جامبىل جۇرتىنىڭ ەل دامۋىنا قوسقان ۇلەسى مول

الداعى ماڭىزدى ماقساتتار

جۇزدەسۋگە دەيىن ايماق اكىمى ەربول قاراشوكەەۆتىڭ بايانداماسىن مۇقيات تىڭداعان مەملەكەت باسشىسى وبلىس احۋالىنىڭ جامان ەمەس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بىراق وبلىستىڭ الدىندا ماڭىزدى دا وزەكتى ماقساتتار تۇرعانىن ايتتى.

– بۇل ماقساتتاردى تولىعىمەن ورىنداۋ – اكىمنىڭ جانە بۇكىل قىزمەتشىلەردىڭ ەڭ نەگىزگى مىندەتى. وبلىستىڭ ەكونوميكاسىن كۇشەيتۋ كەرەك. وعان قاجەتتى جاعداي دا, مۇمكىندىك تە بار. بەلسەندى جۇمىس باس­تالدى. جۇمىستىڭ قارقىنىن باسەڭ­دەتۋگە بولمايدى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

پرەزيدەنت تارازدى ۇلتىمىزدىڭ اسقاق رۋحى, باي مادەنيەتى, ەلدىك مۇراتى جانە ەرلىك ءداستۇرى توعىسقان قالا, ءارى ور­كە­­نيەت­تىڭ ءىزى قالعان جەر ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

– شەجىرەلى شاھاردىڭ جۇرتىمىز ءۇشىن ورنى ەرەكشە. ءبىز تارازدىڭ ەكى مىڭ جىلدىق تاريحىن ماقتان ەتەمىز. اۋليەاتا جەرىندە مەملەكەتتىگىمىزدىڭ تۇعىرىن نىعايتقان تالاي تاريحي وقيعالار بولدى. قازاق حاندىعى وسى ايماقتا قۇرىلعان. كونە قالا توعىز جولدىڭ تورابىندا تۇر. ەجەلگى ۇلى جىبەك جولى قارت قاراتاۋدىڭ ەتەگىن باسىپ وتكەن. ايگىلى كەرۋەن جولى جاڭا زاماندا جاڭا قارقىنمەن دامىپ كەلەدى. «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» كولىك ءدالىزى جامبىل جەرى ارقىلى ءوتىپ جاتىر. سونىڭ ارقاسىندا ايماقتىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزى ارتىپ, جامبىل وبلىسى كۇن وتكەن سايىن وركەندەپ كەلەدى, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

مەملەكەت باسشىسى بىرنەشە نىساندى ارالاپ كورىپ, ايماقتىڭ دامۋ جوسپارىمەن تانىسقانىن ايتتى. جالپى العاندا, اۋقىمدى جۇمىس ىستەلىپ جاتقانىمەن, ونى بەلسەندى تۇردە جالعاستىرۋ كەرەكتىگىن ەسكەرتتى.

– بيىل وبلىسقا 600 ملرد تەڭگەگە جۋىق ينۆەستيتسيا تارتىلدى. 63 مىڭنان اسا جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى. 280-نەن اسا ەلدى مەكەنگە كوگىلدىر وتىن جەتكىزىلدى. ءۇش جىلدىڭ ىشىندە 13 مىڭعا جۋىق وقۋشىعا ارنالعان 37 مەكتەپ سالىندى. سونداي-اق 41 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانى اشىلدى. 50-دەن اسا سپورت جانە مادەنيەت ورتالىعى بوي كوتەردى. باسقا دا كوپتەگەن يگى ءىس جاسالىپ جاتىر. ەلىمىز قۋاتتى بولۋى ءۇشىن, ەڭ الدىمەن, ايماقتار قۋاتتى بولۋعا ءتيىس, – دەپ اتاپ ءوتتى پرەزيدەنت.

جاھانداعى احۋال الاڭداتىپ وتىر

سونىمەن قاتار قاسىم-جومارت توقاەۆ جاھانداعى احۋال جايلى ايتىپ, زامان كۇردەلى, بولاشاق ب ۇلىڭعىر بولىپ بارا جاتقانىنا توقتالدى. دەگەنمەن سوعان قاراماستان, ەلىمىز بەيتاراپ ۇستانىممەن بايسالدى سىرتقى ساياساتىن جۇرگىزىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.

