بۇلاي دەۋىنىڭ نەگىزى دە بار ەدى. ماقتانىش ەمەس, شىندىق: ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىنا وراي زامان دەرتى 5 كەسەلگە قارسى كۇرەس جۇرگىزۋگە وراي قوعام مەن بيلىكتى جۇمىلدىرعان ءبىزدىڭ «سالاۋاتتى سانا» جوبامىزعا قوناقتار تاڭعالدى. قاي ەلدىڭ وكىلى سويلەسە دە, مۇنداي كەسەلدەر بىزدە دە بار دەپ, بىراق ونى ەڭسەرۋ بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستا قازاقستاننىڭ انالارىنان ۇلگى الۋعا ءازىر ەكەنىن ايتىپ جاتتى. مىنە, سول جارىسسوزدەردە دە باس كونسۋل مىرزانىڭ ءسوزىن تىلگە تيەك ەتىپ, تۇركى الەمى انالارىنىڭ بىرىگۋى, تاجىريبە الماسۋى زامان تالابى ەكەنى بىرنەشە مارتە قايتالانعان بولاتىن.
سۇراستىرساق, ءبىر كەڭەستىك كەڭىستىكتەن شىقساق تا ەلدەرىمىزدە انالار اراسىنداعى جۇمىس بىردەي ەمەس ەكەن. مۇنى ازەربايجاندىقتار اشىق ايتىپ, بىردەن ءبىزدىڭ فورماتقا قىزىعۋشىلىق تانىتتى. قىرعىزستان مەن وزبەكستاندا انالار ءتۇرلى باعىت بويىنشا ۇيىمداسقان. تۇركيادا دا ءبىزدىڭ انالار كەڭەسى سياقتى تۇتاس ەل اۋماعىندا جۇمىس ىستەيتىن قوعامدىق ۇيىم جوق بولىپ شىقتى. ولار قازاقستاندىق ۇيىمنىڭ قۇرىلىمى, ماقساتتارى تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى سۇراستىرا كەلە, بۇكىل تۇركى الەمىندە انالارعا مازمۇنى جاعىنان وسىنداي قوعامدىق بىرلەستىك قاجەت دەگەن وي تۋىنداعان بولۋى كەرەك.
تۇقىم قۇنارلى جەرگە تۇسسە, كوكتەپ-كوگەرەتىنى سياقتى ءسوز دە ويى, نيەتى ءتۇزۋ ادامداردىڭ جۇرەگىنە جەتسە, يگى باستامالارعا ۇلاسادى. بۇل جولى يدەيانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قازاقستاننىڭ تۇركيا رەسپۋبليكاسىنداعى ەلشىلىگى مەن تۇركى مادەنيەتىنىڭ حالىقارالىق ۇيىمى (تۇركسوي) قولداۋ كورسەتىپ, TÜRKTAV – تۇرىك تاريحى مەن مادەنيەتىنىڭ قورى, الماتى وبلىسىنداعى «اناعا قۇرمەت» مۋزەيى, ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق مۋزەيى, يۋنەسكو قامقورلىعىنداعى مادەنيەتتەردى جاقىنداستىرۋ ورتالىعى بىرلەسە «تۇركى الەمىنىڭ انالارى» اتتى جوبانى قولعا الىپتى. سولاردىڭ شاقىرۋىمەن 18-21 قاراشا اراسىندا انالار كەڭەسىنىڭ ءبىر توپ مۇشەسى انكاراداعى ءىس-شارالارعا قاتىسىپ قايتتىق. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ جوبا شىمىلدىعىن قازاقستان اشاتىنىن, باسقا ەلدەر جوسپارلى تۇردە جالعاستىراتىنىن ايتۋى مەرەيىمىزدى ءوسىردى.
العاشقى ءىس-شارانىڭ ولجاس سۇلەيمەنوۆتىڭ شىعارماشىلىق مۇراسىنا ارنالۋى حالقىمىزدىڭ «باتىر دا, اقىن دا انادان تۋادى» دەگەن ناقىلىن ويىمىزعا ورالتتى. تۇركى مادەنيەتىنىڭ حالىقارالىق ۇيىمى (تۇركسوي) شتاب-پاتەرىنىڭ سالتانات زالىندا «ولجاس سۇلەيمەنوۆ. ماسشتاب. پلانەتا. جەر» اتتى حالىقارالىق كورمە اشىلىپ, سالتاناتتى جيىن اقىننىڭ بەينە قۇتتىقتاۋىمەن باستالدى.
