ەلىمىزدە حالىقتىڭ جان باسىنا شاققانداعى بالىق تۇتىنۋ كورسەتكىشى وسكەن. ارينە, قاجەتتى مولشەر سانالاتىن 14–15 كيلوعا دەيىن ءالى ءبىراز بار. بىراق ەلىمىزدە بالىقتى قولدان ءوسىرۋ قارقىن السا, بۇل مەجەگە دە كوپ ۇزاماي جەتىپ قالارمىز. وسى كۇنى تاۋارلى كول شارۋاشىلىقتارى الماتى, تۇركىستان, جەتىسۋ وڭىرىندە كوبەيگەنى بايقالادى. ال اتىراۋ, قىزىلوردا, الماتى, شىعىس قازاقستان وبلىسىندا كاسىپتىك بالىق اۋلاۋ قارقىن العان.
اۋداندىق اۋىل شارۋاشىلىعى جانە جەر قاتىناستارى ءبولىمىنىڭ باسشىسى جانىبەك جۇبانوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىر ارالدا جىلدىق قۋاتى 24 مىڭ تونناعا جۋىقتايتىن 9 زاۋىت بار. بىلتىر كۇزدە جىلىنا 6 مىڭ توننا بالىق وڭدەيتىن «قاراشالاڭ بالىق» زاۋىتى ىسكە قوسىلدى.
تەڭىزدى وڭىردەگى «Agrofish 2020», «ارال سدو», «كامبالا – بالىق» بالىقشىلار وندىرىستىك ورتالىعى», «سدو قاراشالاڭ», «Aral Sea food», «قاراشالاڭ بالىق» جشس زاۋىتتارى بالىقتى تەرەڭ وڭدەۋمەن, «ار-م-كون», «بوگەن سدو», «قۋانىش», «Zhal gasbay» سەكىلدى شاعىن كاسىپورىندار بالىقتى قاتىرىپ, مۇزداتىپ, ىستاۋمەن اينالىسادى.
«اۋدانداعى «ارال بالىق وڭدەۋ زاۋىتى» مەن «ارال سەرۆيستىك دايىنداۋ ورتالىعى» جشس بالىق وڭدەۋ زاۋىتىندا عانا ەۋروكود بار. جاڭاعى ءوندىرىس ورىندارىنان بولەك, بالىقتى سۇرىپتاپ قاتىرىپ, ساقتايتىن تسەحتار دا از ەمەس. بىلتىرعى 11 ايدا 4 190 توننا بالىق اۋلانىپتى. بۇرناعى جىلى 2 847 توننا ءونىم وڭدەلسە, بىلتىر بۇل كورسەتكىش 4 731 تونناعا جەتتى. ونىڭ 2 080 تونناسى شەت مەملەكەتتەرگە ەكسپورتتالدى», دەيدى ءبولىم باسشىسى.
اۋدانداعى قامىستىباس بالىق تالىمباعى كىشى ارال تەڭىزى مەن كاسىپورىن اينالاسىنداعى سۋ ايدىندارىنا شاباق ءوسىرىپ, جىبەرەدى. مەملەكەتتىك تاپسىرىس ەسەبىنەن وندا جىل سايىن 15 ملن 220 مىڭ شاباق وسىرىلسە, ونىڭ ىشىندە 14 ملن 800 مىڭ ءبىر جىلعى, 420 مىڭ ەكى جىلعى شاباق كۇتىمگە الىنادى.
ال اقشاتاۋ ەلدى مەكەنىندەگى «جامبىل» وندىرىستىك كووپەراتيۆىندە بالىق دەرناسىلدەرىن شىعاراتىن ينكۋباتسيالىق تسەح جۇمىس ىستەپ تۇر. تسەحتان شىققان دەرناسىلدەر جەرگىلىكتى سۋ قويمالارىن بالىقتاندىرۋعا كەتەدى. بۇدان بولەك, «ارال رىبتورگ» جشس امانوتكەل اۋىلىنان 15–20 ملن شاباققا ارنالعان ينكۋباتسيالىق تسەح قۇرۋ جۇمىسىن باستاپتى.
اۋداندا توعان شارۋاشىلىعى باعىتىندا جاقسى باستاما بار. اقيرەك تاۋىنىڭ باۋرايىنداعى 380 گەكتار جەردەن توعان قازىلىپ, گيدروقۇرىلىسى اياقتالدى. قازىر توعانعا اۋدانداعى «قامىستىباس» بالىق تالىمباعىندا وسىرىلگەن اق امۋر, ءدوڭماڭداي, سازان شاباقتارىنىڭ 50 مىڭى جىبەرىلىپ جاتىر. قۇنى 685 ملن تەڭگە بولاتىن جوبا ءۇشىن «بايقوڭىر» اكك» اق ارقىلى 513 ملن تەڭگە نەسيە الىنىپتى. جىلدىق قۋاتى 300 تونناعا جەتەتىن توعاندا الداعى ۋاقىتتا سازان تۇقىمداس بالىقتار وسىرىلەدى.
«بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ 2021–2030 جىلدارعا ارنالعان وڭىرلىك باعدارلاماسىنا سايكەس تاۋارلىق بالىق ءوندىرىسىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا «اقشاتاۋ-سورعاق», «دومالاق», «تۇششى», «قاراكول», «الاشا», «اقبىلەك», «شومىشكول» تىزىمگە ەنىپ وتىر. جالپى, اۋداندا بۇل باعىت بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن 16 شارۋاشىلىق بار.
قىزىلوردا وبلىسى,
ارال اۋدانى
