سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر – ا.دۇيسەنباەۆ, ە.ۇكىباەۆ
تابىسى مول ونجىلدىق سەرىكتەستىك
كەلىسسوز بارىسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى كەڭەيتىلگەن سەرىكتەستىك جانە ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلعانىنا 10 جىل تولۋىمەن تۇسپا-تۇس كەلگەن بۇل ساپاردىڭ رامىزدىك مانگە يە ەكەنىنە توقتالدى. ەلىمىز – ەۋروپا وداعىمەن وسىنداي تاريحي كەلىسىم جاساعان وڭىردەگى تۇڭعىش مەملەكەت.
– ءسىزدىڭ ساپارىڭىزعا ەرەكشە ءمان بەرەمىز. بۇل قازاقستان مەن ەۋروپا وداعى اراسىنداعى سان قىرلى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى كەڭەيتۋگە قوس تاراپتىڭ دا دايىن ەكەنىن كورسەتەدى. ءبىز ءوزارا قۇرمەت پەن تۇسىنىستىككە نەگىزدەلگەن بەرىك ءارى مازمۇندى سەرىكتەستىكتى قولدايمىز. ءوزارا ساياسي ديالوگىمىز ورتاق مۇددەمىزگە سايكەس كەلەتىن كوپتەگەن باعىت بويىنشا قارقىندى دامىپ كەلەدى. وسى ورايدا بىرنەشە كۇن بۇرىن بريۋسسەلدە وتكەن «ەو – قازاقستان» ىنتىماقتاستىق كەڭەسى وتىرىسىنىڭ ناتيجەسىنە جوعارى باعا بەرەمىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
ەۋروپا وداعى – قازاقستاننىڭ ءىرى ساۋدا جانە ينۆەستيتسيالىق سەرىكتەسى. بىلتىر ەكىجاقتى تاۋار اينالىمى شامامەن 50 ملرد دوللارعا جەتتى. ال 2005 جىلدان بەرى ەلىمىزگە كەلگەن ينۆەستيتسيانىڭ جالپى كولەمى 200 ملرد دوللارعا جۋىقتادى. ەۋروپا وداعىنىڭ ورتالىق ازيامەن ساۋدا-ساتتىعىنىڭ 80 پايىزى قازاقستانعا تيەسىلى.
پرەزيدەنت ەنەرگەتيكا, كولىك, تسيفرلاندىرۋ جانە ونەركاسىپ سالالارىندا قىزمەت ەتەتىن 4 مىڭنان اسا ەۋروپالىق كومپانيانىڭ ەكونوميكامىزعا قوسقان ۇلەسىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار قازاقستاننىڭ ەۋروپالىق بيزنەسكە تۇراقتى ءارى اشىق ينۆەستيتسيالىق كليماتتى قامتاماسىز ەتۋگە بەيىل ەكەنىن راستادى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىققا ايرىقشا نازار اۋدارىپ, ەۋروپا وداعىنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. ونىڭ اياسىندا 5 مىڭنان اسا قازاقستاندىق ستۋدەنت پەن وقىتۋشى ەۋرووداق ەلدەرىندە ءبىلىمىن جەتىلدىرىپ, تاجىريبەدەن وتۋگە مۇمكىندىك الدى.
مەملەكەت باسشىسى ۆيزالىق رەجىمدى جەڭىلدەتۋ جانە رەادميسسيالار تۋرالى كەلىسىم جاساۋعا دايىندىق جۇمىستارى باستالعانىن قۇپتادى.
پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان ەۋروپا وداعى مەن ورتالىق ازيانىڭ س5+ەو فورماتىنداعى بەلسەندى ديالوگىن قۋاتتايدى. اتالعان پلاتفورما ورنىقتى ءوسىم جانە ءوزارا بايلانىس سالاسىنداعى ورتاق مۇددەلەردى ىلگەرىلەتۋگە جول اشتى. مەملەكەت باسشىسى س5+ ديالوگى ايماقتى دامىتۋداعى باسىمدىقتاردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ءتيىمدى تەتىگىنە اينالعانىن جەتكىزدى.
انتونيۋ كوشتا قوناقجايلىلىق تانىتقانى ءۇشىن قاسىم-جومارت توقاەۆقا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى سونىمەن قاتار قازاقستان مەن ەۋروپا اراسىنداعى ىقپالداستىقتىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتىپ, ەۋرووداقتىڭ ەلىمىزبەن جان-جاقتى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى تەرەڭدەتۋگە دايىن ەكەنىن راستادى.