تۇركياداعى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وقىتۋشىلارى, عالىمدار مەن قوعام قايراتكەرلەرى باس قوسقان جيىنعا تۇركسوي حالىقارالىق تۇركى مادەنيەتى ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى, قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىق جازۋشىسى سۇلتان راەۆ قاتىستى. باۋىرلاس ەلدىڭ بەدەلدى قالامگەرى قازاقتىڭ كورنەكتى اقىنى, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى ولجاس سۇلەيمەنوۆتى «تۇركىتانۋ الەمىندەگى قۇبىلىس» دەپ بيىك باعالاپ, ونىڭ شىعارماشىلىق جانە قوعامدىق تۇلعاسى تۋرالى كەڭىنەن تولعاندى. سۇلتان مىرزانىڭ قازاقشا سويلەگەنىن, ءوزى ايتقانداي, «پلانەتارلىق اۋقىمداعى» ۇل تۋعان قازاق ەلىنە دەگەن قۇرمەتى دەپ قابىلدادىق.
ودان كەيىن ولجاس سۇلەيمەنوۆ فەنومەنى تۋرالى عىلىمي باياندامالار جاسالىپ, ەستەلىكتەر ايتىلدى. ماعان دا قازاقستان دەلەگاتسياسىنىڭ اتىنان ادامدار انالارىنان بىردەي بولىپ تۋعانمەن, كەلە-كەلە سولاردىڭ اراسىنان رۋحىنىڭ بيىكتىگى, عاجاپ تالانتى, زور تانىم قابىلەتىنىڭ ارقاسىندا اينالاسىن وزگەرتە الاتىن ادامدار شىعاتىنى, سونداي پاسسيونار تۇلعالاردىڭ ءبىرى, شىعارماشىلىعىمەن «تاۋلاردى الاسارتپاي دالانى اسقاقتاتۋعا» شاقىرىپ كەلە جاتقان تۇلعا, قازاق حالقىنىڭ پەرزەنتى ولجاس ومار ۇلى سۇلەيمەنوۆ تۋرالى ءسوز سويلەپ, اقىننىڭ ءوزى اۋدارعان ولەڭدەرىن وقىپ بەرۋ بۇيىردى.
تۇستەن كەيىن جيىن «تۇركى الەمىنىڭ انالارى: ءداستۇر جانە قازىرگى زامان» اتتى حالىقارالىق دوڭگەلەك ۇستەلگە ۇلاستى. بۇل مازمۇنى ءبىزدىڭ ەلدە بىرنەشە جىل بويى جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقان «مادەنيەتتى انا – مادەنيەتتى ۇلت» يدەياسىنا ۇشتاساتىن, ۇرپاقتى ىنتىماق, بىرلىككە تاربيەلەۋدى ۇندەيتىن ءىس-شارا ەدى.
تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ بىرلىگىنە قاتىستى قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ: «تۇركى الەمى» برەندىن ناسيحاتتاۋعا شاقىرامىن» دەگەن ءسوزى بىرنەشە رەت قايتالاندى. تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ ەردوعان: «تۇركى الەمى – ءبىزدىڭ ءوزارا ارەكەتتەستىگىمىزدىڭ مادەني بىرلىگى مەن ستراتەگيالىق فورماسى» دەگەن ەكەن. بۇل سوزدەر وسى كۇندەرى وتكىزىلگەن ءىس-شارالاردىڭ يدەولوگيالىق نەگىزى, تاقىرىپ ارقاۋى رەتىندە الىنىپتى.
