حالىق تاڭداۋى اداستىرمايدى

بۇگىندە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كەڭەسىنىڭ 2015 جىلى پرەزيدەنت سايلاۋىن وتكىزۋ تۋرالى باستاماسى جالپىحالىقتىق قولداۋعا يە بولىپ وتىر. باستاماعا كاسىپورىندار مەن ءتۇرلى ۇيىمداردىڭ ەڭبەككەرلەرى, قوعامدىق بىرلەستىكتەر مەن ونەر ۇجىمدارىنىڭ وكىلدەرى, ستۋدەنت جاستار, سونداي-اق, شەتەلدىك ساياساتكەرلەر ءۇن قوسۋدا. ولاردىڭ بارلىعى الەمدىك ەكونوميكالىق داعدارىستى ەڭسەرىپ, ەل ەكونوميكاسىن ءارى قاراي دامىتۋدا ەلباسىنىڭ جانىنا توپتاسۋ اسا ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ وتۋدە. بۇگىن سول پىكىرلەردىڭ ءبىر توبىن وقىرمان نازارىنا ۇسىنىپ وتىرمىز. سيدحارت ساكسەنا, كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتى جا­نىنداعى ورتالىقازيالىق فو­رۋمىنىڭ جەتەكشىسى: – قازاقستاندا كوپتەگەن وزگە ەلدەر ءۇشىن ناقتى مىسال بولاتىن وتە ءتيىمدى تۇراقتىلىقتىڭ مودەلى قالىپتاسقان. مەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كەڭەسىنىڭ وسى جىلى پرەزيدەنت سايلاۋىن وتكىزۋ تۋرالى ۇندەۋىن ماڭىزدى باستاما دەپ ەسەپتەيمىن. ول تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا جانە ەل ەكونوميكاسىن دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سوندىقتان دا, مەن 2015 جىلى سايلاۋ وتكىزۋ قازاقستان ءۇشىن ۇلكەن العا باسۋشىلىق قادام بولاتىنىنا سەنىمدىمىن. زەەۆ حانين, يزرايل ابسوربتسيالار مي­نيسترلىگىنىڭ باس عالىمى: – جاقىنداپ كەلە جاتقان ەكونو­ميكالىق داعدارىس جاعدايىندا قازاقستاننىڭ ساياسي باسشىلىعى ەكونوميكانى وسىرۋگە قاراي بىرقاتار قادام جاسادى جانە قولعا الدى. بۇل ۇلكەن كۇش جۇمىلدىرۋدى قاجەت ەتەتىن ءىس. سوندىقتان, سايلاۋ وتكىزۋ تۋرالى شەشىم, مەنىڭ ويىمشا, تۇرعىنداردان قوسىمشا سەنىم نەسيەسىن الۋ دەپ بىلەمىن. بۇل وتە دۇرىس قادام. ابدۋساتتور نۋراليەۆ, رەسەي-تاجىك سلاۆيان ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ پروفەسسورى, «قازاقستان-تاجىكستان» دوستىق قوعامىنىڭ توراعاسى: – مەن قازاقستان حالقى اس­سام­بلەياسى كەڭەسىنىڭ 2015 جىلى پرەزيدەنت سايلاۋىن وتكىزۋ تۋرالى باس­تاماسىن تولىعىمەن قول­داي­مىن. بۇل, بىرىنشىدەن, ءارتۇرلى ەكى ەلەكتورالدىق ساياسي ناۋقاننىڭ قاتار كەلۋىنە مۇمكىندىك بەرمەيدى. ەكىنشىدەن, قازاقستان پرەزي­دەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جاھاندىق سىناقتار كەزەڭىندە الەمدىك ساياسي جانە ەكونوميكالىق داعدارىسقا بايلانىستى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق باعدارلامالاردى دامىتۋ باستامالارىن تابىستى جۇزەگە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى. ماي حۆان, كسرو جانە قازاقستاننىڭ كون­كيمەن سىرعاناۋ سپورتى ءجو­نىن­­دەگى ەڭبەك سىڭىرگەن جات­تىق­تىرۋشى: – مەن قازاق سپورت جانە تۋريزم اكادەمياسىندا كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋىن وتكىزۋ جونىندەگى