– كەيىنگى 10 جىلدا ەۋروپا وداعى قازاقستاننىڭ ەڭ ءىرى ساۋدا سەرىكتەسىنە جانە شەتەلدىك ينۆەستورىنا اينالدى. ءوز كەزەگىندە قازاقستان ەۋروپاعا مۇناي مەن ۋران جەتكىزۋشى ەلدەردىڭ ۇشتىگىنە كىرەتىن ەل رەتىندە ەكونوميكالىق قاۋىپسىزدىگىمىزدى قامتاماسىز ەتۋدە نەگىزگى ءرول اتقارادى. بۇگىن ءبىز قارىم-قاتىناسىمىزدى نىعايتۋدىڭ جانە ەكونوميكالىق بايلانىستاردى دامىتۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە قادام باسامىز, – دەدى ەۋروپالىق كەڭەس پرەزيدەنتى.
مارتەبەلى مەيماننىڭ ايتۋىنشا, ەۋروپا وداعى مەن قازاقستان بۇۇ جارعىسىندا بەكىتىلگەن مۋلتيلاتەراليزم مەن حالىقارالىق ءتارتىپ قۇندىلىقتارىنا ارقا سۇيەيتىن بەيبىتشىلىك ۇستانىمىن جاقتايدى. ەۋروپالىق كەڭەس باسشىسى الەمدەگى قاۋىپسىزدىكتى, تۇراقتىلىق پەن ورلەۋدى قامتاماسىز ەتەتىن كۇش-جىگەر ءدال وسى قاعيداتتا كورىنىس تاپقانىن جەتكىزدى.
انتونيۋ كوشتا ورتالىق ازيا ەلدەرىمەن ىنتىماقتاستىق قازىرگى كوپجاقتى الەمدەگى قارىم-قاتىناستى ىلگەرىلەتۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورىنا اينالعانىن اتاپ ءوتتى. بۇل رەتتە ول پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كاۆكاز ايماعىنداعى بەيبىتشىلىكتى نىعايتۋعا قوسقان ۇلەسىن جوعارى باعالادى. ونىڭ پىكىرىنشە, وڭىردەگى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ كاۆكاز جانە قارا تەڭىز ارقىلى ەۋروپاعا شىعاتىن ترانسكاسپي كولىك ءدالىزىن دامىتۋعا تىڭ مۇمكىندىك بەرەدى.
كەزدەسۋدە ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستىڭ اۋقىمدى ماسەلەلەرى قاراستىرىلىپ, كولىك-لوگيستيكا, تسيفرلاندىرۋ, ەنەرگەتيكا, ماڭىزدى مينەرالدار, اۋىل شارۋاشىلىعى سەكىلدى پەرسپەكتيۆتى باعىتتارعا باسا ءمان بەرىلدى.
مارتەبەلى مەيماندى ءى دارەجەلى «دوستىق» وردەنىمەن ماراپاتتادى
سالتاناتتى راسىمدە قاسىم-جومارت توقاەۆ انتونيۋ كوشتانىڭ قازاقستان مەن ەۋروپا وداعى اراسىنداعى سەرىكتەستىكتى نىعايتۋعا قوماقتى ۇلەس قوسقانىن اتاپ ءوتتى.
– ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ اۋقىمى جىلدان-جىلعا كەڭەيىپ كەلەدى. بۇل قوس تاراپقا دا پايداسىن تيگىزە وتىرىپ, ىقپالداستىقتى ودان ءارى تەرەڭدەتۋگە جول اشتى. بيىل كەڭەيتىلگەن سەرىكتەستىك جانە ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمنىڭ قابىلدانعانىنا 10 جىل تولدى. قازاقستان مەن ەۋروپا وداعى اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ وزەگىنە اينالعان بۇل ماڭىزدى قۇجات سىندارلى ءارى بولاشاققا باعدارلانعان بايلانىستى بەكىتە تۇسەدى. پرەزيدەنت كوشتا مىرزا, ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى ىلگەرىلەتۋگە بەلسەنە اتسالىستىڭىز. ءسىز – قازاقستاننىڭ سەنىمدى دوسى جانە الەمدىك دەڭگەيدەگى كورنەكتى مەملەكەت قايراتكەرىسىز. ءسىزدىڭ پاراساتتى باسشىلىعىڭىز بەن بەرىك ۇستانىمىڭىز, سىندارلى ديالوگ جۇرگىزۋگە نيەت تانىتۋىڭىز ەۋروپاداعى بىرلىكتى نىعايتۋدا جانە الەمدەگى بارشا سەرىكتەستەرمەن مازمۇندى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋدا ماڭىزدى فاكتورعا اينالدى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت قازاقستان مەن ەۋروپا وداعى اراسىنداعى سەرىكتەستىكتى تەرەڭدەتۋگە انتونيۋ كوشتانىڭ قوسقان ۇلەسىن جوعارى باعالادى.