جاھاندانۋ بارشا الەمگە جاقسىنى دا, جاماندى دا تاراتىپ جاتىر. مىسالى, دەموگرافيالىق احۋالدىڭ ناشارلاۋى تۋرالى ايتىلسا, ادەتتە باتىس ەلدەرى مىسالعا كەلتىرىلەتىن. وسى جيىندا ءداستۇرلى تۇردە كوپبالالى تۇركى وتباسىلارىندا تۋ كورسەتكىشى جىل سايىن تومەندەپ بارا جاتقانى ءسوز بولدى. TurkStat مالىمەتتەرى بويىنشا, 2023 جىلى مۇنداعى بالا تۋ كورسەتكىشى 1,51-گە دەيىن تومەندەگەن.
ءوز سوزىندە تۇركيانىڭ وتباسى جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى لەمان يەنيگۇن حانىم مۇنداي دەموگرافيالىق جاعداي تۇركيا بيلىگىن الاڭداتىپ وتىرعانىن, ونى ەڭسەرۋ ءۇشىن ءتيىستى شارالار قولعا الىنىپ جاتقانىنا توقتالدى. وتباسى ينستيتۋتى مەن دەموگرافيالىق ساياسات كەڭەسىنىڭ قۇرىلۋى سولاردىڭ ءبىرى ەكەن. بۇل كەڭەستىڭ «دەموگرافيالىق قۇرىلىمداعى وزگەرىستەردى ۇيلەستىرۋ, باقىلاۋ جانە باعالاۋ, دەموگرافيالىق ساياساتتى ازىرلەۋ جانە ءتيىمدى ىسكە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتۋدى» ماقسات ەتەتىنى اتاپ كورسەتىلگەن.
ماسەلەنىڭ وزەكتى ەكەندىگىن تۇركيادا 2025 جىلدىڭ «وتباسى جىلى» دەپ جاريالانىپ, پرەزيدەنت رەجەپ ەردوعاننىڭ بىرقاتار باستاما ۇسىنۋى دا اڭداتقانداي. باستامالاردىڭ ءبىرى نەكەگە تۇرعان جاستارعا پايىزسىز نەسيە بەرۋ. نەسيە سوماسى 150 000 تۇرىك ليراسىن (شامامەن 2,3 ملن تەڭگە) قۇراپ, 48 ايعا بەرىلەدى ەكەن. باستامانى جاريا ەتكەندە تۇركيا پرەزيدەنتى بۇل شارالار وتباسىلاردىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا, جاس اتا-انالاردى قولداۋعا جانە بالا تۋ كورسەتكىشىن ارتتىرۋعا باعىتتالعانىن اتاپ ءوتۋىمىز كەرەك.
جيىن تىزگىنىن نازيپا شاناي ۇستاپ, دوڭگەلەك ۇستەل تاقىرىبى بويىنشا قازاقستان, تۇركيا, ازەربايجان, قىرعىزستان, تۇرىكمەنستان جانە وزبەكستان ەلدەرىنىڭ وكىلدەرى وي ءبولىستى. ولاردىڭ ىشىندە سالتانات ءاشىموۆا, نىشانگۇل قاراتاەۆا, لاچين وۆازگەلديەۆا, رەشيدە يۋكسەل, ءۇمىتحان مۇڭالباەۆا, چينارا مامبەتاليەۆا, ماحبۋزا مۋساەۆا جانە تۇركى ەلدەرىنىڭ عىلىمي جانە قوعامدىق ۇيىمدارىنىڭ باسقا دا وكىلدەرى بار. ءسوز سويلەۋشىلەر ءوز ەلدەرىندەگى جەتىستىكتەردى دە, شەشىلۋى كۇردەلى ماسەلەلەردى دە ايتىپ ءوتىپ, حالىقارالىق تاجىريبەگە قىزىعۋشىلىق تانىتتى.
