ءداستۇر مەن تەحنولوگيانى توعىستىرعان ءسان ونەرى

ۇلتتىق كيىم – ۇلتتىڭ مادەني كودى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ: «ۇلتتىق كيىمدەرگە دەگەن قىزىعۋشىلىق ارتا ءتۇستى. مەكتەپتەردە, ءتۇرلى مەكەمەلەردە, سونداي-اق ءىرى كومپانيالاردا ۇلتتىق كيىمگە ءمان بەرىلە باستادى. سۇرانىسقا ساي تىگىن تسەحتارى اشىلىپ, جاڭا برەندتەر, دۇكەن­دەر پايدا بولدى. وسىلايشا, ۇلت­تىق كيىم كيۋ بىرتىندەپ قالىپتى كورى­نىسكە اينالىپ كەلەدى. بۇل – وتە جاق­سى ءۇردىس. اسىرەسە ايەلدەردىڭ ءداستۇر­لى كيىمى وتە عاجاپ كورىنەدى. سەبە­بى ۇلتتىق كيىم بۇل – ءبىزدىڭ بىرە­گەي ۇلتتىق بولمىسىمىزدىڭ ماڭىز­دى كورىنىسى. ونى جان-جاقتى دارىپتەۋى­مىز كەرەك», دەپ باسا ايتقانى ءمالىم.

قازاقتىڭ ۇلتتىق كيىمدەرى – ەتنو­­گرافيالىق ەرەكشەلىكتىڭ بىرەگەي ۇلگىسى. شاپان, قامزول, كيمەشەك, ساۋكەلە, بەشپەت, تون سەكىل­دى كيىمدەردىڭ ارقاي­سىسى عاسىر­لار بويى قالىپتاسقان الەۋ­مەتتىك قۇندىلىعىن, سالت-ءداستۇر مەن ونەر تاجىريبەسىن قالتقى­سىز ساقتاپ كەلەدى. ەتنوگراف سەيىتقالي قارامەنديننىڭ سوزى­مەن ايتساق: «قازاق ۇلتتىق كيىمى­نىڭ ءاربىر ويۋى – شەجىرە. ول تەك اشەكەي ەم­ەس, ۇرپاقتى تار­بيەلەۋدىڭ, دۇنيەتا­نىم­دى ءبىل­دىرۋدىڭ قۇرالى. مۇن­داي مادەني كودتى جوعالتۋ – حالىق­تىڭ رۋحاني تامىرىنان ۇزىلۋىمەن تەڭ».

ال XXI عاسىر – مادەنيەتتەر توعى­سىپ, ءبىر-بىرىنە ىقپال ەتەتىن, ستيل­دەر مەن قۇندىلىقتار شەكاراسى جويىلىپ كەلە جاتقان كەزەڭ. وسىن­داي جاھاندىق ۇدەرىستىڭ ورتا­سىن­­دا ۇلتتىق كيىم مادەنيەتىن ساق­تاپ قانا قويماي, ونى كۇندەلىكتى ومىر­­­گە, ءسان يندۋسترياسى مەن حالىق­ارا­­لىق كەڭىستىككە بەيىمدەۋ – ەل بو­لا­­شا­عى ءۇشىن ماڭىزدى ستراتەگيا­لىق ما­سەلە. سەبەبى ۇلتتىق كيىم – تەك سان­دىك ەلەمەنت ەمەس, تاريحي جا­دى, ەت­­نوس­تىق كود, رۋحاني مۇرا مەن الەۋ­­­مەت­تىك بولمىستىڭ تۇتاس كورىنىسى.

