تاريحى تەرەڭ ماعىناعا تولى, ۇلتتىق ءداستۇر مەن بىرلىك قۇندىلىقتارىن ناسيحاتتايتىن, ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرىن ورتاق مادەنيەت پەن وتانسۇيگىشتىك يدەياسىنا توپتاستىرعان جوبانىڭ ماقساتى ايقىن.
مارافوننىڭ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مەرەيتويى قۇرمەتىنە ارنالۋى بەكەر ەمەس. بۇل ينستيتۋت ەلدەگى ۇلتارالىق كەلىسىم مەن ازاماتتىق بىرلىكتىڭ رامىزىنە اينالدى. ۇلى دالا ەجەلدەن وركەنيەتتەر توعىساتىن مەكەن عانا ەمەس, ءوزارا ۇندەسەتىن, حالىقتار ءبىر-بىرىنە اعايىن اتاناتىن كەڭىستىك بولعانى راس. ۇلى دالا مەكەنىندە ءتۇرلى ەتنوس عاسىرلار بويى قاتار ءومىر ءسۇرىپ, ءبىر ناندى ءبولىپ جەپ, ورتاق تاعدىرعا مويىنسۇنىپ, تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى بىرگە ۇستانىپ كەلدى.
بۇگىندە « ۇلى دالا جورىعى» سايىس قانا ەمەس, قۇرمەت پەن سەنىمگە باستايتىن بىرەگەي جوباعا اينالدى. ال مارافونعا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ «بىرلىك» اتتى ينتەرناتسيونال كومانداسىنىڭ قاتىسۋى – وسى رۋحاني ءمانى زور ءسوزىمىزدىڭ جارقىن دالەلى.
مارافوننىڭ اتاۋى – «جورىق». بۇل جەردە بىلە-بىلگەنگە تەرەڭ ماعىنا بار. تاريحقا ۇڭىلسەك, بۇرىن بۇل ءسوز اسكەري جورىقتى بىلدىرگەن. اتا-بابالارىمىزدىڭ ەرلىككە تولى جانقيارلىق ارەكەتتەرى ەسكە تۇسەتىن. ال ءدال بۇگىندە «جورىق» بەيبىت ءومىردىڭ مايەگى, رۋحاني-اعارتۋشىلىق مانگە اينالدى.
سونىمەن بۇل جاي عانا ساپار ەمەس. بۇل – ىشكى ساياحات پەن ءتۋريزمنىڭ ءورىسى. بۇل – ءداستۇر مەن ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى پاش ەتەتىن ەرەكشە مۇمكىندىك. سەبەبى اۋىل-اۋىلدارعا بارىپ, سول جەردىڭ سالت-داستۇرىمەن تانىسۋ, ارالاسۋدىڭ مۇمكىندىگى مول. تورعايدان ارقالىققا دەيىنگى جولدى ەڭسەرۋ ارقىلى ءاربىر قاتىسۋشى ءوز توپىراعىمەن, تەگىمەن, تاريحىمەن قايتا بايلانىس ورناتقانداي اسەردە بولعانىنا كۇمانىم جوق.
ءار قازاق قاسيەتتى تورعاي ءوڭىرىن قازاق رۋحانياتىنىڭ الىپتارى ىبىراي التىنسارين, احمەت بايتۇرسىن ۇلى, مىرجاقىپ دۋلات ۇلى سىندى ۇلى تۇلعالاردىڭ كىندىك قانى تامعان قاسيەتتى جەر دەپ بىلەدى.
الاش الىپتارىنىڭ قوعامدىق-ساياسي ءومىرىن اعارتۋشىلىق باعىتتا عانا قابىلداۋ جەتكىلىكسىز. ولار شىنايى رۋحتىڭ, ەركىندىك پەن ادىلەتكە ۇمتىلعان, ۇلتتى وياتۋعا بەل بۋعان كەمەڭگەر تۇلعالار ەدى. ال مىرجاقىپ دۋلات ۇلىنىڭ تۋعان اۋىلىنا بارىپ, بابا رۋحىنا تاعزىم ەتۋ, امانگەلدى يمانوۆ پەن كەيكى باتىردىڭ كەسەنەلەرىنە زيارات جاساۋ – بۇگىنگى ۇرپاق اراسىنداعى رۋحاني ساباقتاستىقتىڭ جارقىن ءبىر كورىنىسى.
راسىندا, بۇل مارافون – رۋح پەن جىگەردىڭ زەرتحاناسىنا اينالدى. بيىل 500 شاقىرىمدىق قاشىقتىقتى قازاقستانمەن قوسا, قىرعىزستان مەن رەسەيدەن كەلگەن قاتىسۋشىلاردى قامتىعان 18 كوماندا ەڭسەردى. قىرعىزستان قۇراماسى جەڭىستى لايىقتى تۇردە يەلەندى. بۇل جەڭىس سپورتتىق تۇعىر عانا ەمەس, ءادىل باسەكە, اشىقتىق پەن باۋىرلاستىق رۋحىنىڭ جارقىن كورىنىسى بولدى.
قوستاناي وبلىسىنىڭ كومانداسى قۇرمەتتى ءۇشىنشى ورىندى يەلەندى. دەگەنمەن وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا بۇل ۇلكەن جەتىستىك ەدى. ياعني سپورتشىلار مەن اتتاردى باپتاۋدىڭ ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرىلگەنىنىڭ ايعاعى.
