Digital • 31 جەلتوقسان, 2025

ۇلتتىق جي ورتالىعى – ۇلى مۇراتتار باستاۋى

30 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

بيىل تسيفرلاندىرۋ سالاسىندا اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي جەتىستىكتەر مەن وزگەرىستەر كوپ بولدى. كەلەر جىلى ناتيجەلى ءىستىڭ نەگىزى بولاتىن باستامالار دا بار. اتاپ ايتاتىن بولساق, جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگى قۇرىلدى, «جي تۋرا­لى زاڭ» قابىلداندى, ۇلتتىق جاساندى ينتەللەكت ورتالىعى «Alem.ai» اشىلدى.

ۇلتتىق جي ورتالىعى –  ۇلى مۇراتتار باستاۋى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وتكەن جىلعى جولداۋىندا جي ەكوجۇيەسىن قالىپتاستىراتىن ۇلتتىق ورتالىق قۇرۋعا تاپسىرما بەرگەن.

– «Alem.ai» حالىقارالىق ورتالىعى جاساندى ينتەللەكت قوزعالىسىنىڭ تەمىر­قا­زىعىنا جانە قازاقستاننىڭ تسيفرلىق ترانسفورماتسياسىنىڭ سيمۆولىنا اينالۋعا ءتيىس. بۇل الاڭ ەلىمىزدەگى ەڭ مىقتى مامانداردىڭ باسىن قوسىپ, الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن تالانتتاردى جينايدى. مۇندا عىلىمي جانە تاجىريبەلىك-كونسترۋكتورلىق زەرتحانالار, باعدارلامالاۋ مەكتەبى جانە حالىقارالىق تەحنولوگيالىق كوم­پا­نيا­لار­دىڭ كەڭسەلەرى ورنالاسادى. «Astana Hub» پەن «Alem.ai» ناعىز يننوۆاتسيالار فابريكاسىنا اينالۋعا ءتيىس. ول ءۇشىن حالىقارالىق سەرىكتەستەردى تارتقان ءجون. عىلىمي زەرتتەۋلەرگە قولداۋ ءبىلدىرىپ, ەكونوميكانىڭ باستى باعىتتارىنا, ءبىلىم بەرۋ جانە الەۋمەتتىك سالالارعا ارنالعان شەشىمدەر ويلاپ تابۋ قاجەت, – دەگەن ەدى پرەزيدەنت.

ۇلتتىق جاساندى ينتەللەكت ورتالى­عى­نىڭ قۇرىلىسى بيىل قازان ايىندا اياق­تالدى. قازىرگى كەزدە ءىشى قاجەتتى جاب­دىق­تارمەن تولىقتىرىلىپ, جۇ­مى­سى بىر­تىندەپ باستالىپ جاتىر. پرەمەر-ءمي­نيستر­دىڭ ورىنباسارى, جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ ءمينيسترى جاسلان ماديەۆتىڭ ايتۋىنشا, «Alem.ai» ورتالىعى – ءبىر عيماراتتىڭ ىشىندە تولىققاندى جي ەكوجۇيەسىن قالىپتاستىرعان الەمدەگى العاشقى جوبالاردىڭ ءبىرى بولماق.

– جوبا «Astana Hub»-تىڭ لوگيكالىق جالعاسى ىسپەتتى. كەيىنگى جىلدارى «Astana Hub» ەلىمىزدىڭ كوپتەگەن وڭىرلەرىنە عانا ەمەس, اقش, ۇلىبريتانيا, ساۋد ارابياسى, سينگاپۋر, دۋباي سياقتى حالىقارالىق الاڭدارعا شىقتى. سول سەكىلدى «Alem.ai» دا حالىقارالىق دەلەگاتسيالار, مەملەكەت باسشىلارى مەن ءىرى كومپانيالار كەلىپ كورەتىن, قازاقستاننىڭ تەحنولوگيالىق الەۋەتىن ايقىن كورسەتەتىن سيمۆولدىق كەڭىستىككە اينالۋى مۇمكىن. ال بولاشاقتا بۇل مودەلدىڭ باسقا ەلدەردە دە كوشىرمەلەرى پايدا بولىپ, حالىقارالىق دەڭگەيدە ماسشتابتالۋى جوسپارلانىپ وتىر, – دەيدى مينيستر.

ورتالىق 8-قاباتتان تۇرادى. ءبىرىنشى قابات – اشىق, كوپشىلىككە ارنالعان كەڭىستىك. مۇندا قوعامدىق ءىس-شارالار, فورۋمدار مەن حاكاتوندار وتەدى, جاساندى ينتەللەكت مۋزەيى, جي كينوتەاتر سەكىلدى ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سالالارىندا جاساندى ينتەللەكتىنىڭ قولدانىلۋىن كورسەتەتىن ينتەراكتيۆتى ەكسپوزيتسيالار ورنالاستىرىلادى. سونداي-اق بالالارعا ارنالعان «AI Kit Zone» قاراستىرىلعان. بۇل قاباتتىڭ باس­تى ماقساتى – كەلۋشىلەردى شابىتتاندىرۋ, تەحنولوگيانى كۇردەلى نارسە ەمەس, تۇسىنىكتى ءارى قىزىقتى دۇنيە رەتىندە كورسەتۋ. ءدال وسى جەردە ادامدار جاساندى ينتەللەكت ۇعىمىمەن تانىسا الادى.