ەلىمىز كەيىنگى جىلدارى ۇلتتىق برەندتى دامىتۋدى مەملەكەتتىك دەڭگەيدە كۇن تارتىبىنە شىعارىپ وتىر. ءسان اپتالىقتارىندا, حالىقارالىق كورمەلەردە, جاستار اراسىندا ۇلتتىق ويۋ-ورنەك پەن ەتنوستيلگە قىزىعۋشىلىق ارتىپ كەلەدى. ويتكەنى قازىرگى جاھاندانۋ جاعدايىندا ۇلتتىق مادەنيەتكە ءتان ۆيزۋالدى كودتاردىڭ ساق­تالۋى مەن جاڭعىرۋى ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ بىرىنە اينالدى. وسىنىڭ اسەرى بولسا كەرەك, قازاق قوعامى كەيىنگى جىلدارى ءوزىنىڭ مادەني تامىرىن جاڭاشا تۇسىنۋگە, ۇلتتىق بولمىسىن كۇندەلىكتى ءومىر ءسۇرۋ داعدىسىنا بەيىمدەۋگە ايرىقشا نازار اۋدارىپ كەلەدى. سونىڭ ىشىندە ەڭ قارقىندى دامىپ جاتقان باعىتتاردىڭ ءبىرى – ۇلتتىق ستيلدەگى كيىمدى زاماناۋي ءسان يندۋسترياسىنا ەنگىزۋ ءھام ونى كۇندەلىكتى تۇرمىسقا بەيىمدەۋ تاجىريبەسى. بۇل قۇبىلىس تەك ساندىك ءۇردىس ەمەس, تۇتاس ءبىر مادەني كودتىڭ جاڭعىرۋى, ۇلتتىق دارالىقتى قالىپتاستىرۋدىڭ زاماناۋي فورماسى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. ال ۇلتتىق ستيل دەگەنىمىز – تەك ءداستۇرلى كيىمنىڭ جاڭعىرىعى عانا ەمەس, ەكونوميكا مەن مادەني ديپلوماتيانىڭ جاڭا قۇرالى, زاماناۋي ەستەتيكا مەن تاريحي مۇرانىڭ توعىسقان ايماعى.

ەتنوستيلدىڭ جاڭا كەڭىستىگى

جوعارىدا كەلتىرىلگەن ءتۇرلى فاكتور اسەر ەتسە كەرەك, ەلىمىزدەگى ءسان يندۋسترياسى كەيىنگى جىلدارى جاڭا كەزەڭگە قادام باستى. بۇل وزگەرىس تەك مۋزەيلەر مەن تەاتر ساحنالارىندا عانا ەمەس, كۇندەلىكتى ومىرىمىزدە دە انىق سەزىلەدى. ءبىر كەزدەگى تەك مەرەكەلىك ءىس-شارالاردا عانا كيىلەتىن قامزول, شاپان, تاقيا بۇگىندە زاماناۋي بەينەلەردىڭ ساندىك ەلەمەنتىنە اينالدى. مادەنيەتتانۋشى, ەتنوگراف تاتتىگۇل قاراتاەۆا اتال­عان قوعامدىق قۇبىلىستى بىلاي تۇسىندىرەدى:

«ۇلتتىق كيىم – وتكەننىڭ جادىگەرى ەمەس. ول – ۇلتتىڭ ءوزىن تانىتۋ ءتاسىلى. ستيلدىك ەلەمەنتتەر زامانعا يكەمدەلگەندە ونىڭ ومىرشەڭدىگى ارتادى. بۇگىنگى جاس­تار ۇلتتىق ناقىشتى اشەكەي رەتىندە ەمەس, وزىندىك ەرەكشەلىك, دارالىعىنىڭ ءبىر بولىگى رەتىندە قابىلداي باستادى», دەيدى زەرت­تەۋشى. عالىمنىڭ پىكىرىنشە, ۇلتتىق ءستيلدى ىلگەرىلەتۋ – تەك مادەني ترەند ەمەس, سونىمەن بىرگە ەكونوميكالىق, يميدجدىك ءارى رۋحاني قۇندىلىقتاردى بىرىكتىرەتىن ستراتەگيالىق باعىت. سوندىقتان ۇلتتىق كيىمدى كۇندەلىكتى ومىرگە ەنگىزۋ – ءسان مەن مادەنيەتتىڭ شىنايى سينتەزى, ال ونى ناسيحاتتاۋ – ۇلتتىڭ كوركەمدىك ءتىلىن كەلەر ۇرپاققا جەتكىزۋدىڭ ماڭىزدى جولى.

