بۇل – ەرەكشە ءبىلىم بەرۋدى قاجەت ەتەتىن بالالارعا ارنالعان قازاق تىلىندەگى ازىرگە العاشقى ءموبيلدى قوسىمشا. «ساۋاتتى بالا» جانە «دىبىستار الەمى» دەپ اتالاتىن قوسىمشالاردى ق.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى جاساپ شىقتى. عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ 2023–2025 جىلدارعا ارنالعان گرانتتىق قارجىلاندىرۋى اياسىندا ازىرلەنگەن بۇل باستاما لوگوپەديالىق جاتتىعۋلار, ويىن-based تاپسىرمالار, ۆيزۋالدى جانە اۋديوماتەريالداردان تۇرادى.
جوبا جەتەكشىسى پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسور مەيرامگۇل ەسەنعۇلوۆا ءوزىنىڭ يدەيالاس عالىمدار توبىمەن (قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسور ايگۇلدەن توعايباەۆا, PhD, دوتسەنت دينارا رامازانوۆا, ماگيسترلەر باقىتىگۇل ەرتىلەۋوۆا, مارينا امانجول, كامشات كەڭشىلىكوۆا) كوبىنە ەلەۋسىز قالاتىن بالالارعا قولايلى ءبىلىم ورتاسىن قۇرۋدى زەرتتەدى. ويتكەنى كەيىنگى جىلدارى اقتوبە وبلىسىندا ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالالار سانى ايتارلىقتاي ءوسىپ وتىر. وسىنداي ءوسىم ماماندارعا تۇسەتىن جۇكتەمەنى ارتتىرىپ, قازاق تىلىندەگى قولجەتىمدى تسيفرلىق رەسۋرسقا دەگەن قاجەتتىلىكتى كۇرت كۇشەيتتى. وسىعان وراي ولار قوس بىردەي قوسىمشانى دايىنداپ, اپروباتسيادان وتكىزدى.
ء«بىز عىلىمي توبىمىزبەن بىرگە ءۇي جاعدايىندا وقيتىن, دەنساۋلىعىنا بايلانىستى شەكتەۋلەرى بار نەمەسە الەۋمەتتەنۋ مۇمكىندىگى تومەن بالالاردىڭ قولايلى ءبىلىم ورتاسىن قالىپتاستىرۋدى كوزدەدىك. زەرتتەۋ بارىسىندا بالالاردىڭ سويلەۋ, تانىمدىق جانە كوممۋنيكاتيۆتىك داعدىلارىن دامىتۋعا ارنالعان قازاق تىلىندەگى زاماناۋي كونتەنت ازىرلەۋدى باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى ەتىپ الدىق. سونىڭ ناتيجەسىندە, جاساعان قوسىمشالارىمىز پەداگوگتەردىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتىپ قانا قويماي, بالالاردىڭ سويلەۋ داعدىلارىن دامىتۋدا تيىمدىلىگى جوعارى ەكەنىن تاجىريبەلىك كەزەڭ دالەلدەدى. «اقبوتا» ارنايى بالاباقشاسى مەن سويلەۋ ورتالىعىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى قاتىسقان اپپروباتسيا بارىسىندا بالالاردىڭ سوزدىك قورى, ارتيكۋلياتسيالىق داعدىلارى, نۇسقاۋدى ءتۇسىنۋى جانە بايلانىستىرىپ سويلەۋى ايتارلىقتاي جاقسارعانى انىقتالدى. قازاق تىلىندە قولجەتىمدى ساپالى كونتەنتتىڭ بولۋى اتا-انالارعا دا ۇلكەن كومەك, ءۇي جاعدايىندا تۇزەتۋ جانە دامىتۋ جۇمىستارىن جۇيەلى جۇرگىزە الادى», دەدى م.ەسەنعۇلوۆا.
پروفەسسوردىڭ ايتۋىنشا, ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىگى بار بالالاردى (ەببق) وقىتۋ كوبىنە ارنايى ۇيىمداردا جۇرگىزىلگەنىمەن, دەنساۋلىق جاعدايى, پاندەميالىق شەكتەۋ جانە وتباسىلىق سەبەپتەرگە بايلانىستى كوپتەگەن بالا ۇيدە وقۋعا ءماجبۇر. بۇل ولاردىڭ قارىم-قاتىناس داعدىلارىن شەكتەپ, الەۋمەتتەنۋ مەن جالپى دامۋىنا كەرى اسەر ەتەتىنى بەلگىلى. سونىمەن قاتار ەببق بار بالالار سانىنىڭ ارتۋى ارنايى پەداگوگتەرگە تۇسەتىن جۇكتەمەنى كوبەيتىپ, ءبىلىم ساپاسىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن.
«قازىرگى تاڭدا كەڭ قولدانىستاعى دەلفا-142 ەلەكتروندى قوسىمشاسى مەن «ۆيەل-ارت» ينتەراكتيۆتى پلانشەتىنىڭ كونتەنتى نەگىزىنەن ورىس تىلىندە, ال قازاق تىلىندەگى ساپالى ماتەريالدار جەتكىلىكسىز. سوندىقتان ءبىز بۇل ماسەلەنىڭ ءتيىمدى شەشىمىنە ۇلەس قوسۋعا تىرىستىق. قاشىقتان وقىتۋ جاعدايىندا ەببق بار بالالارعا ارنالعان ادىستەمەنى عىلىمي تۇردە ازىرلەۋ ولاردىڭ ساپالى ءبىلىم الۋىنا, قاتارلاستارىمەن قارىم-قاتىناس ورناتىپ, ورتاعا بەيىمدەلۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. وسى زەرتتەۋ ناتيجەسىندە ازىرلەنگەن قوسىمشالار بالالاردىڭ سويلەمدى دۇرىس قۇراستىرۋىنا, سونداي-اق قاراپايىمنان كۇردەلىگە باعىتتالعان تاپسىرمالاردى جۇيەلى مەڭگەرۋىنە جاعداي جاسايتىن ءتيىمدى قۇرالدار رەتىندە ۇسىنىلدى», دەدى جوبا جەتەكشىسى.