– قۇرمەتتى پرەزيدەنت مىرزا, سىزگە ءى دارەجەلى «دوستىق» وردەنىن تابىستاۋ مەن ءۇشىن زور مارتەبە. بۇل جوعارى ناگرادانى قازاقستان مەن ەۋروپا وداعى اراسىنداعى بەرىك دوستىقتىڭ جارقىن بەلگىسى, سىزگە كورسەتىلگەن قۇرمەتىمىز رەتىندە قابىل الاسىز دەپ ۇمىتتەنەمىن. قازاقستان مەن ەو اراسىنداعى تابىستى سەرىكتەستىكتىڭ ودان ءارى دامىپ, دوستىعىمىزدىڭ بەكي بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
ەۋروپالىق كەڭەس پرەزيدەنتى بۇل ماراپاتتى قازاقستان مەن ەۋروپا وداعى اراسىنداعى بەرىك دوستىق پەن سان قىرلى ىنتىماقتاستىقتىڭ ءرامىزى رەتىندە قابىلدايتىنىن جەتكىزدى.
– بۇگىن كورسەتكەن قۇرمەتىڭىزگە ءدان ريزامىن. مۇنى سەنىم مەن ديالوگتى نىعايتۋدىڭ, تۇراقتىلىقتى, وركەندەۋدى جانە اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتۋگە ورتاق ۇمتىلىسىمىزدىڭ كورىنىسى دەپ باعالايمىن. قۇرمەتتى پرەزيدەنت مىرزا, حالىقتارىمىز بەن تۇتاس ايماقتىڭ يگىلىگى ءۇشىن بىرلەسكەن جۇمىستى الداعى ۋاقىتتا دا بەلسەندى تۇردە جالعاستىرامىز دەپ ويلايمىن, – دەدى انتونيۋ كوشتا.
ەكونوميكالىق سەرىكتەستىكتىڭ ماڭىزى زور
قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن انتونيۋ كوشتا بىرلەسكەن مالىمدەمە جاسادى.
مەملەكەت باسشىسى ەۋروپالىق كەڭەس پرەزيدەنتىمەن وتە ناتيجەلى كەلىسسوز جۇرگىزىلگەنىنە, كەزدەسۋ ەمەن-جارقىن, دوستىق راۋىشتە ءارى كونسترۋكتيۆتى سيپاتتا وتكەنىنە توقتالدى.
– قازاقستان مەن ەۋروپا وداعىن ءوزارا سەنىم مەن تۇسىنىستىككە نەگىزدەلگەن جان-جاقتى ىنتىماقتاستىق بايلانىستىرادى. ءبىز كوپتەگەن ماسەلەنى قاراستىرىپ, سەرىكتەستىگىمىزدى جاڭا ءارى ساپالى دەڭگەيگە شىعارۋعا نيەتتى ەكەنىمىزدى راستادىق. الگىندە ايتقانىمداي, پرەزيدەنت انتونيۋ كوشتانىڭ ەلىمىزگە ساپارى كەڭەيتىلگەن سەرىكتەستىك جانە ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمنىڭ 10 جىلدىعى قارساڭىندا ءوتىپ وتىر. قازاقستان – ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ىشىندە «جاڭا بۋىن» كەلىسىمىنە قول قويىپ, راتيفيكاتسيالاعان العاشقى ەل. بۇل ماڭىزدى قۇجات ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستىڭ وربۋىنە نەگىز قالاپ, ساۋدا, ينۆەستيتسيا, ينفراقۇرىلىم, يننوۆاتسيا, مادەنيەت سالالارى سەكىلدى ءوزارا ىقپالداستىقتىڭ بارلىق باستى باعىتتارىن قامتىعان, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ايتۋىنشا, تالقىلاۋعا ارقاۋ بولعان نەگىزگى تاقىرىپ – ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق.
