قوعام • 19 جەلتوقسان, 2025

جازۋشىنىڭ امانات-مۇراسى

20 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپ­حانادا كورنەكتى جازۋشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىر­گەن قايراتكەرى جۇماباي شاش­تاي ۇلىنىڭ مەملەكەتتىك تاپسىرىسپەن شىققان ءتورت تومدىق تولىق شىعارمالار جيناعىنىڭ رەسمي تانىستىرىلىمى ءوتتى.

جازۋشىنىڭ امانات-مۇراسى

سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»

القالى جيىن اياسىندا بيىل تۋعانىنا 75 جىل تولعان قالامگەردىڭ «جىلدار مەن جولدار…» اتتى يلليۋستراتسيالىق-كىتاپ كورمەسى قويىلىپ, ارنايى بەينەروليك ۇسىنىلدى. جازۋشىنىڭ كوركەم تۋىندىلارىنا شولۋ جاسالىپ, ادەبيەتتەگى جولى مەن شىعارماشىلىق الەمى جايلى ەستەلىكتەر ايتىلدى.

قالامگەر تۋرالى ەستەلىكتەرمەن كوم­كەرىلگەن ادەبي ءىس-شارانى الاشتانۋشى عالىم, فيلولوگيا عىلىمدا­رىنىڭ دوكتورى ايگۇل ىسماقوۆا اشىپ, جۇر­گىزىپ وتىردى. ول ءوز تاراپىنان جازۋ­شىنىڭ ازاماتتىق كەلبەتىنە توقتالىپ, ءوزىنىڭ ماقالانى قازاقشا جازۋىنا جۇماباي شاشتاي ۇلى تىكە­لەي اسەر ەتكەنىن, قالامگەردىڭ ۇلت­شىل, وتانشىل قاسيەتتەرىن اتاپ ءوتتى. مادەنيەت جانە اقپارات مينيستر­لىگى ارحيۆ, قۇجاتتاما جانە كىتاپ ءىسى كوميتەتىنىڭ توراعاسى رۋستام ءالي مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن قالامگەرلەردى, كىتاپ­تاردى ناسيحاتتاۋ باعىتىنداعى جۇمىس­تارمەن, ىسكە اسىپ جاتقان جوبالارمەن تانىستىردى.

سونداي-اق جازۋشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى قۋانىش جيەنباي قالامگەردىڭ وزىنە ەرەكشە ۇناعان «اسپانقورا» پوۆەسىنە توقتالدى. شاعىن عانا شىعارمادا ادامنىڭ تاعدىرى تاماشا سۋرەتتەلگەنىن ايتتى. اقىن, جازۋشى, جىرشى بايانعالي ءالىمجانوۆ ءوزىنىڭ ايتىستا ءجۇرىپ, ادەبيەتكە ارالاسۋىنا جۇماباي شاش­تاي ۇلى جول اشقانىن, «قازاق ادەبيەتى» گازەتىندە باس رەداكتور بولعاندا شىعارمالارى باسىلعانىن جەتكىزدى. ال بەلگىلى عالىمدار كارىمبەك قۇرماناليەۆ, امانتاي ءشارىپ, ديحان قامزابەك ۇلى, ادەبيەت سىنشىسى امان­گەلدى كەڭشى­لىك ۇلى, جازۋشىنىڭ باسقا دا زامانداس­تارى پىكىرلەرىن ايتتى.

قازىرگى قازاق پروزاسىندا وزىن­دىك قولتاڭباسىمەن كورىنىپ, ادەبيەت الەمىندە سونى سوقپاعىن سالعان جۇما­باي شاشتاي ۇلىنىڭ ءتورت تومدىق تولىق شىعارمالار جيناعىنىڭ ءبىرىنشى تومىنا ادام جان دۇنيەسىندەگى ءتۇرلى قۇبىلىستار مەن تابيعاتتىڭ تىلسىم سىرلارى نازىك شەبەرلىكپەن سۋرەتتەلەتىن پوۆەستەر مەن اڭگىمەلەر جيناقتالعان. ەكىنشى تومىنا كەشەگى كەڭەستىك كەزەڭنىڭ ءولىارا تۇسىنداعى قوعامنىڭ «پارتنومەنكلاتۋرا» دەپ اتالاتىن بولشەگىنىڭ قۇپياعا تولى قاتپارلارىن تەرەڭ اشۋعا ارنالعان «اياز بي» رومانى ەنگەن. جازۋشىنىڭ ءۇشىنشى تومىنا سوتسرەاليزمگە بوي الدىرماي, مالشىنىڭ ماشاقاتقا تولى اۋىر تىرشىلىگى مەن جاستاردىڭ قاجىر قايراتىن سۋرەتتەگەن «قىزىل قار» رومانى ەنىپ وتىر. ەڭ العاش 1984 جىلدى پوۆەست بولىپ جارىق كورىپ, «رەپرەسسياعا» ۇشىراعان شىعارما 30 جىلدان كەيىن قايتا جازىلىپ, رومانعا اينالدى. سونداي-اق بۇل تومعا اتاكاسىپتىڭ بەينەتىن بەلشەسىنەن كەشكەن قازاقتار, قالاعا ەندى عانا ورنالاسىپ, ۇلكەن مۇرات كوزدەگەن بولاشاق زيالى قاۋىم وكىلدەرى سۋرەت­تەلەتىن «زامانا يلەۋى» رومانى دا ەنگەن. ال ءتورتىنشى تومى – قالامگەردىڭ جۋرناليستيكاداعى ۇزاق جىلعى عۇمى­رىنا ويشا كوز جۇگىرتىپ, وتكەنىنە سىن كوزبەن قاراعان ومىرباياندىق تولعانىسى. اۆتور اۋداندىق گازەتتەگى سەگىز جىلىنان باستاپ, الماتىداعى رەسپۋبليكالىق باسىلىمعا قىزمەتكە ورنالاسقان كەزەڭىن, شىعارماشىلىق ىزدەنىستەرى مەن كاسىبي ورتاداعى قارىم-قاتىناستارىن بۇكپەسىز باياندايدى.

كىتاپتار شىعارما جەلىسىمەن سالىن­عان يلليۋستراتسيالىق سۋرەتتەرمەن بەزەندىرىلگەن. جيناق 3 000 دانا تارالىممەن شىعىپ, رەسپۋبليكانىڭ بارلىق كىتاپحاناسىنا تارادى.

سوڭعى جاڭالىقتار