىڭ 81%-ى اۋىلدىق جەرلەردە تۇرادى. قانات بوزىمباەۆ اۋىلدا تۇراقتى تابىس كوزدەرىن, جۇمىس ورىندارىن جانە شاعىن بيزنەستى دامىتۋعا قاجەتتى جاعداي جاساۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