عالىم پىكىرى وتاندىق ديزاينەر ايدا قاۋمەنوۆانىڭ دا ويىمەن ۇشتاستى. ۇلتتىق كيىمدەردى زاماناۋي ستيلدە ۇسىنىپ جۇرگەن ءسان سۇلۋىنىڭ ساراپتاۋىنشا, قازاقتىڭ ءداستۇرلى كيىمىندەگى ويۋ-ورنەك, تۇستەر ۇيلەسىمى, سيلۋەتتەر – قازىرگى ترەندتەرگە ءدال كەلەتىن بەينەلىك جانە پلاستيكالىق مۇمكىندىكتەرگە باي. بۇگىنگى ديزاينەرلەر ەتنوگرافيالىق ەلە­مەنتتەردى تولىق قايتالاماي, ىڭعايلىلىق پەن مينيماليزم قاعيداتتارىن ساقتاي وتىرىپ جاڭا ونىمدەر ۇسىنىپ ءجۇر.

«قازىرگى وتاندىق ءسان يندۋس­ترياسىندا «ۇلتتىق ستيل» تەك ەتنوگرافيالىق كوشىرمە ەمەس, ول – جاڭاشا جاسالعان ديزاينەرلىك تۇجىرىم. قامزولدىڭ جەڭىل, قىسقا, oversize نۇسقاسى, ويۋلى حۋدي, مينيماليستىك كەستەلەنگەن كويلەك – وسىنىڭ ءبارى جاڭا بۋىن تاڭداۋى. بۇگىندە قامزول نەمەسە شاپاندى تەك تويدا كيەتىن ءداستۇرلى پىشىندە قالدىرۋ دۇرىس ەمەس. ءبىز ونىڭ فورماسىن, ماتاسىن, فاسونىن جەڭىلدەتىپ, زاماناۋي ايەلدىڭ كۇندەلىكتى كيىمىنە سايكەستەندىرەمىز. بۇل – ۇلتتىق كودتى تۇتىنۋدىڭ جاڭاشا ۇلگىسى», دەيدى ديزاينەر ايدا قاۋمەنوۆا.

ەرلەر ستيلىنە جاڭاشىلدىق ەنگىزگەن ديزاينەر ساكەن جاقسىباەۆ تا جاستاردىڭ تامىرىنا قايتا ورالىپ جاتقانىن ايرىقشا ماقتانىشپەن اتاپ ءوتتى: «Urban fashion مەن street style-عا ۇلتتىق ەلەمەنتتى ەنگىزۋ – ترەند ەمەس, بۇل – جاستاردىڭ ءوزىن-ءوزى تانۋ ءۇردىسى. جىگىتتەر ويۋلى جەمپىر, شاپان-جاكەت كيۋدەن ۇيالمايدى. بۇل وتە قۋانتادى», دەيدى سانگەر.

ۇلتتىق كيىم – زامان سۇرانىسى

شىنىمەن دە قازىر كوپتىڭ اراسىنان شاپان كيىپ شالقىپ, قامزول كيىپ قۇلپىرعان جۇرتتىڭ كوركى الىستان كوز تويدىرادى. ءتىپتى كەيىنگى بىرنەشە جىلدا قىزدار قاۋىمى اراسىندا وقالى تاقيا ترەندكە اينالىپ, كەلىستى ءسان ۇلگىسى ءبىراز بۇرىمدىنىڭ اجارىن اسىرىپ جىبەرگەنى راس. قالاي دەسەك تە قازاقىلىق قانىندا بار حالىقتىڭ كوركى ۇلتتىق كيىمدەرمەن ءتىپتى قۇلپىرا تۇسكەندەي. كۇن ساناپ ۇلتتىق كيىمدى كۇندەلىكتى قولدانىسقا لايىقتاپ تىگۋگە تالپىنىپ جۇرگەن ەتنوديزاينەرلەردىڭ قاتارى كوبەيىپ كەلەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە ولار تەك ناۋرىزدا عانا كيەتىن اتريبۋتتان توي-تومالاقتا تۇتى­ناتىن وبرازعا ويى­سىپ ەدى, قازىر كۇندەلىكتى ءسان ۇلگىسى ساناتىنا كوشىپ ۇلگەردى. وعان ۇلتتىق كيىم وندىرۋشىلەرىنىڭ ويۋ-ورنەك بەدەرلەنگەن كيىمدى كەڭسەدە, كوشەدە كيىپ جۇرۋگە ىڭعايلى, جەڭىل ەتىپ ۇسىنىپ جاتقانى دا سەپتەسىپ وتىر.