– بۇل ەلىمىزدىڭ دامۋىنا قولايلى جاعداي جاساپ وتىر. ەلىمىزدە تۇبەگەيلى جاڭعىر­تۋلار جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. كونس­تيتۋتسيالىق رەفورما جاسالدى. جال­پى­حالىقتىق رەفەرەندۋم ارقىلى اتا زاڭعا اسا ماڭىزدى تۇزەتۋ­لەر ەنگىزىلدى. پار­لامەنتتىڭ قۇزى­رەتى كە­ڭەيدى, ۇكىمەتتىڭ جاۋاپ­كەرشى­لىگى كۇ­شەيدى. ساياسي پارتيالاردىڭ ءرولى ارتا ءتۇستى. كونستيتۋتسيالىق سوت قۇرىل­دى. ازا­ماتتارىمىز ستراتەگيالىق ماڭىزى بار شەشىمدەر قابىلداۋعا بەلسەنە ارالاسا باستادى. ءبىر سوزبەن ايتساق, قازاقستاندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان تىڭ وزگەرىستەر جاسالدى. ەڭ باستىسى, حالىق رەفورمانىڭ يگىلىگىن كورىپ جاتىر, وزگەرىستىڭ اسەرىن ناقتى سەزىنىپ وتىر, – دەگەن پرەزيدەنت ەلىمىزدەگى سوڭعى رەفورمالىق وزگەرىستەر مەن ولاردىڭ ناتيجەسىنە دە توقتالدى.

– بارشاڭىزعا ءمالىم, مەن بيىلعى جولداۋىمدا پارلامەنتتىك رەفورما جاساۋدى ۇسىندىم. وسىعان بايلانىستى كوپتەگەن ۇسىنىس كەلىپ جاتىر. ءبىز ونىڭ ءبارىن مۇقيات زەردەلەيمىز. باستامانى حالىق قولداسا, ءبىر پالاتالى كاسىبي پارلامەنتتى جاساقتايمىز. وسىنداي قادام مەملەكەتىمىز ءۇشىن پايدالى جانە ءتيىمدى بولارىنا كۇمانىم جوق. سونىمەن قاتار قازىر ەكونوميكامىزدا تۇبەگەيلى وزگەرىستەر جاسالىپ وتىر. ءبىز ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا قوسىمشا سەرپىن بەرۋ ءۇشىن ماڭىزدى جوبالاردى قولعا الدىق. بۇگىندە سول جۇمىستىڭ ناتيجەسىن دە كورە باستادىق. كەيىنگى بەس جىلدا ۇلتتىق ەكونوميكا 15,8 پايىزعا ءوستى. بيىلعى ءوسىم 6 پايىزدان استى. بۇل – 2012 جىلدان بەرگى ەڭ جوعارى كورسەتكىش. جان باسىنا شاققاندا ىشكى جالپى ءونىم 47 پايىزعا ارتتى. التىن-ۆاليۋتا رەزەرۆى مەن ۇلتتىق قور اكتيۆتەرىنىڭ كولەمى رەكوردتىق مەجەگە جەتىپ, 125 ملرد دوللاردان استى. بيىل «دوستىق – مويىنتى» تەمىرجولىنىڭ ەكىنشى جەلىسى مەرزىمىنەن بۇرىن ىسكە قوسىلدى. بۇل – تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندەگى ەڭ ءىرى تەمىرجول قۇرىلىسى. بىرنەشە ايدا وسى جولمەن قوسىمشا 6 ميلليون توننا جۇك تاسىمالداندى. قازىر «مويىنتى – قىزىلجار» باعىتىندا تەمىرجول سالىنىپ جاتىر, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

پرەزيدەنت ەلىمىزدىڭ شىعىس پەن باتىس­تىڭ اراسىنداعى التىن كوپىر ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, بۇل مۇمكىندىكتى ۇتىمدى پاي­دا­لانۋىمىز قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى.

– وسى جىلى 13 مىڭ شاقىرىم اۆتو­كولىك جولى سالىنىپ, جوندەلىپ جاتىر. اۋە قاتىناسىن دامىتۋ ىسىنە دە باسا ءمان بەرىلىپ, الەمنىڭ ءىرى قالالارىمەن تىكەلەي قاتىناس ورناتىلىپ جاتىر, 36 جاڭا اۋە رەيسى اشىلدى. وسىلايشا, قازاقستان ەۋرازيا قۇرلىعىنداعى ترانزيت حابى رەتىندە قالىپتاسۋى ابدەن مۇمكىن. بۇل – ستراتەگيالىق ماڭىزى بار ماقسات, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ينتەرنەت ەلىمىزدەگى ازاماتتاردىڭ 90 پايىزىنا قولجەتىمدى بولدى. ودان بولەك, قازاقستان – Starlink جەلىسىنە يە بولعان ورتالىق ازياداعى العاشقى مەملەكەت.