ونىمدەردى سىناقتان وتكىزگەندەردىڭ ءبىرى, «اقبوتا» ارنايى بالاباقشاسىنىڭ لوگوپەدى نۇريلا كەنجەباەۆا قوسىمشانىڭ باستى تيىمدىلىگىنە توقتالىپ, جۇمىسىن جەڭىلدەتۋگە, ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋعا كومەكتەسكەنىن تارقاتىپ ايتتى.
«قوسىمشالاردىڭ باستى تيىمدىلىگى – قازاقشا بولعانى. ويتكەنى وسى ۋاقىتقا دەيىن قازاق تىلىندە ەرەكشە بالالارعا ءتىل ۇيرەتەتىن قوسىمشا بولمادى. ەكىنشى تيىمدىلىگى – قوسىمشادا اۋديو مالىمەتتەردىڭ بەرىلەتىنىندە. مىسالى, بالالار لەكسيكا ءبولىمىنىڭ «جىل مەزگىلدەرى» تاقىرىبىندا سيپاتتامالاردى تىڭداپ, ويلانىپ, سودان كەيىن جاۋاپ بەرەدى. بۇل نەگە ماڭىزدى؟ كەيبىر سويلەۋ ءتىلى بۇزىلعان بالالاردا كوبىنە فونەماتيكالىق ەستۋ قابىلەتى ناشار بولىپ كەلەدى. ال بالا وسى قوسىمشا ارقىلى دىبىستى, ءسوزدى ءمان بەرىپ, قايتالاپ تىڭداۋ ارقىلى سويلەۋىن دامىتادى. ءۇشىنشى تيىمدىلىگى – اتا-انامەن جۇمىستى ناتيجەلى ەتۋگە سەپتىگىن تيگىزەتىنىندە. بىزدە كوپ اتا-انا بالالارىنىڭ تىڭدامايتىنىن سەبەپ قىلىپ قاعازداعى, داپتەردەگى بەرىلگەن تاپسىرمالاردى ورىنداتقىسى كەلمەيدى. ال ءموبيلدى قوسىمشانى اتا-انالاردىڭ ءوزى بالالارىمەن بىرگە قىزىعىپ ورىندايدى. ءتورتىنشى تيىمدىلىگى – ىڭعايلىلىعىندا. مىسالى, كەي بالالار سىرقاتتانىپ بىرنەشە اپتا, كەيدە ايلاپ بالاباقشاعا كەلمەي قالادى. وندايدا ادەتتە اۋىرعان تاربيەلەنۋشى تاقىرىپتان قالىپ قويادى. قوسىمشالارمەن ۇيدە دە, اۋرۋحانادا دا تاپسىرما ورىنداپ, قاتارىنان قالماۋعا بولادى. اتا-انالارعا تاقىرىپتاردى, تاپسىرمالاردى ايتىپ وتىرامىن, ناتيجە وتە جاقسى», دەيدى لوگوپەد.
ن.كەنجەباەۆانىڭ پىكىرىنشە, بۇل رەسۋرستار سويلەۋ ءتىلى بۇزىلىستارى بار بالالاردىڭ ەستە ساقتاۋىن, تىلدىك داعدىلارىن تۇزەتۋ, دامىتۋ جانە الدىن الۋ جۇمىسىن كاسىبي دەڭگەيدە جۇرگىزۋگە جاعداي جاسادى. قوس قوسىمشا – ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىگى بار بالالاردىڭ بىلىمگە قولجەتىمدىلىگىن كەڭەيتكەن, سۇرانىسى جوعارى, تسيفرلىق ءونىم. بۇل قۇرالدار وڭىردەگى عانا ەمەس, ەلىمىزدەگى ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن دامىتۋعا ماڭىزدى ۇلەس قوسادى, ينكليۋزيۆتى ءبىلىم ورتاسىن تسيفرلاندىرۋعا جاڭا سەرپىن بولماق.
«ساۋاتتى بالا» قوسىمشاسى بالالاردىڭ تانىمدىق قابىلەتى مەن بايلانىستىرىپ سويلەۋ داعدىلارىن دامىتۋعا باعىتتالعان. ال «دىبىستار الەمى» قوسىمشاسىنا ارتيكۋلياتسيالىق جاتتىعۋلار مەن دىبىستاردىڭ دۇرىس قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەتىن ويىن تۇرىندەگى تاپسىرمالار ەنگىزىلگەن. ءار بولىمدە جاتتىعۋلاردىڭ اتاۋى, ورىنداۋ نۇسقاۋلىعى جانە يلليۋستراتسيالىق ماتەريالدار ۇسىنىلعان. بۇل كونتەنت بالالاردىڭ لوگوپەدتىك جانە تىلدىك دامۋىن جۇيەلى قولداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ايتا كەتەيىك, اتالعان قوسىمشالاردى «Play market», «App store» پلاتفورمالارىنان جۇكتەپ الۋعا بولادى.