مودەراتور ءسوزىن قاي ەلدە دە انانىڭ ۇلتتىق, وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى ۇرپاق بويىنا ءسىڭىرىپ, ىزگىلىكتى, مادەنيەتتى العا اپارۋداعى ماڭىزدى تۇلعا ەكەنىنەن باستاپ, جيىن بويى تاقىرىپتىڭ التىن ارقاۋىن ۇستادى. ءسوز رەتى كەلگەندە بۇگىنگىدەي گەوساياسي احۋال شيەلەنىسكەن ۋاقىتتا انالاردىڭ اۋىزبىرشىلىگى اۋاداي قاجەت ەكەنىنە نازار اۋدارتا وتىرىپ, اقتاۋدا ايتىلعان ۇسىنىستى ەسكە سالدى. بۇل ۇسىنىستى جيىنعا قاتىسقان تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ ەردوعاننىڭ كومەكشىسى, كوپبالالى انا شەزيا حانىم, تۇركيانىڭ ادىلەت جانە دامۋ پارتياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى رەشيدە يۋكسەل, تۇركيانىڭ وتباسى جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى لەمان يەنيگۇن حانىمدار جىلى قابىلداپ, ءتۇبى ءبىر تۇركى انالارىنىڭ بايلانىسىن نىعايتۋعا ىقىلاستى ەكەنىن ءبىلدىردى.
سول كۇنى ءسوز العان انالاردىڭ قاي-قايسىسى دا «ۇرپاق تاربيەسىندە شەكارا جوق. ءار ەل انالارىنىڭ وزىق ويلارى, بيىك ۇستانىمدارى, قۇندى تاجىريبەسى ورتاق يگىلىككە اينالۋى كەرەك» دەستى.
كەلەسى كۇنى انالار كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى ءىسساپار جوسپارىنداعى ءۇشىنشى ۇلكەن ءىس-شارا «تۇركى الەمىنىڭ انالارى» حالىقارالىق كورمەسىنىڭ اشىلۋىنا قاتىستى. كورمە وتكەن مەن بولاشاقتى ساباقتاستىرا وتىرىپ, ۇرپاقتان ۇرپاققا جالعاساتىن رۋحاني مۇراتتاردى پاش ەتۋگە ارنالعان. انا بەينەسى بۇل تۇرعىدا – تۇركى حالىقتارىنىڭ گۋمانيتارلىق بىرلىگىن نىعايتاتىن امبەباپ مادەني كود. انكارا مۋنيتسيپاليتەتىنىڭ قالالىق كەڭەسى عيماراتىندا وتكەن وزگەشە كورمەنى ۇيىمداستىرۋعا ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق مۋزەيى (اقمارال يبراەۆا) قولداۋ كورسەتىپ, الماتى وبلىسى رايىمبەك اۋىلىنداعى «اناعا قۇرمەت» مۋزەيى (گۇلنار ءابىش), يۋنەسكو قامقورلىعىنداعى مادەنيەتتەردى جاقىنداستىرۋ ورتالىعى (سالتانات ءاشىموۆا, ءۇمىتحان مۇڭالباەۆا) كوپ ەڭبەك سىڭىرگەنىن ايتۋ پارىز.
كورمەگە تۇركى دۇنيەسى مەن حالقىمىزدىڭ تاريحىندا ءىز قالدىرعان ايەلدەر: تانىمال تۇلعالاردى دۇنيەگە اكەلگەن انالاردىڭ, ونەر, مادەنيەت پەن عىلىم الەمىنىڭ كورنەكتى تۇلعاسىنا اينالعان ايەلدەردىڭ پورترەتتەرى قويىلدى. سونداي-اق 100-دەن استام ەرەكشە جادىگەرلەر: ارتەفاكتىلەر, تاريحي فوتوسۋرەتتەر, مەملەكەت پەن قوعامعا اتى تانىمال ايەلدەر تۋرالى جازىلعان كىتاپتار, ايەلدەرگە ارنالعان ساندىك بۇيىمدار كەلۋشىلەر نازارىنا ۇسىنىلدى. كوركەم ينستاللياتسيالار ارقىلى انا بەينەسىن ءومىردىڭ, سۇلۋلىق پەن رۋحانياتتىڭ ساقتاۋشىسى رەتىندە بەينەلەنگەن تۋىندىلار دا تانىستىرىلدى.