پرەزيدەنت ەلىمىز قۇرىلىس سالاسىندا دا زور تابىسقا جەتكەنىن اتاپ ءوتتى. ايتالىق, بيىل 19 ملن شارشى مەتردەن اسا تۇرعىن ءۇي سالىنعان. مىڭداعان وتباسى باسپانالى بولىپ, كاسىپكەرلەرگە دە بارىنشا جاعداي جاسالىپ جاتىر.

پرەزيدەنت, سونداي-اق, ءبىرىنشى قاڭتاردان باستاپ جاڭا سالىق كودەكسى كۇشىنە ەنەتىنىن ايتتى. سالىق جۇيەسى باقىلاۋ-جازالاۋ تاسىلىنەن بيزنەس وكىلدەرىمەن سەنىمدى سەرىكتەستىك ورناتۋ تاسىلىنە كوشۋى كەرەكتىگىنە نازار اۋدارعان مەملەكەت باسشىسى بۇنى ۇكىمەتتىڭ الدىندا تۇرعان مىندەت ەكەنىن جەتكىزدى.

«ىسكەر ايماق» اۋىل جاعدايىن جاقسارتپاق

جامبىل جۇرتشىلىعىمەن وتكەن كەزدەسۋدە قاسىم-جومارت توقاەۆ وبلىس­تارداعى ىسكەرلىك احۋالدى جاقسارتۋ ءۇشىن «ىسكەر ايماق» باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلاتىنىن حاباردار ەتتى. پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, بۇل جوبا, ەڭ الدىمەن, اۋىلدار مەن شاعىن قالالاردا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا ارنالعان.

– بيزنەسى مىقتى مەملەكەتتىڭ حالقى باقۋاتتى, قوعامى تۇراقتى بولادى. بۇگىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ەكونوميكاداعى ۇلەسى 40 پايىزعا جاقىندادى. كاسىپكەرلەر 4,5 ميلليونعا جۋىق ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. بۇل – ەلىمىزدەگى ەڭبەككە جارامدى ازاماتتاردىڭ جارتىسىنا جۋىعى دەگەن ءسوز. ءوندىرىس سالاسى تىڭ سەرپىنگە يە بولدى. ەلىمىزدە بەلگىلى شەتەلدىك جانە وتاندىق كومپانيالار ويداعىداي جۇمىس ىستەپ, ءىرى ءوندىرىس ورىندارى اشىلىپ  جاتىر. بيىلدىڭ وزىندە 33 زاۋىت ىسكە قوسىلدى, – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى اۋىل شارۋاشى­لىعىنداعى جالپى ءونىم كەيىنگى ون جىلدا 2,5 ەسە وسكەنىن مالىمدەدى. ديقان­دارىمىز ەكى جىل قاتارىنان رەكوردتىق دەڭگەيدە مول استىق جيناپ, قامبانى تولتىرعان.

– مەملەكەت شارۋالارعا قارجىلىق قولداۋ كورسەتۋدىڭ وڭتايلى جولدارىن ۇسىنىپ جاتىر. كوكتەمگى ەگىس جانە كۇزگى جيىن-تەرىم جۇمىسى ءۇشىن ديقاندارعا جەڭىلدىكپەن نەسيە بەرىلەتىن بولدى. بيىل وسى ماقساتقا 1 ترلن تەڭگە قارجى ءبولىندى. بۇل – وسىدان بەس جىل بۇرىنعى جاعدايمەن سالىستىرعاندا 10 ەسە ارتىق كورسەتكىش. دەگەنمەن ۇكىمەت اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ تيىمدىلىگى بو­يىن­شا بەلسەندى تۇردە جۇمىس ىستەۋى كەرەك, قوماقتى قاراجاتتى سۋبسيديا رەتىن­دە بەرۋ ەڭ جاقسى ءتاسىل دەپ ايتۋعا بولماي­دى. وسى ايماقتاعى كورشى ەل­دەردە مۇن­داي كومەكتى ەشكىم بەرمەيدى. تەگىن دەگەن ۇعىم مۇلدەم جوق, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى وركە­نيەتتى ەل بولۋ ءۇشىن ناقتى شارالار قا­بىل­داپ جاتقانىمىزدى دا اتاپ ءوتتى. ماسەلەن, 2019 جىلدان بەرى 1 289 جاڭا مەكتەپ سالىنعان. سونىڭ 130-دان استامى وسى جىلى بوي كوتەردى. ءبىلىم سالاسىنا بولىنەتىن قاراجات ءۇش ەسە كوبەيدى. عىلىمعا سالىنعان ينۆەستيتسيا بەس جىلدا 5 ەسە وسكەن. ەلىمىزدە شەتەلدىڭ 33 ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى اشىلدى. ال جاس عالىمدارعا باسپانا بەرىلىپ جاتىر.

