قىلقالام شەبەرى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, الماتى وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, جۋرناليست جانۇزاق ءمۇساپىردىڭ اناسى, ۇلاعاتتى تۇلعا ۇلجامال مامىتقىزىنىڭ 100 جىلدىعىنا وراي ءوزى نەگىزىن قالاعان گالەرەيادا مىڭ ءتۇرلى بوياۋعا قانىق كارتينالارى ورىن العان «انا – عۇمىردىڭ بوياۋلى جالعاسى» اتتى كورمەسى كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلدى. سونداي-اق ۇلتىمىزدىڭ وشپەس ونەرىن ارقالاعان تاۋداي ازاماتتى دۇنيەگە اكەلىپ, وسىرگەن اتا-اناسىنىڭ ءومىر جولىن سۋرەتتەگەن ء«ومىر سىرى» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتتى. ءمانى زور مادەني ءىس-شاراعا ەلىمىزدىڭ زيالى قاۋىم وكىلدەرى, قوعام قايراتكەرلەرى مەن سۋرەتشىنىڭ تۋما-تۋىس, دوس-جاران, ارىپتەستەرى قاتىستى.
سالتاناتتى جيىندا ءسوز باستاعان سەنات دەپۋتاتى عالياسقار سارىباەۆ ونەرسۇيەر قاۋىمعا سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ جۇرەكجاردى قۇتتىقتاۋىن جەتكىزدى. قۇتتىقتاۋ حاتتا قىلقالام شەبەرى جانۇزاق ءمۇساپىردى مازمۇندى مادەني ءىس-شارانىڭ وتۋىمەن قۇتتىقتاي كەلە, وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى ناسيحاتتاۋعا جانە اتا-انانى قۇرمەتتەۋگە ارنالعان يگىلىكتى ىستەرگە ۇنەمى ۇيىتقى بولىپ, بۇل باعىتتا كوپكە وزىق ۇلگى كورسەتىپ كەلە جاتقانى اتاپ ايتىلعان.
«شىعارماڭىز ارقىلى قازاق ايەلىنىڭ قايسارلىعىن, پاراساتىن, تاباندىلىعىن دارىپتەۋدە جانە انالاردىڭ وتباسى مەن ۇلت الدىنداعى ءرولىن ۇلىقتاۋعا ۇلكەن ۇلەس قوستىڭىز. قالىڭ وقىرمانعا جول تارتقان ء«ومىر سىرى» كىتابىڭىز – وسى باعىتتاعى ۇزاق جىلعى ىزدەنىستىڭ ناتيجەسى. بۇل ەڭبەك قوعامدا رۋحاني قۇندىلىقتاردى ودان ءارى جالعاستىرۋعا وڭ سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ سەنەمىز. كىتاپتىڭ تاعىلىمعا تولى تەرەڭ مازمۇنى تۇلعا رەتىندە وسۋگە جانە ۇرپاق تاربيەسىندەگى جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنۋگە تىڭ سەرپىن بەرەدى», دەلىنگەن قۇتتىقتاۋ حاتتا.
ودان كەيىنگى كەزەكتە الماتى وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى عاني مايلىباەۆ تا ءوڭىر باسشىسىنىڭ ىستىق لەبىزىن جەتكىزە كەلە, انا ءومىردىڭ التىن قازىعى, وتباسىنىڭ ۇيىتقىسى, ۇرپاق تاربيەسىنىڭ باستاۋى, سول سەبەپتى انالار ەڭبەگىن دارىپتەپ, ولاردىڭ ۇلاعاتتى عۇمىرىن جاس ۇرپاقتىڭ ساناسىنا ءسىڭىرۋ قوعام الدىندا ماڭىزدى مىندەتتىڭ ءبىرى ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى. وسى تۇرعىدا قازاق مادەنيەتى مەن ونەرىنە ولشەۋسىز ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان جانۇزاق كەرىمبەك ۇلىنىڭ انا كەلبەتىن بەينەلەگەن كوركەم تۋىندىلارى ۇلتتىڭ رۋحاني بولمىسى, اتا ءداستۇرى دارىپتەلگەن اسىل قازىنا ەكەنىن ايرىقشا اتادى.