كورمە جۇمىسى تۇركيا مەن قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك گيمندەرىمەن باستالدى. ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرى كورمە لەنتاسىن قيىپ, رەسمي قۇتتىقتاۋلار ايتىلعاننان كەيىن تۇركى حالىقتارىنا ورتاق ۇماي انانىڭ بەينەسىنە ارنالعان تەاترلاندىرىلعان قويىلىم كورسەتىلدى. اق كيمەشەكتى انانىڭ اق باتاسىمەن «تۇركى الەمىنىڭ انالارى» كورمەسىنىڭ العاشقى ەكسپوزيتسياسى اشىلدى. كورمەدە بەيرەسمي, جايماشۋاق جاعدايدىڭ ورناۋىنا ءبىزدىڭ انالاردىڭ داستارقان جايىپ, ەلدەن اپارعان ۇلتتىق تاعامداردى ۇسىنۋى اسەر ەتكەنى ءسوزسىز.
وسى جەردە ءبىر قىزىق جاعداي بولدى. قازاق اجەسىنىڭ وبرازىنا ساي كيمەشەك كيىپ جۇرگەن ماعان ءبىر تۇرىك جىگىتى كەلىپ: «سالەمەتسىز بە؟ مەن – كۇيەۋ بالا», دەدى. ءوزىنىڭ تۇركيا مەملەكەتتىك «MUNABIRI» تەلەراديوكەشەنىنىڭ قىزمەتكەرى وگۋناي كوسە ەكەنىن ايتتى. قازاقشا سويلەپ تۇر. قاسىندا تاعى ەكى كىسى بار, ولار دا اۋىزەكى تىلدە اجەپتاۋىر سويلەيدى ەكەن. ءبارىن ەرتىپ, كورمەنى ارالاتتىم.
ەل بيلەگەن سۇيىنبيكە, بوپاي حانىم, ايعانىم حانشا, ونەرىمەن تامساندىرعان كۇيشى دينا, اقىن سارا, ءانشى جامال, ەڭبەگىمەن ەر اتانعان كۇرىش ءوسىرۋشى ءساليما جۇمابەكوۆا, مەحانيزاتور كامشات دونەنباەۆا, ورتا ازيادان شىققان تۇڭعىش گەنەرال ايەل ساۋلە ايتباەۆا سىندى باسقا دا تاريحي تۇلعالاردىڭ كىم ەكەنىن ايتىپ تۇرىپ, كەۋدەمدى ماقتانىش كەرنەدى. وسى كورمە انالارىمىزدىڭ اسقاق رۋحىن, ەلدىڭ جارقىن بولاشاعى ءۇشىن ەتكەن ەڭبەگىن ۇلىقتايتىنىنا قۋاندىم. كەلەسى ءبولىم وسىنداي حالقىمىزدىڭ بىرەگەي تۇلعالارىن دۇنيەگە اكەلگەن انالاردىڭ بەينەسىنە ارنالعان بولاتىن.
وسى ءبولىمدى ارالاپ كەلە جاتقانىمدا ءبىر وي كەلدى. تۇسىندىرە كەتەيىن.
قانداي مەملەكەتتە بولماسىن بيلىك ورگاندارىنا كەزدەيسوق كەلگەن كەيبىرەۋلەردىڭ شالىس قادامدارى بۇكىل جۇيەگە كولەڭكەسىن تۇسىرەتىن وقيعا بولىپ جاتادى. ول ءبىزدىڭ قوعامدا دا بار. مىنە, سوندايدا ماسەلەنىڭ اق-قاراسى اشىلماي جاتىپ, الەۋمەتتىك جەلى گۋ-گۋ اڭگىمەگە تولىپ كەتەدى. كەيبىرەۋلەر بيىك لاۋازىمداعىلار قولىنا التىن قاسىق ۇستاپ تۋىپ, جىبەك جورگەككە ورانىپ وسكەندەي تۇسىنىك قالىپتاستىرۋعا ۇمتىلاتىنى بايقالادى. ءسويتىپ, اشكوز, دورەكى, بىلىكسىز بىرەۋلەردىڭ كەسىرى بۇكىل مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرگە, سولاردىڭ اراسىنان ءوسىپ شىققان جوعارى لاۋازىم يەلەرىنە تيەدى. بۇل – ءتۇپتىڭ تۇبىندە مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ابىروي-بەدەلىنە نۇقسان كەلتىرەتىن جاي. شيرەك عاسىردان استام سول سالادا قىزمەت ەتكەندىكتەن ونداي «جاپتىم جالا, جاقتىم كۇيە» سوزدەردى ءوز باسىم قابىلداي المايمىن.