پرەزيدەنت ۇلت ساۋلىعىن جاقسارتۋ ءۇشىن اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلعانىنا دا توقتالدى.

– ازاماتتاردىڭ ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى 75,4 جاسقا جەتتى. مۇنى رەكورد­تىق كورسەتكىش دەۋگە بولادى. «اۋىلدا دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» جوباسى تابىستى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. سونىڭ اياسىندا 646 امبۋلاتوريا جانە فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكت اشىلدى. بۇعان قوسا 32 اۋداندىق اۋرۋحانا زامان تالابىنا ساي كوپبەيىندى ورتالىق اۋرۋحانا رەتىندە جاڭعىرتىلىپ جاتىر. مەملەكەت ەرەكشە كۇتىمدى قاجەت ەتەتىن بالالار ماسەلەسىنە ايرىقشا ءمان بەرە­دى. كەشە مەن استاناداعى ينكليۋزيۆ­تى سپورت ورتالىعىندا بولدىم. سون­داي ورتالىقتاردى باسقا ايماقتاردا دا سالۋ قاجەت دەپ سانايمىن. ۇكىمەتكە اكىمدەرمەن بىرلەسىپ, بۇل ماسە­لەنى جان-جاقتى پىسىقتاپ, شۇعىل شارا­لار قابىلداۋدى تاپسىرامىن. شىن مانىندە, مۇنداي نىسانداردىڭ ەلوردادا عانا بولعانى دۇرىس ەمەس, ءاربىر وبلىستا سالۋ كەرەك. بۇل اكىمدەر­دىڭ جۇمىسىنداعى ولقىلىق دەپ ايتۋعا بولادى. ءبىز – الەۋمەتتىك مەملەكەتپىز. سوندىقتان الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋ – ءاردايىم ەلىمىزدىڭ ايرىقشا نازارىندا تۇراتىن ماسەلە. بيىل زەينەت­اقى جانە جاردەماقى تولەۋگە 5,9 ترلن تەڭگە ءبولىندى, – دەگەن قاسىم-جومارت توقاەۆ كەلەسى جىلى بۇل كورسەتكىش تاعى 10 پايىزعا وسەتىنىن جەتكىزدى.

پرەزيدەنت قاۋىپسىز مەملەكەت رەتىندە قالىپتاسىپ كەلە جاتقان ەلىمىزدىڭ قوعامىندا «زاڭ مەن ءتارتىپ» قاعيداتى ورنىعىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.

– ەكى كۇن بۇرىن اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپپەن تەلەفون ارقىلى اڭگىمەلەستىم, ول دا زاڭ مەن ءتارتىپ سايا­ساتىن جۇزەگە اسىرۋدا, قىلمىسقا, تار­تىپ­سىز­دىككە جول بەرمەيمىز دەدى. وسىن­داي ساياساتتىڭ ناتيجەسىندە كەيىنگى بەس جىلدا ەلىمىزدە اسا اۋىر قىلمىستار ەداۋىر ازايدى. تۇرمىستىق زورلىق-زومبى­لىق وقيعالارى بويىنشا كورسەت­كىش­تەر دە تومەندەدى. قوعامدا جاناشىر­لىق پەن قامقورلىقتى, تازالىق پەن جاۋاپكەرشىلىكتى ارقاۋ ەتكەن جاڭا مادەنيەت قالىپتاسىپ كەلەدى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

وسى ورايدا پرەزيدەنت «تازا قازاقستان» جالپىۇلتتىق اكتسياسىن ايرىقشا اتاپ وتكىسى كەلەتىنىن جەتكىزدى.

