كۇمبەزدى ەل – كورىكتى ەل

الماتى وبلىسى, قاراتال اۋدانىنىڭ ايتۋ اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ ورتالىعى كوكپەكتى اۋىلىندا ەلىمىزدەگى 2190-شى مەشىت بوي كوتەردى. اللا ءۇيىنىڭ تۇساۋكەسەر راسىمىنە قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى جانە ورتا ازيا مۇفتيلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى, باس ءمۇفتي, شەيح ءابساتتار قاجى ءداربىسالى قاتىسىپ, بۇگىندە قازاقستاندا مەشىتتەر سانىنىڭ ارتىپ, ەلدىڭ يماندىلىققا بەت بۇرىپ كەلە جاتقانىن جەتكىزدى.سالتاناتتى جيىن قمدب-نىڭ تالدىقورعان وڭىرىندەگى وكىل يما­مى, قاري ءجۇمانالى امانوۆتىڭ مە­شىتتىڭ اشىلۋىنا وراي قۇران وقىپ, ساۋابىن جاماناتقا باعىش­تاۋىمەن باستالدى. – قازاقستان تاۋەلسىزدىك العانعا دەيىن ەلىمىزدە بار-جوعى 68 عانا مە­شىت بولدى, – دەدى جيىلعان قاۋىم­دى قۋانىشتارىمەن قۇتتىقتاعان باس ءمۇفتي. – ولاردىڭ ءوزى بۇ­رىن­عى دۇكەن, مادەنيەت ءۇيى سياقتى ەسكى عيماراتتار ەدى. ول كەزدە مىنانداي ءزاۋلىم مەشىتتەر سالۋ جۇرتتىڭ ءۇش ۇيىقتاسا تۇسىنە كىرمەگەن. بۇگىنگى تاڭدا اۋەلى ءبىر اللانىڭ, سوسىن تاۋەلسىزدىكتىڭ, مەملەكەتتى باسقارىپ وتىرعان ەلباسىنىڭ ساليقالى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا 19 جىلدىڭ ىشىندە 2190 مەشىتتىڭ تۇساۋىن كە­سۋدى ءناسىپ ەتىپ وتىر. جاڭا مەشىتكە قاسيەتتى “قۇران كارىم” كىتابىن تارتۋ ەتكەن باس ءمۇفتي, ودان ءارى كاسىپكەردىڭ دە كا­سىپكەرى بولاتىنىن, قاناعاتى جوق, ءبىر تيىندى ەكى تيىن ەتسەم دەپ ءجۇر­گەندەردىڭ دە, ەلدىڭ يگىلىگى ءۇشىن جول, كوپىر, مەشىت سالىپ بەرسەم دەپ جۇرگەن ازاماتتاردىڭ دا بار ەكەنىن ايتا كەلىپ, كوكپەكتىدەگى اللا ءۇيىن سالعان كاسىپكەر نۇربول بو­لات ۇلىن سولاردىڭ قاتارىنا جات­قىزىپ, ءوز ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. بۇگىندە كوكپەكتى اۋىلىندا 300-دەي ءتۇتىن بار. 50 سوتىق جەردى الىپ جاتقان, شامامەن ءجۇز ورىندىق مە­شىت ءۇيى 10 ايدىڭ ىشىندە سالىنىپ, جان-جاعى تۇگەل قورشالىپ, اينا­لا­سىنا شىرشا, ەمەن اعاشتارى وتىر­عىزىلدى. اۋىلدىڭ اجارىنا اجار, كوركىنە كورىك قوسقان مەشىتتىڭ وزگە سالىنعان مەشىتتەردەن ەرەكشەلىگى – مۇندا اۋىل يمامىنا ەكى قاباتتى ءۇي سالىپ, بارلىق جاھازدارىمەن قوسا بەرىلگەن. ەگەر ءدىن قىزمەت­كەر­لەرىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتكە جات­پايتىنىن, ولارعا كەسىمدى جالاقى­نىڭ بەرىلمەيتىنىن ەسكەرسەك, بۇل ءبىر ساۋاپتى ءىس بولىپ تۇر. سوڭعى كەز­دەرى ءدىني وقۋ ورىندارىن بىتىرگەن ءبىلىمدى, ساۋاتتى تۇلەكتەر ءوز جۇرەك