«تاۋەلسىزدىك كۇنىمەن تۇسپا-تۇس كەلگەن بۇگىنگى ءىس-شارانىڭ ماڭىزى وتە زور. ەرەكشە سەزىمدەمىز. سەبەبى ءجۇز جىلدىعى اتالىپ وتىرعان ۇلجامال انامىزدىڭ كەلىستى كەلبەتىنەن قازاق ايەلىنىڭ سان عاسىرلىق بەت-بەينەسى, قايسارلىعى, تاباندىلىعى, سۇلۋلىعى, قۇت-بەرەكەسى مەن دالاداي كەڭ پەيىلى كورىنىس تاپقان. بۇل سۋرەتشىنىڭ ۇلكەن شەبەرلىگى», دەگەن پرەزيدەنت جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءلاززات سۇلەيمەن رەسپۋبليكامىزدا ايرىقشا ماڭىزعا يە «اناعا قۇرمەت» مۋزەيىنىڭ جۇمىسىن ناسيحاتتاۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
تولقىنىسقا تولى مادەني ءىس-شارا بارىسىندا ءسوز تىزگىنىن العان قوعام قايراتكەرلەرى مەن ونەر وكىلدەرى قۇدىرەتتى قىلقالام ارقىلى اناسىنىڭ عۇمىرىن جالعاعان جانۇزاق ءمۇساپىردىڭ شىعارماشىلىعىنا بويلاپ, ونىڭ قازاق رۋحانياتىنىڭ قازىناسىنا قوسقان قايتالانباس باي تۋىندىلارى, سونىڭ ىشىندە «بالالىقتان دانالىققا جول» اتتى ءبىرتۇتاس توپتاماسى تۋرالى دا تەبىرەنە تيەك اعىتتى. ونى اۆتوردىڭ سۋرەتشىلىك ونەرىنىڭ بيىك شىڭىنا بالادى.
تاعىلىمدى ءىس-شارا سوڭىندا كەش قوناقتارىنىڭ قاتىسۋىمەن ء«ومىر سىرى» كىتابىنىڭ القىزىل لەنتاسى قيىلىپ, وقىرمانعا جول تارتتى.
ء«بىزدىڭ وسىنداي ۇلى مەرەكەنى تويلاۋىمىز, شىعارماشىلىق جۇمىسپەن اينالىسۋىمىز, ەلىمىزدىڭ بولاشاعىنان ۇلكەن ءۇمىت كۇتۋىمىز, سىي-قۇرمەتكە بولەنۋىمىزدىڭ بارلىعى دا تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ارقاسى دەپ ەسەپتەيمىن. الاتاۋدىڭ ەتەگىندە تاماشا جەردە ورنالاسقان مۋزەيگە تالاي جەردى ارالاپ كەلگەن «مەنىڭ انام – ۇلجامال» اتتى پورترەتتى سىيعا تارتىپ وتىرمىن. ونداعى ماقسات, بىرىنشىدەن, مۋزەي قورىن بايىتۋ, ەكىنشىدەن, ەرتەڭگى ۇرپاق اتا-بابالارىمىزدىڭ بەينەلەۋ ونەرى سالاسىنداعى كلاسسيكالىق بەينەسىن وسى كارتينا ارقىلى كورىپ, ۇعىنار دەگەن ويدامىن. سونىمەن قاتار ونەردە ەكى تىزگىندى تەڭ ۇستاپ كەلەمىن. سونىڭ ءبىرى الدىمەن سۋرەتشى بولسام دەگەنىم, ودان كەيىن جۋرناليستيكا سالاسىندا 30 جىلدان اسا ەڭبەگىمنىڭ بار ەكەنى بەلگىلى. ء«ومىر سىرى» اتتى وتباسىلىق قۇندىلىقتى ارقاۋ ەتكەن كىتابىم اكەم مەن انامنىڭ ونەگەلى ءومىرى مەن وسيەتى تۋرالى سىر شەرتەدى», دەگەن مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ يەگەرى, قىلقالام شەبەرى جانۇزاق كەرىمبەك ۇلى ءىس-شارا قوناقتارىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
ەلىمىزگە تانىمال تۇلعالاردى ومىرگە اكەلىپ, جەتكىزگەن اياۋلى انالاردىڭ ەسىمىن ارداقتاپ, ولاردىڭ تۇرمىستا قولدانعان زاتتارىن كوپشىلىكتىڭ نازارىنا ۇسىنىپ وتىرعان «اناعا قۇرمەت» مۋزەيىنىڭ تۇراقتى قورى 100 جىلدىق مەرەيتويى اتالعان ۇلجامال مامىتقىزىنىڭ كوزتارتار كيىمى, تىگىن ماشيناسى, جەكە قۇجاتتارى مەن ساندىقشالارى, ساماۋرىنى سىندى جەكە زاتتارىمەن تولىقتى.
الماتى وبلىسى