– بيىل ەلىمىزدە 335,6 ملن اعاش ەگىلدى. راسىندا, وسى بىرەگەي جوبا حالىقتىق سيپات­قا يە بولدى, ەلىمىزدىڭ بولمىسىن, سانا-سەزىمىن وزگەرتۋگە زور ىقپال ەتتى. مەن ءوزىم وسى جالپىۇلتتىق قوزعالىسقا ەرەك­شە ءمان بەرىپ وتىرمىن. تازا بولۋ دەگەنى­مىز – وتە تەرەڭ, ماڭىزدى ۇعىم. بۇل – ەڭ الدىمەن, كوشەلەرىمىز, ۇيلەرى­مىز, پاتەرىمىز تازا بولۋى كەرەك دەگەن ءسوز. نيەتىمىز دە ارقاشان تازا بولۋى قا­جەت. كەڭ دالامىزدا جاسىل جەلەك, اعاش كوپ ءوسۋى كەرەك. تۇپتەپ كەلگەندە, تازا­لىق  ۇلتتىق بولمىسىمىزدىڭ اجىراماس بولى­گىنە اينالۋى قاجەت, – دەي كەلە مەملەكەت باسشىسى جالپى وسى جىل ەلىمىز ءۇشىن ناعىز ورلەۋ جىلى بولدى دەپ ايتساق, ارتىق بولمايتىنىنا باسا ءمان بەردى.

سونداي-اق پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, وقۋشىلارىمىز ءتۇرلى ءبىلىم دوداسىنان مىڭنان اسا مەدال السا, سپورتشىلارىمىز ەل مەرەيىن ءوسىرىپ, كوك بايراعىمىزدى بيىكتە جەلبىرەتتى. ونەرلى ورەندەرىمىز ءتول مادەنيەتىمىزدى تورگە وزدىرىپ, سونىڭ ارقاسىندا دۇنيەجۇزى حالقىمىزدى رۋحى بيىك ءارى وزىق ويلى ۇلت رەتىندە تاني باستادى.

ەل ەگەمەندىگىن نىعايتۋعا سەپ

قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان كورشىلەرمەن جانە بار­لىق مۇددەلەس مەملەكەتتەرمەن دايەكتى تۇردە دوستىق قارىم-قاتىناس پەن جان-جاقتى ىنتىماقتاستىق ورناتىپ كەلەدى.

– ءبىزدىڭ ماقساتىمىز ايقىن. ول – ەلدىڭ ەگەمەندىگىن نىعايتۋ, قازاقستاننىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن الەۋمەتتىك-ەكونوميكا­لىق دامۋىن قامتاماسىز ەتەتىن مىندەت­تەردى شەشۋ. ءاربىر سامميت, جوعارى دەڭگەيدەگى ءار كەزدەسۋ, بيزنەس-فورۋم ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق بەدەلىن ارتتىرىپ, ەكونوميكالىق الەۋەتىن كۇشەيتەدى. قازىر بۇكىل الەمدە ينۆەستيتسيا ءۇشىن قىزۋ باسەكە ءجۇرىپ جاتىر. بىزگە بۇدان قالىس قالۋعا بولۋعا بولمايدى. ورتالىق ازياداعى جانە كاۆكاز ايماعىنداعى ەكونوميكاسى ەڭ ءىرى ەل سانالامىز. الايدا ۇكىمەتكە ساپالى ءوسىمدى قامتاماسىز ەتۋ مىندەتى جۇكتەلدى. ۇكىمەت پەن ۇلتتىق بانك ءوزارا كەلىسە وتىرىپ, قازىرگىدەي كۇردەلى, ءتىپتى ەرەكشە جاعدايدا اكادەميالىقتان جانە اسىرەساقتىقتان ادا, ناقتى شەشىم قابىلداۋى قاجەت. تەك بيىلدىڭ وزىندە حالىقارالىق كەزدەسۋلەر ناتيجەسىندە جالپى قۇنى 70 ملرد دوللاردان اساتىن كوممەرتسيالىق كەلىسىمدەرگە قول قويىلدى. سونىڭ ارقاسىندا ەلىمىزدە زاماناۋي كاسىپورىندار اشىلىپ, ساپالى جۇمىس ورىندارى قۇرىلىپ كەلەدى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

سونداي-اق پرەزيدەنتتىڭ پايىمدا­ۋىنشا, «ورتالىق ازيا پليۋس» فورماتىنا سۇرانىس ارتىپ كەلەدى. بيىل ايماق ەلدەرى ەۋروپا وداعىمەن, يتاليامەن, قىتاي­­مەن, رەسەيمەن, اقش-پەن جانە جاپونيا­­مەن بىرلەسكەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزدى.

