جۇمىس قورىتىندىسى بويىنشا انىقتالعان ماسەلەلەر مەن ولاردى شەشۋ جولدارى وبلىس اكىمىمەن, بارلىق باسقارمالار باسشىلىعىمەن جانە اۋدان اكىمدىكتەرىمەن تالقىلاندى. وبلىس اكىمى زاڭدى ىسكە اسىرۋدىڭ ءاربىر تارماعى جانە انىقتالعان ماسەلەلەر بويىنشا شارالار قابىلداۋ ونىڭ جەكە باقىلاۋىندا بولاتىنىن ايتتى.
بالالارعا قاتىستى قىلمىستار ءۇشىن جازاسىزدىقپەن, اسىرەسە مەكتەپتەردە بالالار اراسىندا بولىپ جاتقان وقيعالارعا نەمقۇرايلى قاراۋ جانە ەلەمەۋ سالاسىنداعى جاعداي وتكىر بولىپ قالا بەرەدى.
ءىىم-مەن بىرلەسىپ, اۋدان ورتالىقتارىندا دا, اۋىلدىق جەرلەردە دە ورنالاسقان مەكتەپتەردە بالالار اراسىندا كەزدەسۋلەر مەن ءانونيمدى ساۋالنامالار وتكىزىلدى, سونداي-اق بۋللينگتى, زورلىق-زومبىلىقتى, سۋيتسيدتىك تاۋەكەلدەردى دياگنوستيكالاۋدىڭ بىرىڭعاي باعدارلاماسى شەڭبەرىندە پسيحولوگتار جۇرگىزگەن ساۋالنامالارعا بەرگەن جاۋاپتار زەردەلەندى. الايدا, پسيحولوگتاردىڭ ساۋالناماسىندا جابىرلەۋ, بوپسالاۋ جانە باسقا دا زاڭسىز ارەكەتتەر تۋرالى سۇراقتارعا وڭ جاۋاپتار بولعانىنا قاراماستان, مەكتەپ باسشىلىعى قورىتىندى انىقتامادا دەرەكتەردى بۇرمالاپ, 0% دەپ كورسەتەدى.
ماسەلەن, شۋ اۋدانىنىڭ مەكتەپتەرىندە توعىزىنشى سىنىپ وقۋشىلارى ۇرىپ-سوعۋ ارقىلى بوپسالاۋ, ەلەكتر شوكەر, كاستەت قولدانۋ – بۇل بارلىق جەردە كەزدەسەتىن قۇبىلىس جانە ءار سىنىپتا بولادى دەپ جازادى. قىزدار جىنىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ قۇربانى بولۋدان قورقىپ جۇرگەندەرىن جازادى.
قورداي اۋدانىنىڭ مەكتەپتەرىندە 5, 7, 9-سىنىپ وقۋشىلارى مەكتەپ ورتاسىنداعى «جۇيە» جانە «دەدوۆششينا» تۋرالى, جوعارعى سىنىپ وقۋشىلارى ولارعا ازىق-ت ۇلىك, شىرىن ساتىپ الۋعا ماجبۇرلەيتىنى تۋرالى, ولاردى جاسى ۇلكەن بالالار ۇرىپ-سوعاتىنى, تاس لاقتىراتىنى, قىزدار ءبىر-ءبىرىنىڭ شاشتارىن جۇلاتىنى تۋرالى جازادى. وسى اۋدانداعى كەيبىر مەكتەپتەردەگى بالالار مۇعالىمدەر ولارعا قول كوتەرەتىنى, زاتتاردى لاقتىرىپ قالاتىنى, بۋللينگكە ۇشىرايتىنى تۋرالى جازدى.
تارازدا, قىركۇيەك ايىندا دارەتحانادا بالا قايتىس بولعان مەكتەپتەردىڭ بىرىندە, وتكەن جىلى پسيحولوگتار دياگنوستيكا جۇرگىزۋ بارىسىندا بالالار بوپسالاۋ جانە بۋللينگ تۋرالى حابارلاعانىنا قاراماستان, جۇمىس جۇرگىزىلمەگەن, دەن قويۋ شارالارى قابىلدانباعان. بوپسالاۋعا, ۇرىپ-سوعۋعا, سونىڭ ىشىندە 11-سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ 9-سىنىپ وقۋشىلارىن ۇرىپ-سوعۋىنا, مۇعالىمدەر تاراپىنان بۋللينگكە, وقۋشىلاردىڭ ناشار ەموتسيونالدى جاي-كۇيىنە قاتىستى وسىنداي جاعداي قالانىڭ باسقا مەكتەپتەرىندە دە بايقالادى, ولاردا دا احۋالدى زەردەلەۋ جۇرگىزىلدى.
سونىمەن قاتار, بيىلعى جىلدىڭ 9 ايىندا وبلىستا اياقتالعان ءسۋيتسيدتىڭ 14 فاكتىسىنىڭ ىشىندە 7 وقيعادا بالالاردى قۇتقارۋعا بولاتىنىن اتاپ ءوتۋ ماڭىزدى, ويتكەنى بالالاردا بۇرىن سۋيتسيدتىك تاۋەكەلدەر انىقتالعان, سونداي-اق بالالار تاۋەكەل ايماعىندا بولعان, بىراق ولاردى ەشكىم ەستىمەگەن, ولارعا كومەك كورسەتىلمەگەن. بۇل رەتتە اياقتالماعان ءسۋيتسيدتىڭ سوڭعى وقيعاسىنىڭ ءبىرى جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى تاراپىنان بالاعا كۇش قولدانۋمەن بايلانىستى بولعان.
