“كەنەسارى-كۇنىمجان”

باسقىنشىعا باس يمەي, حالقىم­نىڭ قايتسەم ازاتتىعىن قورعاپ قالامىن دەپ بۇكىل ءومىرىن بايگەگە تىك­كەن ارداقتى حان, جاۋجۇرەك با­تىر كەنەسارىنىڭ تاعدىرى كىمنىڭ دە بولسا جۇرەگىن شىمىرلاتپاي قوي­مايدى. ەلىم دەپ ەڭىرەۋدىڭ, جۇر­تىم دەپ تەبىرەنۋدىڭ ۇلگىسى جايلى ءبىر زاماندارى مۇحتار اۋەزوۆ قا­لام تارتسا, سول ءۇردىستى قازىر تا­لانت­تى جازۋشى دۋمان رامازان ءار جا­نىردا جالعاستىرىپ كەلەدى. ونىڭ “كەنەسارى-كۇنىمجان” دراماسى ەل­وردا مەرەكەسىنە وراي ق.قۋانىش­با­ەۆ اتىنداعى قازاق مۋزىكالىق درا­ما تەاترىندا العاش رەت قويىلدى. درامانى ساحنالاعان – قازاق­ستان­نىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى بولات ۇزاقوۆ. مۇنداعى باستى وقيعا ازاتتىق ءۇشىن كۇرەسكەن كەنەسارى مەن كۇ­نىمجان اراسىنداعى شىنايى ءسۇيىس­پەنشىلىكتەن باستالىپ, ارتى ءبىتىس­پەس داۋعا جالعاسادى. كۇنىمجان كور­كىنە اقىلى ساي, قازاقتىڭ ەرگە بەرگىسىز قىزى ەدى. اقمولانىڭ اعا سۇل­تانى قوڭىرقۇلجا داۋلەتىن پۇل­داپ, قىزمەتىن قۇنداپ كۇنىمجانعا ءۇش ءۇيىر جىلقى بەرىپ, ءۇشىنشى ايەل­دىككە وزىنە اتاستىرادى. وسى تۇستا­عى كەنەسارى مەن قوڭىر­قۇل­جا اراسىنداعى كەلىسپەۋشىلىكتى پاتشا ۇكىمەتىنىڭ قازاق جەرىندەگى جان­دايشاپتارى ءتيىمدى پايدا­لا­نىپ, “جابايىلاردى” ءبىر-بىرىنە اي­داپ سالىپ, قىرعىنعا ۇشىراتۋدى كوز­دەيدى. بىراق ادىلدىك, ادىلەتتىلىك جەڭىسكە جەتەدى. پاتشانىڭ وكىلدەرى مەن قوڭىرقۇلجا سوڭىندا حالىق­تىڭ قاھارىنا ۇشىراپ, ءبىرىن-ءبىرى قۇرباندىققا شالادى. وسىنداي تراگەديالىق كورىنىس­تەر­دى تەاتر ارتىستەرى ادەمى وينادى. ءتاۋ­ەلسىزدىككە جەتۋ جولىنىڭ وڭاي بولماعانىن, قانشاما ارىستاردىڭ, اياۋلىلاردىڭ شەيىت بولعانىن بايان­داپ, سول جىلداعى قايىسپاس قايرات­كەرلەردىڭ اۋزىمەن ايتىلاتىن ۇلت­تىق رۋحتى جانيتىن سوزدەر كورەر­مەندەردى سەرپىلتىپ قانا قويماي, سەر­گىتىپ, ەلدىكتىڭ التىن دىڭگەگىن تەڭ­سەلتپەي ساقتاعاندا عانا مىنان­داي قيامەتتى كۇندەردەن اۋلاق بو­لاتىنىن سەزىپ وتىردى. كەنەسارى بەينەسىن سومداعان سى­رىم قاشقاباەۆتىڭ, ءىنىسى ناۋ­رىزبايدى بەينەلەگەن جانات وسپا­نوۆ­تىڭ بويلارىنداعى جىگەر مەن قۋات سول ءداۋىردىڭ قيلى كەزەڭىن, كۇ­رەس­كەرلەر تۇلعاسىن كوز الدىڭا اكەلدى. ال كۇنىمجان – اينۇر جەتپىسباەۆا قازاقتىڭ قىزىنا ءتان ىزەت پەن ينابات, سۇلۋلىق پەن سىم­بات تەڭ ءتۇ­سۋىمەن ەرەكشە ەستە قال­دى. قوڭىر­قۇلجانى بەينەلەگەن جان­قالدىبەك تولەنباەۆتىڭ پات­شانىڭ “وڭ كوزى” سانالاتىندارعا جا­يىلىپ توسەك, ءيىلىپ جاستىق بو­لىپ, سۇلتاندىق جولدا حالقىن قان­سى­راتۋعا دەيىن باراتىن ءساتى, كۇ­نىمجاندى كورگەن كەزدە تابانعا تاپ­تالۋعا ءازىر ەكەن­دى­گى – ونىڭ بۇكىل بول­مىسىن اينا­داعىداي ايقىن­داي­دى. سول سەكىلدى گورچاكوۆ, كاربى­شەۆ سەكىلدى وتار­لاۋ­­شىلاردىڭ جەن­­دەت­تەرىن بەينە­لەۋ­دە تىڭ قادام جاسا­لىپتى. بۇرىن مۇنداي بەينەلەر كوپ جاعدايدا قازاقتان اسىپ, ءسوزى تاسىپ تۇراتىن. بۇل جولى ونداي اسقاقتىق كوپ باي­قالمايدى. ەسەسىنە ۇلتىمىزدىڭ بەت بەينەسى, باتىر تۇلعالار العا شىق­قان. بۇل پەسا­نىڭ قۇندىلىعى دا, جەتىستىگى دە وسىندا جاتقان ءتارىزدى. سۇلەيمەن مامەت.