ەكىنشى جانە ءۇشىنشى قاباتتاردا «TUMO Education» مەكتەبى ورنالاسقان. بۇل قاباتتاردا IT جانە جاساندى ينتەللەكتىگە قاتىستى 11 باعىت بويىنشا ءبىلىم بەرىلەدى. جىلىنا 5–6 مىڭعا دەيىن بالا وقىتۋعا مۇمكىندىك بار. «TUMO» – تەك تەحنيكالىق داعدىلاردى ۇيرەتەتىن ورىن ەمەس, تەح­نولوگيالىق ويلاۋ مەن شىعارماشىلىق كوزقاراستى قالىپتاستىراتىن ورتا بولماق. مۇندا بولاشاق ينجەنەرلەر مەن ستارتاپەر­لەر­دىڭ العاشقى قادامى جاسالادى. قازىرگى كەزدە مەكتەپكە قابىلداۋ ءجۇرىپ جاتىر.

ال ءتورتىنشى جانە بەسىنشى قاباتتاردا «Tomorrow School» ورنالاسادى. بۇل – 18-24 ايعا سوزىلاتىن تەرەڭدەتىلگەن, پراكتيكالىق باعدارلانعان ءبىلىم بەرۋ جوباسى. جىلىنا شامامەن 1 مىڭعا جۋىق ادامدى قامتۋعا ەسەپتەلگەن. «Tomorrow School» تۇلەكتەرى تەوريامەن عانا شەكتەلمەي, يندۋستريا تالاپتارىنا ساي, ەڭبەك نارىعىنا دايىن مامان رەتىندە قالىپتاسادى.

التىنشى قابات ستارتاپتارعا ارنالعان. مۇندا جاساندى ينتەللەكت باعىتىنداعى ستارتاپ-كامپۋس جانە اكسەلەراتسيا باعدار­لا­مالارى ىسكە اسى­رىلادى. بۇگىندە «Astana Hub» رەزي­دەنتتەرىنىڭ ءبىراز بولىگى جي تەحنولوگيالارىن قولداناتىن كومپانيالار بولسا, بۇل ورتالىق سولاردىڭ جۇمىسىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋدى كوزدەيدى. ارنايى اكسەلەراتسيا باعدارلاماسىنا جىل سايىن 50-گە جۋىق قاتىسۋشى ىرىكتەلىپ, ولارعا ەسەپتەۋ قۋاتتارى, دەرەكتەر جيىنتىعى, ترەنينگتەر مەن ءىرى تىلدىك مودەلدەر ۇسىنىلادى. قاتىسۋشىلار توپتاسىپ, ونىمدەر ازىرلەيدى, ال باعدارلاما سوڭىندا دايىن ستارتاپشى بولىپ شىعادى. سونىمەن قاتار «Google for Startups», «Draper University», «B2B» اكسەلەراتورلار, «Stanford-Hult Innovation Hub» سياقتى حالىقارالىق باعدارلامالار ارقىلى ستارتاپتار ينكۋباتسيالانىپ, ەكسپورت نارىعىنا شىعۋعا مۇمكىندىك الادى.

جەتىنشى قاباتتا ءىرى تەحنولوگيالىق كوم­پانيالاردىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىق­تارى مەن جي زەرتحانالارى ورنالاسادى. «Google»-دىڭ ينجەنەرلىك جانە وقىتۋ ورتالىعى, «Apple Vision» لابوراتورياسى, «Telegram» مەن «TON» بلوكچەين زەرتحاناسى, «Smart City» باعىتىنداعى حالىقارالىق زەرتتەۋ ورتالىقتارى, سونداي-اق وتاندىق جانە شەتەلدىك «BigTech» كومپانيالار وسى قاباتتا جۇمىس ىستەيدى. بۇل جەردە ستۋدەنتتەر مەن جاس ماماندار وندىرىستىك جۇمىستارعا تارتىلادى, ستارتاپتار كورپوراتسيالارمەن تىكەلەي جۇمىس ىستەپ, ءوز جوبالارىن دامىتۋعا نەمەسە سەرىكتەستىككە شىعۋعا مۇمكىندىك الادى.

سەگىزىنشى, ەڭ جوعارعى قاباتتا, «AI-driven Government» دەپ اتالاتىن ايماق ورنالاسادى. بۇل – مەملەكەت, بيزنەس, عىلىم وكىلدەرىنىڭ بىرلەسكەن الاڭى.

سوڭعى جاڭالىقتار