– بۇگىن ءبىز ساۋدا-ينۆەستيتسيالىق بايلانىستاردى ودان ءارى ارتتىرۋعا جانە ارتاراپتاندىرۋعا ۋاعدالاستىق. قازاقستان الداعى ۋاقىتتا دا ەۋروپالىق بيزنەس وكىلدەرىنە تۇراقتى ءارى اشىق ينۆەستيتسيالىق كليمات قالىپتاستىرۋدى جالعاستىرا بەرەدى. ەنەرگيا تيىمدىلىگى, اسا ماڭىزدى مينەرالدار, تسيفرلىق تەحنولوگيا جانە كولىك بايلانىسى سەكىلدى سالالاردا ىنتىماقتاستىققا مۇمكىندىك مول, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى كەلىسسوز بارىسىندا كولىك-لوگيستيكا قاتىناستارىن نىعايتۋ جولى, سونىڭ ىشىندە ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعدارىن دامىتۋعا بىرلەسە كۇش-جىگەر جۇمىلدىرۋ ماسەلەسى قاراستىرىلعانىن اتاپ ءوتتى.
– بۇل رەتتە قازاقستان مەن ەۋروپا وداعى اراسىنداعى ۇيلەستىرۋ پلاتفورماسىنىڭ جۇمىسىن, سونداي-اق ەو-نىڭ «Global Gateway («جاھاندىق قاقپا») باستاماسىن قۇپتايمىز. قازاقستان ەۋروپا وداعىنىڭ ورتالىق ازيا ەلدەرىنە ارنالعان 12 ملرد ەۋرو كولەمىندەگى ينۆەستيتسيالىق پاكەتىنە قولداۋ بىلدىرەدى. بۇل قارجى كولىك, شيكىزات رەسۋرستارى, «جاسىل» ەنەرگەتيكا جانە تسيفرلىق تەحنولوگيا جوبالارىن ىسكە قوسۋعا باعىتتالادى. بىرلەسكەن كۇش-جىگەر ارقىلى قازاقستاندى ەۋرازيا كەڭىستىگىندەگى باستى كولىك توراپتارىنىڭ بىرىنە اينالدىرا الاتىنىمىزعا سەنىمدىمىز. بۇل بارلىق تاراپقا دا پايدالى. بۇدان بولەك, ءبىز ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىك پەن ەنەرگيا رەسۋرستارىنىڭ تۇراقتى جەتكىزىلىمىن قامتاماسىز ەتۋ مۇمكىندىكتەرىن تالقىلادىق. ەنەرگەتيكالىق سەرىكتەستىكتىڭ تىڭ باعىتتارىندا, اتاپ ايتقاندا, اسا ماڭىزدى مينەرالدار, اتوم ەنەرگەتيكاسى, مۇناي حيمياسى, سونداي-اق جاڭارتىلاتىن قۋات كوزدەرى سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋگە ۋاعدالاستىق. ماقساتىمىز – شيكىزات جەتكىزىپ قانا قويماي, ەۋرووداق ستاندارتتارىنا ساي تابيعي رەسۋرستاردى تەرەڭ وڭدەيتىن جەرگىلىكتى وندىرىستەردى دامىتۋ, قوسىلعان قۇنى جوعارى ءونىم شىعارۋ ءارى قالدىقتاردى وڭدەۋ ارقىلى قازاقستاننىڭ ەۋروپالىق جەتكىزۋ تىزبەگىمەن ينتەگراتسياسىن كۇشەيتۋ, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ كەلىسسوز بارىسىندا تسيفرلاندىرۋ باعىتىنداعى ىقپالداستىقتى ارتتىرۋعا ايرىقشا ءمان بەرىلگەنىن جەتكىزدى.