قۋانتارلىعى, قازىرگى قازاق ديزاينەر­لەرى وتاندىق ۇلگى ەلەمەنت­تەرىن سول كۇيىندە كوشىر­مەي, ەتنوگرافيالىق نەگىزدە زاماناۋي تۇرمىسقا بەيىمدەپ ۇسىنادى, ياعني ەتنوگرافيالىق دەرەك­تەردى نەگىزگە الا وتىرىپ, ۇلتتىق ناقىشتى زاماناۋي تۇرمىستىڭ تالابىنا بەيىمدەپ, فۋنكتسيونالدى, ىقشام, كۇندەلىكتى قولدانۋعا ىڭعايلى جاڭا سيلۋەتتەر ۇسىنىپ, ۇلتتىق كيىمنىڭ ءداستۇرلى فورمالارىنىڭ جاڭاشا تىنىس الۋىنا جول اشىپ وتىر. ماسەلەن, قامزولدىڭ قىسقا, ۇزارتىلعان نەمەسە oversize ۇلگىلەرى جاستار اراسىندا ەرەكشە سۇرانىسقا يە. ەرلەرگە ارنالعان كلاسسيكالىق شاپان – جەڭىل جاكەت, كوكتەمگى پالتو نەمەسە streetwear باعىتىنداعى سىرت كيىم رەتىندە قايتا جاسالىپ وتىر. بەشپەنتتىڭ جەڭىل نۇسقالارى, كۇندەلىكتى تاعۋعا ارنالعان ءستيلدى تاقيالار, سىرما-جاعالى پالتولار – ۇلتتىق بەينەنى بۇگىنگى سان­مەن ۇيلەستىرەتىن جاڭاشىل فورمالار. سونىمەن قاتار «قوشقارمۇيىز», ء«سىڭارمۇيىز» سەكىلدى ويۋلار مينيماليستىك گرافيكاعا اينالىپ, جاستار ستيلىنە بەيىمدەلدى. 3D-پرينتينگ, ديدجيتال-ويۋ, AR-ۆيزۋاليزاتسيا سەكىلدى تسيفرلىق تەحنولوگيالار ۇلتتىق كيىمدى جاڭاشا دارەجەگە كوتەردى. بۇل وزگەرىستەر قازاق كيىمىنىڭ تەك توي-دۋماندا ەمەس, كۇندەلىكتى ومىردە دە ءوز ورنىن تابا باستاعانىن كورسەتەدى. ونى ديزاينەر ايگۇل قاسىموۆانىڭ: «ۇلتتىق كيىم كۇندەلىكتى ومىرگە ەنۋى ءۇشىن ونى اۋىر ەتىپ ەمەس, جەڭىل, ىڭعايلى, قاراپايىم قالپىندا ۇسىنۋ كەرەك. بۇگىنگى تۇتىنۋشىعا ءسان مەن ىڭعايلىلىقتىڭ قاتار تۇرۋى ماڭىزدى» دەگەن پىكىرى قۋاتتاي تۇسەدى.

دەسە دە, ۇلتتىق ءستيلدىڭ ترانس­فورماتسياسى ماماندار اراسىندا دا پىكىرتالاس تۋدىرىپ وتىر. ماسەلەن, ەتنوگراف اينۇر عالىمقىزى كيىمدى تىم مودەرندەۋ ءداستۇرلى ماعىنادان الىستاتۋى مۇمكىن دەپ سانايدى: «ويۋ-ورنەكتىڭ ارقايسىسىنىڭ ماعىناسى بار. بۇگىنگى ءسان يندۋسترياسىندا ولار كەيدە دەكوراتيۆتى بەلگىگە اينالىپ كەتەدى. بۇل – مادەني سەمانتيكانىڭ جوعالۋ قاۋپىن تۋدى­­­رادى», دەيدى ول. ۇلتتىق كيىمگە قاتىستى عالىمنىڭ تاعى ءبىر كوڭىل تولمايتىن تۇسى بار ەكەن. ونى دا بۇكپەسىز ورتاعا سالدى: «قازاقتىڭ ءار كيىمىنىڭ ءوز ورنىمەن, جىنىس جانە جاس ەرەكشەلىگىمەن كيەتىن تالابى, ءتارتىبى بار, قازىر ول ءتارتىپ مۇلدەم ساقتالمايدى دەسەك تە بولادى. ۇلكەن ايەلدەر جاس قىزداردىڭ تاقياسىن كيسە, جاس قىزدارىمىز كيمەشەك كيىپ الادى, ول كيمەشەكتەر دە تەاترلانعان تۇردە عانا دارىپتەلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار تىگىلۋ ەرەكشەلىكتەرى, دۇرىس ءپىشۋ جولدارى جاعىنان دا اقساپ تۇر. قاتتى قىنجىلاتىن جايت, بارلىق ءبىز كيىپ جۇرگەن كيىمىمىزدى قىرعىز بەن قىتاي تىگىپ جاتىر. ءوزىمىزدىڭ ەلدە وسىنداي كولەمدە بارلىق تالاپقا ساي ەتىپ تىگىلسە جانە سوعان جاعداي جاسالسا كەرەمەت بولار ەدى,  دەدى ەتنوگراف. ال مادەنيەتتانۋشى ولجاس بەكمۇراتوۆ بولسا: «ۇلتتىق ستيل – بۇل يدەولوگيانىڭ بۇي­رىعىمەن ەمەس, حالىقتىڭ ىشكى قاجەتتىلىگىنەن پايدا بولعان قۇبىلىس. اسىرەسە جاستاردىڭ بۇل باعىتقا قىزىعۋشىلىعى – ءتول مادەنيەتتىڭ تابيعي جاڭعىرۋىنىڭ بەلگىسى», دەيدى.

جاستار نەگە ۇلتتىق ستيلگە بەت بۇردى؟

بىرىنشىدەن, دارالىقتى ىزدەۋ, ياعني جاھاندانۋ زامانىندا ءبارى ۇقساس ستيلگە ەنگەن كەزدە ۇلتتىق ويۋدى ەڭ ەرەكشە ايىرىم بەلگىسى دەسەك, قاتەلەسپەيمىز. ەكىنشىدەن, اسەم ءارى قولايلى. سەبەبى قازىرگى قامزول, بەشپەتتەردىڭ سالماعى جەڭىل, ماتاسى جۇمساق, فورماسى كۇندەلىكتى ومىرگە بەيىم. ۇشىنشىدەن, ءساندى. ديزاينەرلەردىڭ پىكىرىنە سۇيەنسەك, ۇلتتىق ەلەمەنت دۇنيەجۇزىلىك ءسان ترەندتەرىنە ابدەن ساي كەلەدى. ونى ءتىپتى فرانتسۋز ءسان ساراپشىسى كاترين لەفەۆر دە مويىنداپ: «قازاق ويۋلارىنىڭ گەومەتريالىق دالدىگى مەن نازىك ۇيلەسىمى الەمدىك سانگە جاڭا باعىت بەرەدى. بۇل ەستەتيكا وزىندىك دارالىققا يە», دەپ تاڭداي قاققان بولاتىن.

كەيىنگى بىرنەشە جىلداعى الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەرگە سۇيەنسەك, 2022 جىلى جاستار­دىڭ 21%-ى ەتنوستيلدى كۇندەلىكتى ومىردە قول­دانسا, 2024 جىلى بۇل كور­سەتكىش 38%-عا دەيىن وسكەن. 18–35 جاس ارالىعىنداعى توپتىڭ 65%-ى «ۇلتتىق ناقىش زاماناۋي سانمەن ۇيلەسەدى» دەپ سانايدى. بۇل – ۇلتتىق ءستيلدىڭ قايتا جاڭعىرىپ, جاڭا بۋىننىڭ سۇرانىسىنا اينالعانىن كورسەتەدى.