ويتكەنى, شىن مانىندە ولاي ەمەس... كورمەدە مەملەكەتتىڭ دامۋىنا ەڭبەك سىڭىرگەن ءبىراز كىسىنىڭ اناسى بەينەلەنگەن پورترەتتەر قويىلىپتى. ارقايسىنا ۇڭىلە قاراپ, ءوزىم قىزمەتتەس بولعان, ءسوزىن اۋدارعان, سىيلاسقان ادامداردىڭ بەينەسىن كورگىم كەلدى. قاراپايىم قازاق انالارىنىڭ ويلى, شارشاڭقى, مۇڭلى بەينەلەرىندەگى ءبىر ورتاق شتريح جۇزدەرىندە تۇنعان مەيىرىم, كوزدەرىندەگى الاڭداۋشىلىق نازار اۋدارتتى. بارشا انا سولاي بالاسىنىڭ ءومىرى ءۇشىن, ۇرپاعىنىڭ, ەلىنىڭ ەرتەڭى ءۇشىن الاڭدايدى عوي.
مىنە, ايساۋلە انا – بالاسى زاڭعار جازۋشى, جوعارعى كەڭەس توراعاسى, سەناتور, مەملەكەتتىك حاتشى بولعان, فاتيما انا – بالاسى بۇكىل ادامزاتقا قاتەر توندىرەتىن يادرولىق قارۋدىڭ قولدانىلۋىنا قارسى كۇرەسكەن, ايشا انا – بالاسى بىرەگەي باس رەداكتور, جازۋشى, دەپۋتات بولعان, كۇليمان انا – بالاسى وتباسىنداعى 10 ۇل-قىزدىڭ ءبىرى بوپ ءوسىپ, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى بولعان, ماعريپا انا – بالاسى گەنەرال, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تۇڭعىش قورعانىس ءمينيسترى بولعان, تۇرار انا – بالاسى حالىقارالىق ۇيىم باسشىسى, ەل پرەزيدەنتى بولىپ وتىر, ءسونىمبۇبى انا – بالاسى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك سالاسىن دامىتۋعا ۇلەس قوسقان گەنەرال-لەيتەنانت بولعان, ءبيبىش انا – بالاسى بىرنەشە وبلىستى باسقارعان, ءاتىش انا – بالاسى ەلىمىزدىڭ زاڭنامالىق بازاسىن قالىپتاستىرۋعا زور ەڭبەك سىڭىرگەن... سولاي جالعاسا بەرەدى.
انالاردىڭ پورترەتتەرىن جاعالاپ كەلە جاتقانىمدا «مۇنداي ءىس-شارانى مەملەكەتتىك قىزمەت اگەنتتىگىمەن بىرلەسە وتكىزسە, قوعامدا مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ وڭ ءيميدجىن ورنىقتىرۋعا, ابىروي-بەدەلىنىڭ وسۋىنە اسەر ەتەر ەدى» دەگەن وي كەلدى. ويتكەنى جوعارىدا انالارىنىڭ ەسىمدەرى اتالعان ء(بارىن تىزە المادىم) تۇلعالاردىڭ ءبارى دە – تاعدىردىڭ بار قيىندىعىن: جەتىمدىكتى, جوقشىلىقتى, قۋدالاۋدى كورە ءجۇرىپ شىڭدالعان جاندار. ولار وزدەرى كورگەن تەپەرىشتى باسقانىڭ باستان كەشپەۋى ءۇشىن كۇرەسكەن, ادال قىزمەت ەتىپ, اۋلەتىنىڭ عانا ەمەس, ەلىنىڭ ۇلدارىنا اينالعان تۇلعالار.
قاسىمداعى كىسىلەر كوبىرەك بىلگىسى كەلىپ, سۇراق قويىپ, ءوزارا تالقىلاپ كەلەدى. وسىعان بايلانىستى كورمەنى ۇيىمداستىرۋشىلار ۇسىنىلعان جۇمىستاردىڭ قاسىنا شاعىن تۇسىنىكتەمە جازىپ قويسا, كەلۋشىلەر مولىراق اقپارات الار ەدى دەگەن دە وي كەلدى.