– قازاقستان مەن ەۋروپا وداعى ءوزارا تاجىريبە الماسۋ جانە تەحنولوگيالارعا ينۆەستيتسيا سالۋ ارقىلى اناعۇرلىم ينكليۋزيۆتى ءارى زاماناۋي تسيفرلىق ەكونوميكانى قۇرۋعا كىرىستى. ەلدەرىمىز «Team Europe Initiative on Digital Connectivity» («ەۋروپا كومانداسىنىڭ» تسيفرلىق بايلانىس جونىندەگى باستاماسى) اياسىندا جەرسەرىك ارقىلى ينتەرنەتكە قاۋىپسىز قوسىلۋ, اسىرەسە, اۋىلدار مەن شالعاي ەلدى مەكەندەردىڭ عالامتورعا قول جەتكىزۋى بويىنشا ارىپتەستىكتى جولعا قويدى. سونداي-اق ورتالىق ازيا مەن ەۋروپا وداعىنىڭ العاشقى يننوۆاتسيالىق كامپۋسىن Astana Hub اۋماعىندا ورنالاستىرۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋعا كەلىستىك. بۇل ستارتاپتار, تەحنولوگيا زەرتتەۋشىلەرى جانە تسيفرلىق سالا كاسىپكەرلەرى باس قوساتىن الاڭ بولماق. قازاقستان ەۋروپا وداعىنىڭ دۇنيە جۇزىندە قاۋىپسىز ءارى سەنىمدى تسيفرلىق بايلانىستى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان «Horizon Europe» باعدارلاماسى مەن «Global Gateway» تۇجىرىمداماسىن جوعارى باعالايدى. ءبىز وسى ۇدەرىسكە بەلسەندى اتسالىسقانىمىزدى ماقتان تۇتامىز, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
بارىس-كەلىس پەن الىس-بەرىس جيىلەيدى
سونداي-اق ۇزاقمەرزىمدى ءارى تابىستى سەرىكتەستىك ءۇشىن ادامدار اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتۋدىڭ ماڭىزى زور ەكەنىنە نازار اۋدارىلدى.
– ءبىلىم, عىلىم جانە اكادەميالىق ۇتقىرلىق سالالارىندا بىزگە ۇدايى قولداۋ كورسەتىپ كەلە جاتقان ەۋروپا وداعىنا ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن. مىڭداعان قازاقستاندىق جاستار ەو باعدارلامالارىنا قاتىسىپ, سونىڭ ىشىندە Erasmus+ اياسىندا ءبىلىم الىپ جاتىر. ەۋروپا وداعى وسىنداي بايلانىستاردى ودان ءارى كەڭەيتۋگە بەيىل. ءبىز مۇنى جوعارى باعالايمىز. قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتتەر اراسىنداعى سەرىكتەستىكتى تەرەڭدەتۋ, بىرلەسكەن باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋ جانە بىلىكتىلىك دەڭگەيىن ءوزارا مويىنداۋ ارقىلى جوعارى ءبىلىم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا ءازىر. سونىمەن قاتار ازاماتتارىمىز ءۇشىن ۆيزالىق راسىمدەردى جەڭىلدەتۋ بويىنشا ەۋروپا وداعىنداعى سەرىكتەستەرمەن ىقپالداستىق جالعاسادى دەپ ۇمىتتەنەمىز. ءوزارا بارىس-كەلىستى وڭتايلاندىرۋ ءبىلىم, عىلىم جانە مادەنيەت سالالارىنداعى بايلانىستارىمىزدى كەڭەيتۋگە, ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتى جانداندىرۋعا وڭ سەپتىگىن تيگىزەتىنىنە سەنىمدىمىن, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
قازاقستان مەن ەۋروپا وداعى بۇۇ جارعىسىن جانە حالىقارالىق قۇقىق نورمالارىن ساقتاۋعا ءاردايىم بەيىل ەكەنىن تاعى دا راستادى.
– وڭىرلەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ ماسەلەسىنە باسا ءمان بەرىلدى. بۇل ورايدا «ورتالىق ازيا – ەۋروپا وداعى» ديالوگ پلاتفورماسى ءوزارا بايلانىس, ساۋدا, كولىك, ەكولوگيالىق تازا ەنەرگيا, سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ جانە تسيفرلىق ترانسفورماتسيا سالالارىنداعى ماڭىزدى مىندەتتەردى شەشۋدە ءتيىمدى قۇرالعا اينالدى دەپ سانايمىز. بۇگىنگى كەزدەسۋ سەرىكتەستىگىمىز جاڭا كەزەڭگە قادام باسىپ, ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە بولا باستاعانىن ايعاقتادى. ءوزارا ىنتىماقتاستىعىمىزدىڭ قارقىنى جوعارى, كەلەشەگى زور. قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتار كوپ ۇزاماي ناقتى جوبالار مەن باستامالارعا ۇلاسادى دەپ سەنەمىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
انتونيۋ كوشتا ەۋروپا وداعى مەن قازاقستاننىڭ سەرىكتەستىگى ناقتى ناتيجە بەرىپ وتىرعانىنا نازار اۋداردى.