حالىق سۇرانىسىنا ساي سونداي ساپالى كيىم ۇسىنىپ, كوپتىڭ باتاسىن الىپ جۇرگەن تالعامپاز سۋرەتكەردىڭ ءبىرى – ءتاربيا ايدىمباەۆا. ول – وتاندىق ۇلتتىق كيىم برەندىن قالىپتاستىرۋدا ويۋدى مونشاقپەن كومكەرگەن, ودان قالا بەردى زاماناۋي ۇلتتىق كيىم ۇلگىلەرىنە ويۋ-ورنەكتى پرينت ارقىلى باسۋ ءىسىن باستاعان العاشقى ديزاينەر. ءتاربيانىڭ تالعاممەن تىگىلگەن ءساندى كيىمىن كيىپ, ماڭايىنا سۇلۋلىق سىيلاپ جۇرگەن كوپتىڭ اراسىنان جاقسى مەن جايساڭدى ءجيى كورەمىز. ونىڭ ايقىن ءبىر مىسالى – ديماش قۇدايبەرگەن سىندى تانىمال ونەر يەلەرى «Tarbiya Ulttyq kıim» ءسان ءۇيىنىڭ شاپانىن كيىپ, الەمدىك ساحنالاردا ءان شىرقاپ ءجۇر. ايتىسكەر اقىنداردىڭ اجارىن اشقان ءساندى كيىمدەردىڭ كوپشىلىگى دە – وسى ءتاربيا حانىمنىڭ ءتول تۋىندىسى.

«مەن ءوز جۇمىسىما, شىعارما­شىلىعىما «كونە مەن جاڭانىڭ توعىسۋى» دەپ انىقتاما بەرەمىن. نەگە؟ ويتكەنى ءاربىر كيىم ۇلكەن ىزدەنىس, تاريحي تەرەڭ بىلىمگە نەگىزدەلىپ تىگىلەدى. سويتە تۇرا كونە ستيلدە, ەسكى سارىندا قالىپ قويماي, ونى بۇگىنگى زامانعا ساي, كۇندەلىكتى قولدانىسقا ىڭعايلى ەتىپ جاساۋدى دا قاپەردەن شى­عارمايمىز. جەڭىل ءپرينتتى جا­سالعان ويۋ-ورنەكتەر الەمدىك ترەندتەرگە لايىقتى بولعاندىقتان, سول ارقىلى ۇلتتىق كيىمدەردى كۇندەلىكتى قولدانىسقا ەنگىزۋ جەڭىلىرەك ەكەندىگىن ەسكەرىپ, بولمىس پەن زاماندى ۇتىمدى ۇيلەستىرۋگە ۇمتىلىپ كەلەمىز. بۇگىنگى زامان تالابىنا ساي ءساندى كيىمدەر تىگۋگە باسىمدىق بەرىپ ءجۇرمىز. باعاسىن دا نارىققا ساي ۇستاۋعا تىرىسامىز. ءبىزدىڭ كيىمدەردى قالتا كوتەرەدى. شۇكىر, قازىر ۇلتتىق كيىمدەرگە دەگەن سۇرانىس جوعارى. مەنى سول قۋانتادى. تابىسىم جۇرەدى دەگەندىكتەن ەمەس, قازاقتىڭ ءوزىنىڭ تابيعاتىنا, قۇندىلىعىنا جاقىنداپ كەلە جاتقاندىعىنا جانىم جادىرايدى. سەبەبى ۇلتتىق كيىم – ءتول مادەنيەتىمىزدىڭ ايناسى. قازاقتىڭ قانىندا تابيعي, جوعارى تالعام بار. دۇكەنگە كەلۋشىلەردىڭ تاڭداۋىنان وسىنى وڭاي اڭعارامىن. ۇلتتىق كيىمدى كيىپ شىققاندا ادام جىگەرلەنەدى. سەبەبى ول – ءوزىنىڭ تاريحى, بەت-بەينەسى, اتا-بابادان قالعان مۇرا­سى, ءتول تابيعاتى. ءبىز ونى سول ميسسيا­سىنا جەتكىزۋ ءۇشىن ەڭبەكتەنەمىز. تالعامىنا, ءتۇر-سيپاتىنا ساي ۇلتتىق كيىم تاڭداپ بەرۋ, ۇسىنۋ – مىندەتىمىز, دەيدى ديزاينەر.

جالپى, اقپارات كوزدەرىندەگى بىل­تىرعى جۇرگىزىلگەن ساۋالناما دەرەگىنە كوز جۇگىرتسەك, حالىقتىڭ 72%-ى «ۇلتتىق ءستيلدى قولدايمىن» دەپ جاۋاپ بەرگەن, ونىڭ 44%-ى «جۇمىسقا ۇلتتىق ەلەمەنتى بار كيىممەن كەلۋگە دا­يىن», 31%-ى «ۇلتتىق ستيلدەگى كيىمدەر ءالى دە قىمبات» دەپ ەسەپتەسە, 67%-ى «ۇلت­تىق كيىم كيۋ – پاتريوتيزم بەلگىسى» دەپ سانايدى. بۇل كورسەت­كىش­تەر – ۇلتتىق كيىمگە قوعامدا سۇرا­نىستىڭ جوعارى ەكەنىندىگىنىڭ ايعاعى.

رۋحاني يممۋنيتەت

ءيا, ۇلتتىق ءستيلدىڭ تەك ساحنادا ەمەس, قالا كوشەلەرىندە كورىنۋى – مادەني كودتىڭ ءتىرى ەكەنىن دالەلدەيدى. ءار حالىق ءوزىنىڭ سالتىنا ساي كيىم كيۋدى كۇندەلىكتى ادەتكە اينالدىرسا, سول ەلدىڭ رۋحاني يممۋنيتەتى كۇشەيەدى. ونىڭ الەمدىك تاجىريبەدەگى جارقىن مىسالى – جاپونيا مەن كورەيا, قىتاي مەملەكەتتەرى. جاپونيانىڭ كيمونوسى, كورەيانىڭ حانبوگى, قىتايدىڭ شەنفۋ ۇلگىلەرى بۇگىندە الەمدىك ءسان يندۋسترياسىندا ۇلتتىق برەند رەتىندە ايقىن ورنىعىپ ۇلگەردى. سول سەكىلدى وتاندىق برەندتى الەمدىك دەڭگەيدە ناسيحاتتاۋ – زامان سۇرانىسى. سەبەبى الەم ەلدەرى ۇلتتىق ستيل ارقىلى ءتۋريزمدى دامىتادى, مادەني ديپلوماتيانى العا تارتادى, شىعارماشىلىق يندۋستريا­سىن كەڭەيتەدى, ەكونوميكالىق تابىسقا قول جەتكىزەدى.

وسى تالاپ تۇرعىسىنان كەلگەندە, قازاق ەلىنىڭ دە بۇل باعىتتاعى الەۋەتى جوعارى. ماسەلەن, كەيىن­گى ءۇش جىلدا ەلىمىزدىڭ اتىنان 25 ديزاينەر حالىقارالىق ءسان اپتالىقتارىنا قاتىسىپ, ەتنوستيلدەگى 300-دەن استام ءونىم شەتەل نارىعىنا شىققان. سونىمەن قاتار ۇلتتىق ويۋلارى بار سپورتتىق كيىمدەر گەرمانيا, تۇركيا, كورەيا نارىعىندا ساتى­لىمعا تۇسكەن. بۇل – ۇلتتىق ءستيل­دىڭ جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتى ەكەنىن دالەلدەيدى.

ۇلتتىق كيىم تەك قانا ءسان ەمەس, بۇل – قوعامنىڭ ءوز مادەني تامىرىنا قايتا ورالۋى, تاريحي جادىنىڭ جاڭعىرۋى, ۇلتتىق بولمىستى زاماناۋي فورمادا تانىتۋى. دەمەك بۇگىنگى قامزول – وتكەننىڭ كوشىرمەسى ەمەس, بولاشاققا باعىتتالعان جاڭا ەستەتيكا. ال قازىرگى ديزاينەر­لەردىڭ جۇمىسى – ۇلتتىق كيىمدى زامان تالابىنا لايىقتاپ قايتا ءتۇسىندىرۋ عانا ەمەس, ونىڭ رۋحاني ءمانىن جاڭا بۋىنعا جەتكىزۋ. ءداستۇر مەن تەحنولوگيا, ويۋ مەن مينيماليزم, تابيعي ماتالار مەن تسيفرلىق شەشىمدەردىڭ ۇيلەسىمى – ۇلتتىق ونەردىڭ ۇزىلمەي, جاڭا سيپاتپەن جالعاسىپ كەلە جاتقانىن دالەلدەيدى. سوندىقتان دا ۇلتتىق كيىم – وتكەننىڭ مۇراسى عانا ەمەس, بۇگىنگى ءساننىڭ بەدەرىن ايقىنداپ تۇرعان ماڭىزدى مادەني بەلگىسى دە. ونى جاڭعىرتۋ – ۇلتتىق سانانىڭ جاڭارۋى.