– ايماققا تارتىلعان ينۆەستي­تسيا­نىڭ 60 پايىزدان استامى ءبىزدىڭ ەلگە تيەسىلى. ينۆەستيتسيامەن بىرگە جاڭا تەحنولوگيا, ءبىلىم كەلەدى, بىرلەسكەن عىلىمي-تەحنيكالىق ورتالىقتار مەن شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ فيليال­دارى اشىلادى. ەلىمىزدىڭ تاۋارلارى مەن وتاندىق بيزنەسكە كەز كەلگەن شە­كارا اشىق. سوندىقتان بارشا شەتەل­دىك سەرىكتەستەرمەن ءوزارا ءتيىمدى ىنتى­ماق­تاستىق قۇرۋ – زامان تالابى, ءتىپتى ومىرلىك قاجەتتىلىك. وسىلايشا, قازاق ەلى جاڭعىرۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە قادام باسىپ كەلەدى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

وسى رەتتە ءبىز العان باعىتىمىز­دان تايماي, ءالى دە كوپ جۇمىس ىستەۋىمىز كەرەكتىگىن قاپەرىمىزگە سالدى.

– مەن ءۇش جىل ىشىندە مەملەكەتىمىز تسيفرلىق ەل بولۋ كەرەك دەگەن ماقساتتى ايقىندادىم. جاساندى ينتەللەكت پەن تسيفرلىق ەكونوميكا – دامىعان ەلدەرگە ءتان باستى ءۇردىس. اقش جانە قىتاي – بۇل سالاداعى ەڭ وزىق ەلدەر. قازاقستان دا وركەنيەتتىڭ داڭعىل جولىنان شەت قالماۋى كەرەك. سونداي جاعداي بولسا, كەلەر ۇرپاق ءبىزدى كەشىرمەيتىنى ءسوزسىز. ونداي قاتەلىككە جول بەرمەيمىز. جولداۋىمدا مەن وسى تاقىرىپقا كوپ زەيىن قويدىم. قازىرگى تاڭدا ۇكىمەت بەلسەندى جۇمىسقا كىرىستى, ءبىراز جوبا ىسكە اسىرىلدى, بىراق الدىمىزدا اۋقىمدى جۇمىس بار. الداعى جىل شىن مانىندە ۇلكەن بەتبۇرىس جىلى بولادى. تۇبەگەيلى وزگەرىستەردىڭ جاڭا كەزەڭى باستالادى. بۇل تۋرالى كەيىنىرەك جاريالاپ ايتامىن. ءبارىمىزدىڭ ماقسات-مۇددەمىز ورتاق. بۇل – ادىلەتتى, قاۋىپسىز, كۇشتى جانە تازا قازاقستاندى قۇرۋ. ەڭ باستىسى, ەلىمىزدىڭ ىنتىماق-بىرلىگى مىقتى بولۋى كەرەك. مەملەكەت پەن قوعام بىرلەسىپ, تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەۋى قاجەت. ءبىر ەل, ءبىر حالىق بولىپ جۇمىلا بىلسەك, مىندەتتى تۇردە ماقساتىمىزعا جەتەمىز, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

باتىر رۋحى اسقاقتاعان كۇن

كەزدەسۋدە مەملەكەت باسشىسى تاراز­داعى ءبىلىم وردالارىنىڭ بىرىنە داڭقتى قولباسشى باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ ەسىمىن بەرۋدى ۇيعارعانىن جەتكىزىپ, ارتىنشا ۇلت باتىرىنا «حالىق قاھار­مانى» اتاعىن رەسمي تۇردە بەرۋ تۋرالى جارلىققا قول قويعانىن مالىمدەدى.

