ايماق باسشىسى ءوڭىردى دامىتۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارى مەن جەتىستىكتەرىنە, مەملەكەت باسشىسى جۇكتەگەن ستراتەگيالىق مىندەتتەردىڭ ورىندالۋ بارىسىنا توقتالدى. بيىلعى 11 ايدىڭ قورىتىندىسىندا ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرى قارقىندى دامىپ, وڭ ديناميكا بايقالعان. دەگەنمەن نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى 30%-عا دەيىن تومەندەگەن. بۇعان «تەڭىزشەۆرويل» جشس-ىندەگى «كەلەشەك كەڭەيۋ جوباسىنىڭ» اياقتالۋى اسەر ەتتى دەگەن وبلىس اكىمى ءوڭىر دامۋىنىڭ باستى ەكونوميكالىق درايۆەرى مۇناي-گاز سالاسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«بۇگىندە قۇنى 10,7 ملرد دوللاردى قۇرايتىن ءۇش ءىرى زاكىرلى ينۆەستيتسيالىق جوبا,
سونداي-اق قۇنى 104 ملرد تەڭگە بولاتىن 20 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. ناتيجەسىندە, 1 320 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى. ولاردىڭ ىشىنەن «Atyrau Chicken» قۇس فابريكاسى مەن «BKM اتىراۋ» ۆاگونداردىڭ دوڭگەلەگىن جوندەۋگە ارنالعان شەبەرحانانىڭ ماڭىزى جوعارى. بيىلعى قاڭتار-قازان ايلارىندا اگروونەركاسىپ كەشەنىندە 116,8 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمى ءوندىرىلدى. ءوڭىردىڭ مال شارۋاشىلىعىندا دا ءوسىم بار. نەگىزىنەن ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا ينۆەست جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. كەلەسى جىلى جالپى قۇنى 48,3 ملرد تەڭگە تۇراتىن 12 جوبا ىسكە قوسىلادى», دەدى سەرىك جامبىل ۇلى.
بيىلعى التى ايدا اتىراۋ وبلىسىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەس وندىرگەن ءونىم كولەمى 2,4 ترلن تەڭگەگە جەتتى. بۇل – جالپى وڭىرلىك ءونىمنىڭ 21,2%-ى. كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا 8,9 ملرد تەڭگە ءبولىندى. جالپى قۇنى 36,3 ملرد تەڭگە مولشەرىندە 254 كاسىپكەرلىك جوباعا قولداۋ كورسەتىلدى. ناتيجەسىندە, 1725 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى. «ورلەۋ» باعىتى ارقىلى جاڭا بيزنەس باستامالاردى قولداۋ دا قارقىن الىپ كەلە جاتىر.
ينۆەست جوبالاردى ىسكە اسىرۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋداعى كەشەندى ءىس-شارالار دا جەمىسىن بەرىپ وتىر. ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سالاسىندا 26 مىڭعا جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى اشىلعان, ونىڭ ىشىندە 13 مىڭنان استامى – تۇراقتى جۇمىس ورنى. ءوڭىر باسشىسى مانساپ ورتالىقتارىنىڭ كومەگىنە جۇگىنگەن 35 مىڭ ادامنىڭ 15 مىڭنان استامى جۇمىسپەن قامتىلعانىن دا اتاپ ءوتتى. بۇدان بولەك, 14 مىڭ ادامعا كاسىبي باعدار بەرۋ اياسىندا ۆاۋچەر تاراتىلدى. ءوز كاسىبىن باستاۋعا نيەتتى 300 ازامات قايتارىمسىز گرانت الىپ, كاسىبىن دوڭگەلەتىپ وتىر.
«وبلىستا حالىقتى ساپالى اۋىزسۋمەن, كوگىلدىر وتىنمەن, ەلەكتر جەلىلەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ 99,9%, ياعني 713 مىڭنان اسا ادامدى قامتيدى. تۇراقتى ءارى ساپالى قىزمەت كورسەتۋ اياسىندا بىرقاتار ينفراقۇرىلىمدىق جوبانى ىسكە اسىردىق. اتاپ ايتساق, اتىراۋ قالاسى مەن ماقات تۇرعىندارىن اۋىزسۋمەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا №5 سۇزگى ستانساسى قايتا جاڭعىرتىلىپ, سۋ تۇتىنۋ كولەمى تاۋلىگىنە قوسىمشا 50 مىڭ تەكشە مەترگە ارتتى. بۇدان بولەك, جازعى سۋ جەلىسىنىڭ 165 شاقىرىمى (5 اۋىلدىق ەلدى مەكەندە) تولىق سالىندى. اتىراۋ قالاسى مەن اۋدانداردا ەلەكتر جەلىلەرىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جۇيەلى جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. 302 شاقىرىم ەلەكتر جەلىسى جاڭارتىلدى, «نۇرسايا» شاعىن اۋدانىنداعى 66 شاقىرىم جەلى زاماناۋي, قاۋىپسىز كابەلدەرگە اۋىستىرىلدى. سونىمەن قاتار قۋاتتىلىعى 32 مۆت «نۇرسايا–سامال» قوسالقى ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالدى», دەدى ءوڭىر باسشىسى.
جۇيەنى اۆتوماتتاندىرۋ ماقساتىندا 30 دانا اۆتوماتتى قايتا قوسۋ قۇرىلعىسى ورناتىلعان, اتىراۋ قالاسىنىڭ وڭ جاعالاۋىندا ساعاتىنا 120 مىڭ تەكشە مەتر گاز تاراتاتىن ستانسا مەن 46 شاقىرىم ماگيسترالدى گاز قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسى تياناقتالىپ قالدى. «سپۋتنيك» شاعىن اۋدانىنا گاز بەرۋ جۇمىستارى ءساتتى اياقتالىپ, نىسان ىسكە قوسىلدى. جالپى, اتىراۋ وبلىسىندا گازبەن قامتۋ دەڭگەيى 99,9%. وڭىردەگى 145 اۋىلدىق ەلدى مەكەن كوگىلدىر وتىنعا قوسىلعان.
«بيىل 247,9 شاقىرىم جول جوندەلدى. ناتيجەسىندە, جاقسى جاعدايداعى جولداردىڭ ۇلەسى 78%-دان 83%-عا دەيىن ءوستى. جولاۋشىلاردى اۆتو, اۆيا, تەمىرجولمەن تاسىمالداۋ سالالارىندا دا جاڭارتۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر. 90 جاڭا اۆتوبۋس ساتىپ الىنىپ, ونىڭ 48-ءى مارشرۋتقا شىعىپ ۇلگەردى, قالعان 42-ءسى جىل اياعىنا دەيىن تۇرعىندار يگىلىگىنە بەرىلەدى. اۋە قاتىناسىن دامىتۋ باعىتىندا دا ماڭىزدى قادامدار جاسالدى. «اشىق اسپان» رەجىمى اياسىندا 6 جاڭا باعىت اشىلدى. بۇل كورسەتكىش الداعى جىلدارى 10 باعىتقا جەتەدى. سونىمەن قاتار حيۋاز دوسپانوۆا اتىنداعى حالىقارالىق اۋەجايدى جاڭعىرتۋعا 2026 جىلعا 50 ملن دوللار كولەمىندە ينۆەستيتسيا تارتىلدى. بۇدان بولەك, اتىراۋ قالاسىنىڭ تەمىرجول ۆوكزالى مەن اۋداندارداعى 9 تەمىرجول ۆوكزالىن جاڭارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر», دەدى س.شاپكەنوۆ.
كەيىنگى ءۇش جىلدا ءۇش اۋىسىمدىق مەكتەپ ەكى ەسەگە ازايعان. بيىل 27 مەكتەپتىڭ قابىرعاسى قالانىپ, قۇرىلىس قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر, ونىڭ ىشىندە 4 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلگەن, 9 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى جىل سوڭىنا دەيىن اياقتالادى. قالعان 14 مەكتەپ 2026 جىلى پايدالانۋعا بەرىلمەك. سونىمەن قاتار «Nazar» جوباسى اياسىندا قالاداعى 64 مەكتەپكە ەكى جارىم مىڭ بەينەباقىلاۋ كامەراسى ورناتىلعان.
«اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا وڭىردە مەديتسينالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ جۇمىستارى جالعاسادى. بىلتىر 10 جاڭا نىسان پايدالانۋعا بەرىلسە, جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 5 نىسان تاپسىرىلادى. قوسىمشا 7 نىساننىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر. وڭىردە ەكى زاماناۋي ەمحانا سالىنادى. ونكوديسپانسەر جانىنداعى راديولوگيالىق كورپۋس كەلەسى جىلى پايدالانۋعا بەرىلەدى. بۇل سالادا اتقارىلعان جۇمىستار قان اينالىمى, تۋبەركۋلەز, قاتەرلى ىسىك اۋرۋلارىنىڭ تومەندەۋىنە اسەر ەتتى», دەدى وبلىس اكىمى.
