ەكونوميكا • 30 قاڭتار, 2026

بالىق شارۋاشىلىعىنا سەرپىن بەرەدى

10 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

بيىلدان باستاپ باعالى بالىق وسىرەتىن شاعىن فەرمالار سۋبسيديا الا باستايدى. مەملەكەت بۇعان دەيىن جىلىنا, كەم دەگەندە, 45 توننا ءونىم شىعاراتىن شارۋاشىلىقتاردى عانا قارجىلاي دەمەپ كەلگەن. بيىل ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديا الۋ شەگى 25 تونناعا دەيىن تومەندەتىلدى. اكۆامادەنيەت سالاسىنداعى شاعىن بيزنەس وكىلدەرى مەملەكەتتىك قولداۋ اياسىنىڭ كەڭەيۋى وڭىردە بالىق شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىنا ەداۋىر سەرپىن بەرەدى دەيدى.

بالىق شارۋاشىلىعىنا سەرپىن بەرەدى

ماماندار فەرمەرگە جىلىنا 45 توننا بالىق وندىرۋگە شامامەن 1 ملرد تەڭگەدەي قارجى كەرەك ەكەنىن ايتادى. شاعىن بيزنەس ءۇشىن وندىرىسكە مۇنداي قو­­­ماق­تى قاراجات سالۋ قيىنعا سوعا­تىنى بەلگىلى. سوندىقتان مەم­­لەكەت تاراپىنان وسى سالاعا كاسىپ­تەنگەن شاعىن كاسىپ­كەرلەرگە دەم بەرەتىن كوپتەگەن قو­لايلى جاعداي قاراستىرىلىپ جاتىر. ماسەلەن, وتكەن جىلى بالىق شارۋاشىلىعىن جۇيەلى جولعا قويۋ ماقساتىندا «اكۆا­شارۋا­شىلىق تۋرالى» زاڭ قابىل­­دان­دى.

«اتالعان زاڭ باعالى بالىق وسىرەتىن شاعىن فەرمالاردىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەدى. مىسالى, كاسىپكەر­لەرگە سۋبسيديادان باسقا, جەڭىلدەتىلگەن نەسيە قاراستىرى­لىپ وتىر. اتاپ ايتساق, بالىق وسىرەتىن جاڭا شارۋاشىلىق سالۋعا نەمەسە ونى كەڭەيتۋگە, بالىق وڭدەۋگە 2,5 پايىزبەن بيۋدجەتتىك نەسيە قاراستىرىلعان. ودان كەيىن كاسىپكەردىڭ قاراجات اينالىمىن تولىقتىرۋ ماقساتىندا 5 پايىزدىق جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرۋ كوزدەلىپ وتىر. ويتكەنى بالىقتى جاساندى جاعدايدا وسىرەتىن فەرمالار جەمگە كوپ قارجى جۇمسايدى. ال جەڭىلدەتىلگەن نەسيە فەرمەردىڭ تارىقپاي جەم, شاباق ساتىپ الۋى­نا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار زاڭناماعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلىپ, اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى الىپ تاستاۋ بويىنشا كوپتەگەن جۇمىس جۇرگىزىلدى. سونداي-اق ەندى شالعاي ەلدى مەكەندەردە كاسىپكەرلەر «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسى اياسىندا شا­عىن بالىق شارۋاشىلىعىن اشا الادى», دەيدى توبىل–تورعاي وبلىس­ارالىق باسسەيندىك بالىق شارۋا­شى­لىعى ينسپەكتسياسىنىڭ باسشىسى بەرەكە توعاەۆ.

وبلىس كولەمىندە بالىق شارۋا­شى­­لىعىندا ماڭىزى بار 187 سۋ اي­دىنى جەكە پايدالانۋشىلارعا بەكىتىلىپ بەرىلگەن. سونىڭ 56-سى تاۋارلى بالىق وسىرۋمەن اينالىسادى. ولار بىلتىر 750 توننا بالىق وندىرگەن. مۇنىڭ سىرتىندا, توبىل قالاسىندا جاساندى جاعدايدا بالىق وسىرەتىن جالعىز يندۋستريالىق شارۋاشىلىق بار. اتالعان شارۋا­شىلىق جابىق عي­مارات ىشىندەگى 16 باسسەيندە بە­كىرە وسىرەدى. شارۋا­شى­لىق باسشىسى ۆالەنتين يششەنكونىڭ ايتۋىن­شا, مەملەكەتتىك سۋبسيديا الۋ مۇمكىندىگىنىڭ كەڭەيۋى شاعىن فەرمالاردىڭ قۋاتىن ارتتىرىپ, ءوندىرىس كولەمىن ۇلعايتۋعا جول اشادى.

ء«بىز 2024 جىلى 300 ملن تەڭگە قارجىعا جاڭا عيمارات سالىپ, ءوندىرىستى ىسكە قوستىق. بىراق جىلىنا 45 مىڭ توننا ءونىم بەرە المايتىن بولعاندىقتان, مەملەكەتتىك سۋبسيديادان قاعىلدىق. وعان قول جەتكىزۋ ءۇشىن وندىرىسكە تاعى
300 ملن تەڭگە قارجى سالۋ قاجەت بولدى. بۇدان تىس باسسەينگە, جەمگە, سۋ قۇبىرىن تازارتۋعا سۋبسيديا بەرىلۋى ءتيىس ەدى. بىراق ول سۋبسيديا الدىمەن باسسەين نەمەسە ازىق ساتىپ الىپ نەمەسە بالىقتى ءوسىرىپ, ونى ساتقان سوڭ عانا قولعا تيەدى. سول سەبەپتى ءتيىستى قۇجاتتاردى رەسىمدەپ, قۇزىرلى ورىنعا كورسەتۋ كەرەك بولدى. بۇلاي ىستەۋگە شامامىز جەتپەي, تەك نەسيە پايىزىن جابۋعا بولىنگەن سۋبسيديانى عانا الدىق. ەندى مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ كۇشەيەدى. بيىل 25 توننا بالىق وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. دەمەك, سۋبسيدياعا ىلىگەمىز دەگەن ءۇمىت بار. بۇل جەڭىلدىك باسقا فەرمالاردى دا ىنتالاندىراتىنى ءسوزسىز. ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديا الساق, ءدال وسىنداي قوسىمشا كاسىپورىن سالامىز. قۇرال-جابدىق الامىز. ءوندىرىستى كەڭەيتەمىز, دەيدى كاسىپكەر. شارۋاشىلىق يەسىنىڭ  ايتۋىنشا, بەكىرە شاباعى تاۋارلى بالىققا اينالعانعا دەيىن ونى باعىپ-قاعۋ كەرەك. ونىڭ اۋىرتپالىعى كوپ. جابىق باسسەين­دەگى بالىقتىڭ ويداعىداي ءوسىپ-جەتىلۋىنە سۋدى ۇنەمى تازارتىپ, وتتەگىمەن بايى­تىپ وتىرۋ كەرەك. مۇنىڭ سىرتىندا, بالىقتىڭ جەمى, سۋى, ءدارى-دارمەگى بار, شىعىنى شاش ەتەكتەن. ەندى وسىنىڭ ءبارى مەملەكەت تاراپىنان سۋبسيديالانادى» .

توبىل–تورعاي وبلىسارالىق باسسەيندىك بالىق شارۋاشىلىعى ينسپەكتسياسىنىڭ مالىمەتىنشە, بيىل وڭىردە قوسىمشا 40 سۋ ايدىنى «ە-قازىنا» ەلەكتروندىق پورتالى ارقىلى باسساۋداعا ءتۇسىپ, جەكە كاسىپكەرلەرگە پايدالانۋعا بەرىلەدى.

 

قوستاناي وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار