ءتىل – تاتۋلىق تىرەگى

شىنتۋايتىندا, تىلدەن اسقان بايلىق جوق. ءتىل – قاتىناس قۇرالى. «ءوز ءتىلىمدى جاقسى كورۋ ارقىلى, دوستاسامىن باسقا بارلىق حالىقپەن», دەمەۋشى مە ەدى؟! كەشە استانا قالاسىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى اياسىندا «ءتىل – تاتۋلىق تىرەگى» اتتى رەسپۋبليكالىق بايقاۋدىڭ قورىتىندى كەزەڭى ءوتتى. مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ تىلدەردى دامىتۋ جانە قوعامدىق-ساياسي جۇمىس كوميتەتى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جىلى اياسىندا ۇيىمداستىرعان بۇل بايقاۋدىڭ باستى ماقساتى – قازاقستاندا تۇراتىن ەتنوس وكىلدەرىنىڭ اراسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىس اياسىن ارتتىرۋ. شاراعا «ۇلت تاعدىرى» رەسپۋب­ليكالىق قوزعالىسىنىڭ توراعاسى د.كوشىم, قازاقستان حالقى اسسام­بلەياسى حاتشىلىعىنىڭ سەكتور مەڭگەرۋشىسى ن.ىدىرىسقىزى, ا.بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ا.فازىلجانوۆا, «سيقىرلى قالام» يدەياسىنىڭ اۆتورى ۆ.كيم, سونداي-اق, ءار وبلىستان كەلگەن ەتنومادەني بىرلەستىكتەرىنىڭ وكىلدەرى مەن مۇشەلەرى, ت.ب. قاتىستى. باسقوسۋدا تىلگە قاتىستى ءتۇرلى ماسەلەلەر كوتەرىلىپ, اشىق پىكىر­لەر ايتىلدى. ماسەلەن, الماتى وبلىسىندا كۇرد ۇلتىنىڭ 87,6 پايىزى, جامبىل وبلىسىندا دۇنگەندەردىڭ – 23, ال وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا تاجىكتەردىڭ 99 پايىزى قازاقشاعا اعىپ تۇر ەكەن. بۇل دا بولسا كوڭىل دەمدەر­لىك كورسەتكىش. اسىرەسە, دوس كو­شىم ەلباسىمىزدىڭ «ءتىل – بىرىك­تىرۋشى فاكتور» دەگەن ءسوزىن ايتا كەلىپ, «قازاق ءتىلىن ۇلتتىڭ عانا ءتىلى ەمەس, مەملەكەتتىڭ ءتىلى دەپ قابىلداۋىمىز كەرەك. قازاق ءتىلىن دامىتۋ ءۇشىن قاجەتتىلىك تۋى ءتيىس. ول ءۇشىن ناسيحات كەرەك. ءبىز ءبىر شاڭىراقتىڭ استىندامىز, ءبىر كەمەنىڭ ىشىندەمىز. قاراپ وتىرسام, ارالارىڭىزدا «نازىك جاندىلار» كوپ ەكەن. بۇل جاقسى, ارينە, الداعى ۋاقىتتا قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋشىلەردىڭ سانى بۇدان دا ارتپاق دەگەن ءسوز عوي», دەپ وزگە ۇلت وكىلدەرىن ءبىر كۇلدىرىپ الدى. بۇدان سوڭ ۇمىتكەرلەر پار­لامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋ­تات­­تارى ۋ.بيشىمباەۆ, ب.سما­عۇ­لوۆ, م.احماديەۆ, ز.ساياپوۆا, ءا.بي­مەندينا سىندى حالىق قالاۋ­­لى­لارىمەن كەزدەستى. باعدار­لاما بارىسىندا قاتىسۋشىلار «مەم­لەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋ – بۇل...» تاقىرى­بىندا ەسسە, ءوز ءوڭىرىن تانىستىرۋ جانە «وي جارىس» بايقاۋى بويىنشا سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى. سونداي-اق, كەلگەن قوناقتارعا استا­نانىڭ اجارلى جەرلەرىن ارالاتىپ, ەكسكۋرسيا جاساتۋ دا ۇمىت قالمادى. ءيا, جەر مەن كوكتىڭ اراسىن قوسىپ, بىرىكتىرىپ, ءبىرتۇتاس ەتەتىن دە – ءتىل! تىزەمنەن سۇرىندىرسە دە, تىلىمنەن سۇرىندىرمەسىن, دەيتىن دانا حالقىمىز وزگەلەرگە ءتىلدىڭ تاتۋلىق, پەن دوستىق قۇرالى ەكەن­دىگىن ءاردايىم ۇعىندىرىپ كەلەدى. راۋشان تاۋىرحانقىزى, جۋرناليست. استانا.