وبلىس پروكۋراتۋراسىنىڭ مالىمەتىنشە, جاسوسپىرىمدەر اراسىندا 200-دەن استام بۋللينگ پەن بوپسالاۋ وقيعاسىن بايزاق جانە جامبىل اۋداندارىنىڭ مەكتەپتەرىندە ارناۋلى ۆەدومستۆوارالىق موبيلدىك توپ انىقتاعان. بۇل وبلىستاعى ون اۋدانىنىڭ ەكەۋى بويىنشا عانا ساندار.
قورىتا كەلگەندە, بالالار وبلىستا وزدەرىن قورعالعان ەكەنىن سەزىنبەيدى.
ايتالىق, مىسالى, 8 جاسار قىزدىڭ دەنەسىندە كوگەرگەن جانە ۇرىپ-سوعۋدىڭ ىزدەرى بار فوتوسۋرەتتەر بولعانىنا قاراماستان (وگەي اكەسىنىڭ بەلدىكتى پايدالانىپ جاراقات سالۋى ناتيجەسىندە الىنعان ماتەريالدارعا سايكەس), ءىس جابىلىپ, بالا قاۋىپتى ورتادا قالعان. بالانى قورقىتىپ تاستاعان, كەزدەسۋ بارىسىندا قىز وعان ەشتەڭە ايتۋعا بولمايتىنىن ايتقان.
بۇل رەتتە وگەي اكەسى بالانى جاعاسىنان ۇستاپ الىپ, ونى سىلكىپ جىبەردى جانە جالپى پوليتسيانىڭ ءتورت قىزمەتكەرىنىڭ, ونىڭ ىشىندە جپق باستىعىنىڭ ورىنباسارىنىڭ كوزىنشە اگرەسسيا كورسەتتى. اگرەسسوردىڭ بالاعا قاتىستى قۇقىققا قايشى ارەكەتتەر جاساعانىنا جانە زاڭدى بۇزعانىنا نازار اۋدارعان كەزدە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى تەك ءوتىنىش جازۋدى ۇسىندى.
ەكىنشى جاعدايدا, قازان ايىنىڭ باسىندا 4-سىنىپ وقۋشىسى وگەي اكەسى مازاق ەتەتىنى تۋرالى ءوتىنىش جاساعاننان كەيىن پوليتسيا بالانى اگرەسسورمەن بىرگە سول ۇيدە قالدىرىپ, قورعانىس تۋرالى بۇيرىق شىعاردى. وڭىرلىك ۋاكىل كوميسسيا وتكىزۋدى تالاپ ەتكەننەن كەيىن عانا اناسى مەن بالالارى داعدارىس ورتالىعىنا ورنالاستىرىلدى, بىراق ءىس سوندا دا توقتاتىلعان.
بالالارعا قاتىستى قىلمىستارمەن وبلىستا نە بولىپ جاتقاننىڭ كورىنىسى رەتىندە – 7 جاسىنان باستاپ ناعاشىسى مەن اعاسى زورلاپ كەلگەن قىزدىڭ جاي-كۇيى. ول جىلاي وتىرا, تەرگەۋشىمەن «سويلەسكەننەن» كەيىن ادىلەتتىلىككە سەنبەيتىنىن ايتتى, الايدا تەرگەۋ ءالى ءجۇرىپ جاتىر.
ناتيجەسىندە وبلىس پروكۋراتۋراسىنا جانە ءىىم-گە جۇگىنگەننەن كەيىن عانا جوعارىدا اتالعان ەكى فاكت بويىنشا ىستەر قايتا جانداندى.
جالپى, وبلىس بويىنشا ىستەردىڭ تەك 29%-ى سوتقا جەتەتىنىن ەسكەرسەك, سەبەپتەر كوبىنەسە تەرگەۋدىڭ تولىقتىعىن قامتاماسىز ەتپەۋمەن جانە قىزمەتكەرلەردىڭ نەمقۇرايلىلىعىمەن بايلانىستى ەكەنىنە سەنىمدىمىن.
وبلىستاعى كامەلەتكە تولماعاندار ىستەرى جونىندەگى ينسپەكتور جۇمىسىنداعى پروبلەمالارعا ەرەكشە نازار اۋدارعان ءجون. 154 كتىي قىزمەتكەرىنە بار بولعانى 15 كولىك بار, كەيبىر اۋىلدار اراسىنداعى قاشىقتىق 80 كم-گە دەيىن, ولارعا ينسپەكتورلار ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن تاكسيمەن بارادى.
مەملەكەت باسشىسى وڭىرلەردەگى جۇمىس ناتيجەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارادى, دالىرەك ايتساق, سوڭعى ەكى جىلدا پروفيلاكتيكا ءۇشىن قابىلدانعان قاجەتتى بارلىق زاڭدار, شەشىمدەر مەن باعدارلامالار قاعاز جۇزىندە قالماي, بالالار ءۇشىن جۇمىس ىستەپ, ولاردى قورعاۋى كەرەك.
ءار وڭىردە انىقتالعان بارلىق جۇيەلى جانە جەكە دارا پروبلەمالار بويىنشا جۇمىس پرەزيدەنت اكىمشىلىگىمەن, ورتالىق ۋاكىلەتتى ورگاندارمەن جانە اكىمدىكتەرمەن جۇرگىزىلەدى.