سوندىقتان « ۇلى دالا جورىعى» وزدىگىنەن «دالا زەرتحاناسى» دەپ اتالمايدى. مۇندا تەك فيزيكالىق توزىمدىلىك ەمەس, ۇلتتىق مىنەز-ق ۇلىق, رۋح تا شىڭدالادى.
مارافون وتاندىق جىلقى تۇقىمدارىنىڭ ەرەكشە قاسيەتتەرىن ايقىندادى. قوستاناي, اداي, جەتىسۋ, اۋليەاتا, نايمان تورى سىندى جىلقى تۇقىمدارى قايتا جاندانىپ, نازارعا ىلىگىپ, ەلدىڭ ماقتانىشىنا اينالدى. ولاردىڭ توزىمدىلىگى مەن شاپشاڭدىعى – ۇلتتىق ابىرويدىڭ, رۋحتىڭ ايناسى.
بۇگىندە جىلقىلاردى مارافونعا دايىنداۋ ادىستەمەسىن يۋنەسكو-نىڭ ماتەريالدىق ەمەس مۇرالار تىزىمىنە ەنگىزۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىرمىز.
مارافون يدەياسىنىڭ ءدال وسى تورعايدا تۋىنداۋى بەكەر ەمەس. بۇل ولكە – حالقىمىزدىڭ تالاي تاريحي بەتتەرىنىڭ باستاۋى بولعان كيەلى مەكەن. 2022 جىلى «Joryq» فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى باقىتجان تۇرلىبەكوۆ پەن ونىڭ كومانداسى العاشقى رامىزدىك جورىعىن جۇزەگە اسىرىپ, تورعايدان سوزاققا دەيىن 1000 شاقىرىمدى ەڭسەردى.
سودان بەرى بۇل باستاما سپورتتىق شارا رەتىندە عانا ەمەس, تۇتاس ءبىر مادەني قۇبىلىسقا اينالىپ, ادامداردى بىرىكتىرەتىن دەربەس قوزعالىسقا ۇلاستى.
جوبا ەڭ جوعارى دەڭگەيدە قولداۋعا يە بولدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ مارافونعا جوعارى باعا بەرىپ, ونى جاستاردىڭ رۋحاني جانە پاتريوتتىق تاربيەسى ءۇشىن اسا ماڭىزدى, بىرەگەي باستاما دەپ اتاپ ءوتتى.
2026 جىلى « ۇلى دالا جورىعى» قايتادان قوستاناي وبلىسىنا ورالادى. بۇل جولى ارقالىق قالاسىنىڭ 70 جىلدىعىنا ارنالعان مەرەكەلىك ءىس-شارا رەتىندە ۇيىمداستىرۋ كوزدەلىپ وتىر. پرەزيدەنت ارقالىقتىڭ كەلەشەگىنە ەرەكشە ءمان بەرۋ كەرەك دەگەن بولاتىن. تورعاي ءوڭىرىنىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرەتىن «استانا – ارقالىق – تورعاي – ىرعىز» باعىتىندا اۆتوكولىك جولىن سالۋ جۇمىستارى بار. وسىعان وراي بيىل مامىر ايىندا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ارقالىققا جاساعان جۇمىس ساپارىندا «ورتالىق – باتىس» كۇرە جولىنىڭ قۇرىلىسىن ءبىر اي مەرزىمدە باستاۋ جونىندە ناقتى تاپسىرما بەرىپ, ماۋسىم ايىندا ارقالىق پەن تورعايدا ءاۆتودالىز قۇرىلىسى باستالدى. ودان بولەك اۋەجاي, مەكتەپ, بالاباقشا سەكىلدى الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ سالىنا باستاۋى زور سەنىم بەرەدى.
وسى رەتتە «Amanat» پارتياسىنىڭ توراعاسى ەرلان قوشانوۆقا ەرەكشە العىس ايتقىمىز كەلەدى. ەرلان جاقان ۇلى « ۇلى دالا جورىعى» يدەياسىنا العاشقى كۇننەن سەنىپ, قالىپتاسۋى مەن دامۋىنىڭ بارلىق كەزەڭىندە جان-جاقتى قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى.
جوبانى جاڭا سەرپىنمەن دامىتۋدا ەرەكشە قولداۋ كورسەتىپ, بەلسەندى قاتىسقانى ءۇشىن تۋريزم جانە سپورت ءمينيسترى ەربول مىرزابوسىنوۆقا العىسىمىز زور. وسى ارقىلى جوبا حالىقارالىق ماڭىزعا يە بولدى.
قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى قۇمار اقساقالوۆقا شىن جۇرەكتەن ريزاشىلىعىمىزدى بىلدىرەمىز. مارافوندى ۇيىمداستىرۋدا ىنتىماقتاستىق پەن بەلسەندىلىك تانىتتى.
الداعى جىلداردا دا ۇلتتىق دۇنيەمىزدى ناسيحاتتاۋ جولىنداعى بىرەگەي جوبا ەرەكشە باعىتتا جالعاسادى. وسى رەتتە كوپشىلىك قاۋىم ۇسىنىستار مەن تىلەكتەرىن جولداپ, بەلسەندىلىك تانىتادى دەپ ويلايمىز.
ەرالى توعجانوۆ,
پرەمەر-ءمينيستردىڭ كەڭەسشىسى,
«Joryq» ات سپورتى فەدەراتسياسى قامقورشىلىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى
