ساياسات • 28 قاڭتار, 2026

تەڭگەرىمدى بايلانىس تەرەڭدەي تۇسەدى

20 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ ءيزرايلدىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى گيدەون موشە ساارمەن كەزدەستى. باسقوسۋدا تاراپتار حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلاپ, پارلامەنتارالىق بايلانىستى كەڭەيتۋدىڭ باسىم باعىتتارىنا توقتالىپ, بىرلەسكەن جوبالاردى ىسكە اسىرۋ بارىسىنا نازار اۋداردى.

تەڭگەرىمدى بايلانىس تەرەڭدەي تۇسەدى

م.اشىمباەۆ مەيمانعا ءىلتيپات بىلدىرە وتىرىپ, قازاقستان مەن يزرايل اراسىنداعى كوپجىل­دىق ءارى كوپقىرلى ىنتىماق­تاس­تىق جۇيەلى تۇردە دامىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى جانە پارلا­مەنت­ارالىق ءوزارا ءىس-قيمىل­دىڭ الەۋەتى زور ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى. سونداي-اق سەنات توراعاسى يزرايل پرەزيدەنتىنىڭ استاناعا جاسايتىن الداعى رەسمي ساپارى ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاس­تىقتى ودان ءارى نىعايتۋعا تىڭ سەرپىن بەرەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.

«قازاقستان مەن يزرايل اراسىندا, ەڭ الدىمەن, جوعارى دەڭگەيدە سىندارلى ساياسي ديالوگ ورناعانىن اتاپ وتكەن ءجون. بيىل قاڭتار ايىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ يزرايل پرەمەر-ءمينيسترى بينيامين نەتانياحۋمەن تەلەفون ارقىلى سويلەستى. اڭگىمە بارى­­سىندا قازاقستان مەن يزرايل اراسىنداعى قارىم-قاتىناس­تىڭ وڭ ديناميكاسى جان-جاق­تى تالقىلاندى. بۇگىندە ءبىز قازاق­ستان پارلامەنتى مەن يزرايل كنەس­سەتى اراسىنداعى تىعىز قارىم-قا­تىناستى دامىتۋعا, سونداي-اق, يننوۆاتسيالار, اۋىل شارۋا­شى­لىعى مەن سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ سالالارىنداعى زاڭنا­ما­لىق تاجىريبەلەرىڭىزدى زەردەلەۋگە مۇددەلىمىز», دەدى پالاتا سپيكەرى.

سونداي-اق م.اشىمباەۆ قازاق­ستان پرەزيدەنتىنىڭ يبراھيم كەلىسىمدەرىنە قوسىلۋ جونىن­دەگى باستاماسىنا نازار اۋداردى. بۇل قادام مۇسىلمان ەل­دەرى مەن يزرايل اراسىنداعى ديپلوماتيالىق جانە ەكونومي­كالىق بايلانىستاردى نىعايتۋعا باعىتتالعان.

«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستاننىڭ يبراھيم كەلىسىمدەرىنە قوسىلۋى جونىندەگى باستاماسىن تاياۋ شىعىس­تا بەيبىتشىلىك ورناتۋ جولىن­داعى ماڭىزدى قادام دەپ ەسەپتەيمىز. بۇل شەشىم ءبىزدىڭ تەڭگەرىمدى, سىندارلى ءارى بەيبىتشىلىككە تابان تىرەگەن سىرت­قى ساياساتىمىزعا تولىق سايكەس كەلەدى. اتالعان باستاما امەريكا قۇراما شتاتتارىمەن, يزرايل­مەن جانە اراب ەلدەرى­مەن كوپجاقتى ءوزارا ءىس-قيمىلدى نىعايتىپ, سىندارلى ديالوگكە قاجەتتى كەڭىستىك قالىپتاستىرادى دەپ سەنەمىن», دەدى م.اشىمباەۆ.

سونىمەن قاتار سەنات تور­اعاسى ەلىمىزدە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان رەفورمالارعا, ونىڭ ىشىندە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ الەۋ­مەت­تىك-ەكونوميكالىق, ساياسي باس­تامالارىنىڭ ورىندالۋ بارىسىنا توقتالدى. اتاپ ايت­قاندا, ەكونوميكانى ارتاراپ­تاندىرۋعا, ءبىرتۇتاس ءارى ورنىق­تى ۇلتتىق تسيفرلىق ەكوجۇيە قالىپ­تاستىرۋعا باعىتتالعان شارالار مەن الداعى كونستيتۋتسيالىق رەفورما ماسەلەلەرى ءسوز بولدى.

جالپى كەزدەسۋ وتكەن بۇل كۇن حالىقارالىق حولوكوست قۇربان­دارىن ەسكە الۋ كۇنىمەن تۇسپا-تۇس كەلىپ وتىر. وسىعان باي­لا­نىستى م.اشىمباەۆ بولا­شاق ۇرپاق ءۇشىن گۋمانيزم مەن بەيبىتشىلىك يدەالدارىن قورعاۋ جانە اتالعان قاسىرەتتى ۇمىتپاۋ اسا ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى. وسىعان بايلانىستى تاراپتار رۋحاني ديپلوماتيانىڭ ارتىپ كەلە جاتقان ءرولى مەن الەم­­دىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوش­باس­شى­­لارىنىڭ سەزى اياسىن­داعى ىنتى­ماق­تاستىق باعىتتارىن تالقىلادى.

ءوز كەزەگىندە گيدەون موشە ساار قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باسشى­لىعىمەن قازاقستاندا جۇر­گى­زىلىپ جاتقان ساياسي جانە الەۋ­مەت­تىك-ەكونوميكالىق رەفور­ما­لارعا جوعارى باعا بەرىپ, ىن­تى­ماقتاستىقتى ودان ءارى كەڭەي­تىپ, نىعايتۋعا مۇددە­لى ەكەنىن جەتكىزدى. ينفراقۇرى­لىم, فارماتسەۆتيكا, اۋىل شارۋا­شى­لىعى, تاماق ونەركاسىبى, اقپارات­تىق تەحنولوگيالار, تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت سالالارىن­داعى بىرلەسكەن جوبالارعا دا ەرەكشە ءمان بەرىلدى.

سوڭعى جاڭالىقتار