باستاماعا قولداۋ ءبىلدىرۋ ميتينگىسىنە قاتىستىم. سونداي-اق, ستۋدەنتتەر الدىندا ءبىزدىڭ اتاقتى سپورت ارداگەرلەرىمىز – ەۆگەنيا كاديايكينا, ءامين تۇياقوۆ, شورا يۋماشەۆ جانە باسقا دا كوپتەگەن سپورتشىلار اتىنان ءسوز سويلەۋ قۇرمەتىنە يە بولدىم. ءسوز سويلەۋگە ۇسىنىس جاساعان ارداگەر سپورتشىلار جاستاردى پرەزيدەنت سايلاۋىنا بەلسەنە قاتىسۋعا شاقىرۋدى ءوتىندى. جاس سپورتشىلار كوتەرگەن پلاكاتتار مەن ترانسپورانتتاردى كورگەن كەزدە مەن ستۋدەنت جاستاردىڭ قازىردىڭ وزىندە دۇرىس تاڭداۋ جاساعانىنا كوزىم جەتتى. مۇرات اۋەزوۆ, قوعام قايراتكەرى, مادە­نيەت­تانۋشى: – قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى بيىلعى جىلى پرەزيدەنت سايلاۋىن وتكىزۋ تۋرالى ۇسىنىسپەن شىعۋى ارقىلى حا­لىقارالىق قيىن جاعدايلار كەزىندە, ولاردىڭ الدىن الۋدا اسا كورە­گەندىك تانىتتى. مەن دە الەمدىك ۇدەرىس­تەردى, ساياسي جاعدايلاردى ۇنەمى با­قىلاپ وتىرامىن. بۇل وتە دۇرىس باستاما دەپ بىلەمىن. يۋليا كۋچينسكايا, «دەموكراتيالىق ينستيتۋت» عزق-نىڭ جوباسى جونىندەگى ديرەكتورى: – الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەر كورسەت­­كەندەي, رەسپوندەنتتەردىڭ 97 پايىزى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ باستاماسىن ماقۇلدادى جانە تاعى 96 پايىزى سەنىم ءبىلدىردى. نەگە ولار قحا باستاماسىن ماقۇلدايدى دەگەن ماسەلەگە كەلسەك, 95 پايىزى پرەزيدەنتتىك سايلاۋ وتكىزۋ قوعامدى بىرىكتىرۋگە, ەكونوميكالىق تاپسىرمالار مەن مىندەتتەردى شەشۋگە شوعىرلاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى دەپ ەسەپتەيدى. ال 91 پايىزى سايلاۋ ينۆەستورلاردىڭ ۇزاق مەرزىمدى رەفورمالارداعى سەنىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتەدى دەپ سانايدى. يننا لەبەدەۆا, پ.چايكوۆسكي اتىنداعى الماتى مۋزىكا كوللەدجىنىڭ وقىتۋشىسى: – قحا-نىڭ مەرزىمىنەن بۇرىن پرەزيدەنت سايلاۋىن وتكىزۋ باس­تاماسىن تولىقتاي قولدايمىن. ەلباسىنا جاڭا مانداتتى سەنىم ءبىلدىرۋ ءبىزدىڭ حالىقتى بىرىكتىرەدى جانە توپتاستىرادى, ءبىلىم بەرۋ ماسە­لە­لەرىندەگى كۇشتى شوعىر­لاندىرادى. كوللەدج وقىتۋشىلارى مەملەكەت تاراپى­نان كورسەتىلىپ جاتقان قولداۋدىڭ ارقاسىندا ستۋدەنت­تەرمەن بىرگە, حالىقارالىق كونكۋرستاردا شىعار­ماشىلىق شىڭدارعا بەلسەندى تۇردە ۇمتىلىپ كەلەدى. سونداي-اق, ولار جەڭىستىڭ 70 جىلدىق, قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىق, كونستيتۋتسيا مەن قحا-نىڭ 20 جىلدىق مەرەكەلەرىنە ستۋدەنتتەر كونتسەرتتىك باعدارلامالارمەن بەلسەندى ازىرلەنۋدە. نينا بەكەەۆا, ەڭبەك ارداگەرى, قىزىلوردا: – بۇگىندە پرەزيدەنت سايلاۋى تاقىرىبى بارلىق وڭىردە كەڭىنەن تالقىلانۋدا. سونداي-اق, كوپشىلىك قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنا وسى ماڭىزدى ۇسىنىستارى ءۇشىن العىس بىلدىرۋدە. بۇل باستامانى قاراپايىم ەڭبەككەردەن باستاپ, ءار دەڭگەيدەگى دەپۋتاتتار, جالپىلاي العاندا, بۇكىل قازاقستاندىقتار قولداپ جاتىر. مەن دە سايلاۋ وتكىزۋ ارقىلى ءبىزدىڭ كوشباسشىمىزعا ەڭ باستى ماسەلە – الداعى ۋاقىتتا مەملەكەتىمىزدى ءارى قاراي دامىتۋعا مۇمكىندىك جاساۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيمىن. ءوز باسىم حالقىمىز بەن پرەزيدەنتىمىزدىڭ دانالىعىنا  سەنەمىن. نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن بىرگە بىزگە قانداي دا ءبىر داعدارىس قورقىنىشتى ەمەس. اندرەي چەبوتارەۆ, «التەرناتيۆا» وزەكتى زەرت­تەۋلەر ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى: – قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كەڭەسىنىڭ پرەزيدەنت سايلاۋىن وتكىزۋ جونىندەگى باستاماسى تۇگەلىمەن نەگىزدى. قازىرگى ءوزىمىز كۋا بولىپ وتىرعان قيىن جاعدايدا, پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتەگى ساياسي تۇراقسىزدىقتار ورىن الىپ تۇرعان كەزدە سايلاۋ وتكىزۋ قازاقستان ەكونوميكاسى ءۇشىن, ارينە, وزەكتى. وسىنداي جاعدايلاردا ءبىزدىڭ الدىمىزدا تۇرعان مىندەتتەردى قوعامدى جۇمىلدىرۋ ارقىلى شەشۋگە ابدەن بولادى. زارينا سەيفۋللينا, «بولاشاق» باعدارلاماسىنىڭ ستيپەندياتى: – جۋرناليست رەتىندە كۇندەلىكتى بولىپ جاتقان وقيعالار بەيجاي قالدىرمايدى. ولار ءبىزدىڭ كەز كەلگەن ماسەلەگە تامىر سوعىسىنداي مۇقيات تالداۋ جاساۋىمىزدى قاجەت ەتەدى. وتكەن جىلى ماعان جۋرناليس­تيكا بويىنشا «بولاشاق» ستيپەندياتى بولۋ باقىتى بۇيىردى. مەن قازاقستانداعى وڭ وزگەرىستەرگە ءوز ۇلەسىمدى بارىنشا قوسقىم كەلەدى. بۇل سايلاۋ ءبىزدىڭ جارقىن بولاشاعىمىزعا دەگەن سەنىمدىلىگىمىزدى نىعايتادى جانە پرەزيدەنتىمىزدىڭ باستامالارىن تولىق جۇزەگە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتەتىن بولادى. مەن سوعان سەنىمدىمىن. بيبىگۇل جەكسەنباي, «باس رەداكتورلار كلۋبى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ پرەزيدەنتى: – «باس رەداكتورلار كلۋبى» قوعام­دىق بىرلەستىگى, وزگە دە مە­دياكەڭىستىك وكىل­­­­دەرىمەن بىرگە, قازاقستان رەسپۋب­­­ليكاسى پرەزي­دەنتىنىڭ سايلا­ۋىن ءوت­كىزۋ يدەياسىنا ءوز قولداۋىن بىلدىرەدى. الداعى كەزەڭدە بار­لىق مەملەكەتتىك اپپارات پەن قازاق­­­ستاندىق قوعامنىڭ كۇش-جىگەرى ەكونومي­كاداعى داعدارىس ترەندتەرىنىڭ سالدارىن باسەڭدەتۋگە باعىت­تالۋى قاجەت. بارلىق قازاقستاندىقتاردى, باق-تار مەن مەم­لەكەتتىك ەمەس ۇيىمداردى قحا كەڭەسىنىڭ ۇسىنىسىن قولداۋعا جانە ەلباسى جانىنا توپتاسۋعا شاقىرامىز. ءانۋار سابيروۆ, اقتاۋ حالىقارالىق تەڭىز پور­تىنىڭ دوكەر-مەحانيزاتورى: – پرەزيدەنت سايلاۋى قازاق­ستاندىقتارعا ەل ەكونوميكاسىن تابىستى دامىتۋعا باعىتتالعان ۇزاق مەرزىمدى جوبالاردى ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مەملەكەت باسشىسى «نۇرلى جول» باعدارلاماسىندا كورسەتىلگەن ءمىن­دەتتەر مەن تاپسىرمالار جالعاس­تىرىلۋى ءارى ورىندالۋى ءتيىس. بۇل باعدارلاما بىزدەر ءۇشىن اسا كۇشتى قولداۋ بولىپ تابىلادى. سوندىقتان, ءبىز