قالاۋلارىمەن ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە جولدامامەن بارعانمەن, تۇراتىن باسپانانىڭ جوقتىعىنان, ونداعى بيلىك وكىلدەرى تاراپىنان ەشقانداي قولداۋ كورمەگەندىكتەن ءبىر جىلدىڭ اينالاسىندا قايتىپ كەتىپ جاتاتىنى بەلگىلى جايت. ءما­سەلەن, بيىل 100-گە جۋىق تۇلەكتەر ءبىتىرىپ وتىر. سوندىقتان, مۇمكىندىگى كەلىپ جاتسا, وسىنداي ساۋاپتى ءىستى قولعا العان ازاماتتار وزدەرى سالعان مەشىت­تەرىندە وقىعان, ءبىلىمدى يمام بولسىن دەسە, وسى ماسەلەگە دە دەن قويىپ, ءىستىڭ شەشىلۋىنە ۇيىتقى بولسا دەيمىز. وبلىستىق اكىمدىكتىڭ اتىنان قۇت­تى بولسىن ايتۋعا كەلگەن وبلىس­تىق ءماسليحاتتىڭ حاتشىسى ارداق سىدىق, ەل اعالارى بولات ءابىش ۇلى, قايرات ساتىبالدى جانە دە وزگە ازاماتتار سويلەپ, “جاڭادان اشىل­عان مەشىت ءىشى جاماعاتقا تولسىن” دەگەن يگى تىلەكتەرىن ءبىلدىردى. ارداقتى پايعامبارىمىز مۇ­حام­مەد (س.ع.س.): “كىمدە-كىم جەردە قۇرقىلتايدىڭ ۇياسىنداي بولسا دا مەشىت تۇرعىزسا, اللا تاعالا ول ءۇشىن ءجانناتتا ءبىر ءۇي سالادى” دەسە, حا­ديس­تە: “كوپتەگەن جاريا سادا­قا­لاردىڭ ىشىندە اللا تاعالانىڭ رازىلىعى ءۇشىن عيبادات جاسايتىن مەشىت سالسا, ينشاللا ونىڭ ساۋابى اقىرەتتە سوڭىنان بارىپ تۇرادى” دەلىنگەن. “جاسى كىشى دەمەڭىز, اقىلى اسسا, اعا تۇت” دەگەن, جاسى كىشى بول­سا دا ۇلكەن اعالارىنىڭ جولىن قۋ­ىپ, كوكپەكتىكتەرگە وسىنداي ءزاۋلىم مەشىت سالىپ بەرگەن نۇربول بالا­لا­رىنا تاعىلىمى مول اۋىل اقسا­قال­دارى – التىنبەك پەن تولەگەن اتالارى باتاسىن بەردى. كەلگەن قوناعىنا استىنداعى اتىن ءتۇسىپ بەرەتىن قازەكەڭ ەمەسپىز بە, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ اتىنان نۇربولعا تۇلپار مىنگىزىپ, سىيلى قوناق­تار­دىڭ يىعىنا شاپان جاپتى. – مەشىت – ماسجيت دەگەن ءسوز­دەن شىققان. ياعني, باس قوياتىن, ال­لا تاعالاعا قۇلشىلىق, عيبادات ەتە­تىن ورىن دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى. سوندىقتان دا مەشىتىمىزدە اللا تاعالاعا عيبادات ەتىپ, دۇنيەلىك جانە اقىرەتتىك جاقسىلىعىن تىلەۋ­گە جينالاتىن جاندارىمىز كوبەي­سىن. “كۇمبەزدى ەل – كورىكتى, بە­رە­كەلى, يماندى ەل” دەيدى. بىرلىككە شا­قىراتىن وسىنداي مەشىتتەرىمىز سا­نى ارتا بەرسىن, – دەدى كوك­پەك­تىدەگى تولەگەن مەشىتىنىڭ يمامى, نۇر-مۇباراك يسلام-مادەنيەت ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ تۇلەگى ەرىك بولەكباەۆ. كوگىلدىر ءجىپ قيىلعان سوڭ جينالعان جاماعات ىشكە ەنىپ, ناماز وقىدى. سوڭىندا اس بەرىلىپ, سال­تاناتتى جيىنعا جينالعان جۇرت دامنەن اۋىز ءتيدى. گۇلزەينەپ سادىرقىزى.