– مەن بۇگىن تارازدا جاڭادان اشىلعان اسكەري مەكتەپ-ينتەرناتقا باردىم. بۇل – وڭتۇستىك ايماقتاردا اشىلعان وسىنداي العاشقى وقۋ ورنى. مەن مەكتەپ-ينتەرناتقا وسى ولكەنىڭ تۋماسى, ايگىلى باتىرىمىز باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ ەسىمىن بەرۋدى ۇسىنامىن. وسىنداي باۋىرجان مەكتەپتەرى بارلىق ايماقتا اشىلۋى كەرەك. ۇكىمەت بۇل ماسەلەنى پىسىقتايدى. ءبىز جاس ۇرپاققا ساپالى ءبىلىم بەرىپ, ولاردى وتانشىلدىققا تاربيەلەۋىمىز قاجەت. كەشە باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ تۋعانىنا 115 جىل تولدى. داڭقتى قولباسشىنىڭ ناعىز ەرلىك جولى ەلىمىزبەن قاتار, شەتەلدەردە وتە تانىمال, – دەدى پرەزيدەنت.

ونىڭ ايتۋىنشا, حالقىمىز ب.مومىش­ ۇلىن قاھارمان تۇلعا رەتىندە قۇرمەت تۇت­قانىمەن, ايگىلى باتىرعا رەسمي تۇردە «حالىق قاھارمانى» اتاعى بەرىلمەگەن.

– وبلىس جۇرتشىلىعى, زيالى قاۋىم وكىلدەرى, ءتىپتى جاستارىمىز دا وسى ماسە­لەنى كوتەرىپ جۇرگەنىن بىلەمىز. تاريحي ادىلدىكتى قالپىنا كەلتىرۋىمىز كەرەك. سون­دىقتان مەن مەملەكەت باسشىسى رە­تىندە باۋىرجان مومىش ۇلىنا «حالىق قاھارمانى» اتاعىن بەرۋ تۋرالى شەشىم قا­بىلدادىم. ءتيىستى جارلىققا بۇگىن قول قويدىم, بۇل قۇجات مىندەتتى تۇردە جا­ريالانادى. باتىردىڭ ەسىمى ناعىز وتان­شىلدىق پەن وشپەس ەرلىكتىڭ سيمۆو­لى رەتىندە ءاردايىم كوپكە ۇلگى-ونەگە بولۋعا ءتيىس. باۋكەڭنىڭ ەرلىگى جاي اڭىز ەمەس, بۇل – ناقتى قۇجاتتارمەن دالەلدەن­گەن, ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسقان باتىر­لار مويىنداعان ءسوزسىز ەرلىك. ەلگە ەرلىگى­مەن تانىلعان, ەڭبەگى سىڭگەن ازاماتتارىن باعالاي بىلگەن جۇرت ەشقاشان ۇتىل­مايدى, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

ءسوزىنىڭ سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى بيىل ءبىر ەل بولىپ جۇمىسشى ماماندىقتارى جىلىن اتاپ وتكەنىمىزگە نازار اۋداردى.

– جىل بويى ەڭبەك ادامدارىنا ايرىق­شا قۇرمەت كورسەتتىك. وسى جاقسى ءداستۇر الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسىن تابادى. ءوز ىسىنە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراپ, قىزمە­تىن ءمىنسىز اتقارعان ادام قاشاندا قادىرلى بولادى. مەن مۇنى ۇنەمى ايتىپ ءجۇر­مىن. بۇل تۇرعىدان العاندا, جامبىل جۇرتىنىڭ ەل دامۋىنا قوسقان ۇلەسى مول, ەڭبەگى ەرەن ەكەنى بەلگىلى, – دەگەن پرەزيدەنت اۋليەاتا ءوڭىرىن ناعىز ەڭبەكقور ادامداردىڭ مەكەنى ەكەنىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى.

وسى كەزدەسۋدە جۇمىسىن ادال ات­قارىپ, حالقىمىزعا ايانباي قىزمەت ەتىپ جۇر­­گەن ازاماتتار وتىرعانىن ايتقان مەم­­لەكەت باسشىسى بارشا جامبىل­دىق­تارعا شىنايى ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.

جيىن سوڭىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە ونەركاسىپتىك دامۋىنا قوسقان ەلەۋلى ۇلەسى ءۇشىن جامبىل وبلىسىنىڭ ءبىر توپ ازاماتىن مەملەكەتتىك ناگرادالارمەن ماراپاتتادى. سونىمەن قاتار پرەزيدەنت العىسىن جاريالادى.