بيىل مادەنيەت سالاسىندا دا ىلكىمدى ىستەر جۇزەگە استى. ماحامبەت اۋدانىنىڭ سارىتوعاي اۋىلى مەن قالا اۋماعىنداعى ەكى ەلدى مەكەندە جاڭا مادەنيەت ۇيلەرى پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇدان بولەك, 15 مادەني نىساننىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇل نىساندار اۋىل تۇرعىندارىنىڭ شىعارماشىلىقپەن اينالىسۋىنا مۇمكىندىك بەرىپ, ءوڭىردىڭ مادەني الەۋەتىن نىعايتادى. اتىراۋ قالاسىندا 1200 ورىندىق كونتسەرت زالى مەن تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى, سونداي-اق 600 ورىندىق كونگرەسس-حولل, بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم سارايىنىڭ قۇرىلىسى باستالعان.
«وبلىس تۇرعىندارىن سپورتتىق ينفراقۇرىلىممەن قامتۋ دەڭگەيى 62%-دان 71%-عا ارتتى. بۇگىندە حالىقتىڭ 46,7%-ى بۇقارالىق سپورتپەن تۇراقتى تۇردە شۇعىلدانادى. جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن 33 سپورت كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى باستالىپ, بيىل 11 سپورت كەشەنى قولدانىسقا بەرىلدى, قالعان 22 سپورت كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى كەلەسى جىلى اياقتالادى. وڭىردە سپورتتى جۇيەلى دامىتۋ ماقساتىندا دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپ-ينتەرنات-كوللەدج جانىنان زاماناۋي سپورت كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى مەملەكەت-جەكەشەلىك ارىپتەستىك تەتىگى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر», دەگەن ايماق باسشىسى بىرقاتار سپورت نىساندارىنىڭ قازىعى قاعىلىپ, قۇرىلىسى باستالعانىن دا اتاپ ءوتتى.
بيىل وڭىرگە 83 مىڭنان استام تۋريست كەلىپ, كورسەتكىش بىلتىرعىدان 19%-عا ارتقان. وسى سالانى دامىتۋعا باعىتتالعان ينۆەستيتسيا كولەمى دە ەكى ەسەگە ءوسىپ, 32 ملرد تەڭگەگە جەتكەن. وبلىستا ءتۋريزمدى دامىتۋداعى باستى باعىتتار – ورتاعاسىرلىق سارايشىق پەن قيعاش وزەنىندەگى لوتوس القابى ەكەنىن ايتا كەلىپ, وبلىس اكىمى سارايشىقتى ءوڭىردىڭ تاريحي-تۋريستىك ورتالىعىنا اينالدىرۋ ماقساتىندا بەس جىلدىق جوسپار ءتۇزىلىپ, جۇمىستار باستالعانىن ءمالىم ەتتى.
تسيفرلىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ باعىتىندا دا وڭ ناتيجە بار. ينتەرنەتپەن قامتۋ دەڭگەيى 99,7%-عا جەتىپ, شالعايداعى 14 ەلدى مەكەن دە ينتەرنەتكە قوسىلعان.
«ەكولوگيالىق احۋالى ماڭىزدى سانالاتىن وڭىردە بيىل 6 ايدا اتموسفەراعا زياندى زاتتاردى شىعارۋ كولەمى بىلتىرعىعا قاراعاندا 5 تونناعا دەيىن تومەندەگەن. زاڭنامانى بۇزعان 139 سۋبەكتكە جالپى 2,3 ترلن تەڭگە كولەمىندە اكىمشىلىك ايىپپۇل سالىندى», دەگەن ءوڭىر باسشىسى الدا ءالى دە اتقارىلار قىرۋار جۇمىس بارىن جەتكىزدى.
باياندامادان كەيىن وبلىس اكىمى جۋرناليستەردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى. كۇندە مۇنداي مۇمكىندىك بۇيىرا بەرمەيتىندىكتەن, ءبىز دە ءوڭىر باسشىسىنا وبلىستا سالىنادى دەگەن ونكولوگيالىق ورتالىقتىڭ قۇرىلىسىنا قاتىستى ساۋال قويدىق. بىلتىر اتىراۋدا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ءىىى وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى ونكولوگيالىق ورتالىقتىڭ قۇرىلىسىنا قاراجاتتى جەر قويناۋىن يگەرۋمەن اينالىساتىن كاسىپورىندار قارجى بولەتىنىن ايتقان ەدى. پرەزيدەنت تاپسىرماسى قالاي ورىندالىپ جاتقانىن سۇرادىق.
«پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا وراي ونكولوگيالىق ورتالىقتىڭ راديولوگيالىق كورپۋسىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە, كەلەسى جىلى اياقتالادى. قۇرىلىستىڭ ەكىنشى كەزەڭىندە اۋرۋحانانىڭ جاتىن ورنى سالىنادى. قۇجاتتارى مەملەكەتتىك ساراپتامادان ءوتىپ جاتىر, قۇرىلىسىنا قاجەتتى قاراجاتتى NCOC كومپانياسى اۋدارادى», دەدى س.شاپكەنوۆ.