– وسى اپتادا بريۋسسەلدە ۆيزالىق رەجىمدى جەڭىلدەتۋ جونىندەگى كەلىسسوزدى باستادىق. بۇل ۋاعدالاستىق قازاقستان مەن ەۋروپا ازاماتتارى ءۇشىن وتە ماڭىزدى ەكەنىن جاقسى تۇسىنەمىن. كەلىسىمگە قول قويىلعاننان كەيىن ازاماتتارىمىزدىڭ بارىس-كەلىسى, الىس-بەرىسى جيىلەپ, ءبىلىم الىپ, جۇمىس ىستەۋىنە وڭتايلى جاعداي تۋادى. بۇل حالىقتارىمىز اراسىنداعى دوستىقتىڭ ناعىز رامىزىنە اينالادى, – دەدى ول.
ەۋروپالىق كەڭەس باسشىسى سامارقاند قالاسىندا وتكەن «ەۋروپا وداعى – ورتالىق ازيا» ءسامميتىنىڭ ناتيجەسىندە وڭىرارالىق سەرىكتەستىكتى ستراتەگيالىق دەڭگەيگە جەتكىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعانىن اتاپ ءوتتى. القالى جيىندا كولىك, ەنەرگەتيكا, كليمات, سۋ رەسۋرستارى, اسا ماڭىزدى شيكىزات ماتەريالدارى, تسيفرلاندىرۋ جانە حالىقتار اراسىنداعى بايلانىستى كەڭەيتۋ ىنتىماقتاستىقتىڭ باسىم باعىتتارى رەتىندە بەلگىلەنگەنىن ەسكە سالدى.
سونداي-اق انتونيۋ كوشتا حالىقارالىق تارتىپكە قاۋىپ توندىرگەن جاھاندىق شيەلەنىستەر مەن قاقتىعىستار كەزەڭىندە كۇش-جىگەردى ورتاق ماقساتقا جۇمىلدىرۋ ماڭىزدى ەكەنىنە توقتالدى.
– وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, ەۋروپا وداعى سوعىستى توقتاتۋ ءۇشىن ۋكراينامەن تىعىز قارىم-قاتىناس جاسايدى. ءبىز سەرىكتەستەرىمىزبەن بىرگە ۋكراينادا ادىلەتتى جانە مىزعىماس بەيبىتشىلىك ورناتۋ ۇستانىمىن ءاردايىم قولدايمىز. بۇۇ جارعىسىن جانە حالىقارالىق قۇقىق قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەن ءتارتىپتى دايەكتى تۇردە قورعاپ كەلە جاتقان قازاقستان تاراپىنا العىس ايتامىز. سونداي-اق قازاقستاننىڭ وڭىرلىك تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋدەگى بەلسەندى ءارى كونسترۋكتيۆتى ارەكەتىن, اتاپ ايتقاندا, ءسىزدىڭ ارمەنيا مەن ازەربايجان اراسىنداعى قاقتىعىستى رەتتەۋگە كورسەتكەن قولداۋىڭىزدى قۇپتايمىز. بەيبىت ءارى وركەندەگەن وڭتۇستىك كاۆكاز ەۋروپا مەن ورتالىق ازيا اراسىنداعى بايلانىستاردى تەرەڭدەتۋدە اسا ماڭىزدى ءرول اتقارادى, – دەدى ەۋروپالىق كەڭەس باسشىسى.
سونىمەن قاتار مارتەبەلى مەيمان قازاقستان پرەزيدەنتى جۇرگىزىپ جاتقان رەفورمالارعا جوعارى باعا بەردى.
– پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان ەكونوميكالىق, ساياسي جانە الەۋمەتتىك رەفورمالارمەن ۇيلەسىم تاپقان قازاقستان قوعامىنىڭ ورلەۋ قارقىنى ءوزارا ىنتىماقتاستىعىمىزدى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋگە نەگىز بولادى. ءبىز بىرلەسە وتىرىپ, قازىرگى سىن-قاتەرلەردى حالىقتارىمىزدىڭ كەلەشەگىنە قىزمەت ەتەتىن ورتاق مۇمكىندىكتەرگە اينالدىرا الاتىنىمىزعا سەنىمدىمىن, – دەدى انتونيۋ كوشتا.