قازىردەن باستاپ بىرىگىپ, بارلىق كۇش-جىگەرىمىزدى وسى باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋعا جۇمساۋىمىز قاجەت. ويتكەنى, ول وتانىمىزدىڭ, بارلىق قازاقستاندىقتاردىڭ يگىلىگى ءۇشىن قىزمەت ەتەدى. مەرۋەرت قازبەكوۆا, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, «قازاقستان ايەل-كاسىپكەرلەرى وداعى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى: – ەلباسى ءوزىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ بويىن­شا جۇ­مىستاردى جالعاستىرۋ قاجەت ەكەندىگىن اتاپ وتكەن ەدى. سون­دىق­تان دا, ءبىز مەملەكەت باسشى­سى­نىڭ جەتەكشىلىگىمەن «نۇرلى جول» باعدارلاماسىندا ايقىندالعان ماقساتتارعا قول جەت­كىزە­تىندىگىمىزگە بەك سەنىمدىمىز. قازاقستاننىڭ ايەل-كاسىپكەرلەرى وداعى بۇكىل قازاقستاندىقتاردى 2015 جىلى پرەزيدەنت سايلاۋىن وتكىزۋ باستاماسىنا قوسىلۋعا شاقىرادى. نادەجدا گوروبەتس, ن.ساتس اتىنداعى مەملەكەتتىك بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر ورىس اكادەميالىق تەاترىنىڭ ديرەكتورى: – الماتىدا رەسپۋبليكالىق بەس تەاتردىڭ شىعارماشىلىق ۇجىمى كەزدەسىپ, وندا پرەزيدەنتتىك سايلاۋ وتكىزۋدى قولداعان ۇندەۋ قابىلدادىق. الداعى ۋاقىتتا ەل دامۋىنىڭ قاجەتتىلىگىن تۇسىنە وتىرىپ, ۇلتتىق تەاترلار پرەزيدەنت سايلاۋىن وتكىزۋ تۋرالى قحا باستاماسىنا قولداۋ ءبىلدىردى. ۇندەۋگە تەاترلار ديرەكتورلارى – يۋري ياكۋشەۆ, ليۋبوۆ ني, ساۋتجان سونۋروۆ, الەكساندر دەدەرەر جانە نادەجدا گوروبەتس قول قويدى. قاليمان بەگالينوۆا, ق.ساتباەۆ اتىنداعى قازۇتۋ-دىڭ كافەدرا مەڭگەرۋشىسى, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور: – پرەزيدەنتتىك سايلاۋ وتكىزۋ ­باستاماسىنا قولداۋ ءبىلدىرۋ ءوزىمنىڭ ازاماتتىق پارىزىم دەپ سانايمىن. فيلوسوف رەتىندە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ اسا قيىن كەزەڭدەردە رەفورمالاردى قولعا الىپ, ونى ءتيىمدى جالعاستىرعانداعى, ودان ناتيجە شىعارعانداعى ءرولىن وتە جاقسى بىلەمىن. سونىمەن قاتار, ەلباسىمىزدىڭ ساليقالى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا ەلىمىزدە ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىم نىعايدى. پرەزيدەنتىمىزدىڭ بەيبىتشىلىك پەن تىنىشتىقتى نىعايتۋداعى ەرەن ەڭبەگى قاي كەزدە دە قۇرمەتكە يە ەكەندىگىن ايتقىم كەلەدى. مۇرات ابەنوۆ, قوعام قايراتكەرى: – ءبىزدىڭ ەلىمىز ايتارلىقتاي جەڭىل ەمەس, بىراق دامۋدىڭ ەڭ دۇرىس جولىن تاڭدادى. بۇگىندە ءبىز «نۇرلى جول» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدامىز, يندۋستريالاندىرۋدىڭ ەكىنشى بەسجىلدىعىن باستاپ وتىرمىز. وسى جەردە مەملەكەت, بيزنەس, ونەركاسىپ جانە تۇرعىندار بىرلەسىپ ارەكەت ەتۋلەرى كەرەك. ارينە, پرەزيدەنتتىك سايلاۋ ۇدەرىسىن كەيىنگە تارتپاۋ قاجەت. ەگەر سولاي ەتەتىن بولساق, باستالعان ءىرى ۇدەرىستەردى باسەڭدەتىپ الامىز. ال سايلاۋ تۋرالى ۇسىنىس, ول – وركەندەۋگە باستايتىن جول.