كورمەنىڭ شىرقاۋ شەگىنە جەتكەن تۇس – قحا انالار كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى انانى بەيبىتشىلىك, مەيىرىم, ىنتىماق پەن جاسامپازدىقتىڭ سيمۆولى رەتىندە تانىتاتىن «اق جاۋلىق» جوباسىنىڭ ءمانىن ءتۇسىندىرىپ, كورمەگە كەلگەن ايەلدەردىڭ يىقتارىنا قازاقتىڭ توتەمدىك تاڭبالارى سالىنعان اق ورامال جابۋى بولدى. اق ورامال ءبىزدى ءتىپتى جاقىنداتىپ جىبەرگەندەي: ايەلدەر باستارىنا تارتىپ, مويىندارىنا وراپ الىپ, توپ-توپ بولىپ سۋرەتكە, ۆيدەوعا ءتۇسىپ, جاقىندارىنا جىبەرىپ جاتتى. سول جەردە جەرگىلىكتى ەر-ازاماتتار ءبىزدىڭ دەلەگاتسيا مۇشەلەرىنەن «اناما اپارايىنشى», «قىزىما بەرەيىنشى» دەپ ورامال سۇراپ الىپ جاتقانى ءبىر ءسۇيسىنتىپ, ورامالداعى سۋرەتتەردى اينالدىرا قاراپ, تانىپ, تالقىلاپ تۇرعاندارىن كورۋ ودان بەتەر قۋانتتى.
كوڭىلگە قۋانىش سىيلايتىن تاعى ءبىر ءسات – انكارا ساپارىنىڭ ەكى ەل پرەزيدەنتتەرى جۇرگىزىپ وتىرعان ءتۇبى ءبىر تۇركى جۇرتىنىڭ بىرلىگى مەن ىنتىماقتاستىعىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ساياساتىمەن ۇندەسۋى, يگىلىكتى ساياساتتى ىسكە اسىرۋ جوسپارىنىڭ تۇركى الەمى انالارىنىڭ باسىن بىرىكتىرىپ, ۇرپاق بولاشاعىن كوزدەيتىن ءىس-شارالارمەن تولىعۋى, قازاقستان انالارى باستاما جاساعان, قولداۋ كورسەتكەن ءىس-شارالاردىڭ مازمۇنى مەن تاعىلىمى قاتىسۋشىلاردىڭ بيىك باعاسىن الۋى. تۇركياداعى تاجىريبە الماسۋ ءبىزدىڭ انالار كەڭەسى قوعامداعى كەيبىر ماسەلەلەردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن باۋىرلاس مەملەكەتتەردەگى انالارعا ۇلگى بولا الاتىنىن دا كورسەتتى.
بۇل ەلىمىزدە ايتىلعان ىزگى ويدى باسقالار ىقىلاسپەن قابىل العانىنا, جاقسى باستامانىڭ جولى جارقىن ەكەنىنە كوزىمىزدى جەتكىزگەن ساپار بولدى. تۇركى الەمى انالارىنىڭ ىنتىماعىن كوكسەگەن يدەيالارىمىزعا تۇركسوي حالىقارالىق ۇيىمىنان باستاپ بىرنەشە مەملەكەتتىك جانە قوعامدىق ۇيىمداردىڭ قولداۋ كورسەتۋى – سونىڭ دالەلى. وسىلايشا, باستى يدەيامىز – انا بەينەسىن تۇركى حالىقتارىنىڭ تاريحى, ءتىلى, ءداستۇرى مەن مادەنيەتىن بىرىكتىرەتىن قاسيەتتى سيمۆول رەتىندە كورسەتۋ ماقساتىمىز ورىندالىپ, ەلگە مەرەيىمىز ءوسىپ ورالدىق.
كامال الپەيىسوۆا,
رەسپۋبليكالىق انالار كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى,
جازۋشى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى
استانا – انكارا – استانا
