ەكى ەلدىڭ پرەمەر-مينيسترلەرى ساۋدادان باستاپ تسيفرلاندىرۋ مەن تۋريزمگە دەيىنگى سان ءتۇرلى باعىتتى قامتىعان كەڭ كولەمدى كەزدەسۋدە باس قوستى. اڭگىمە تەك جوسپار تۋرالى ەمەس, كەيىنگى جىلدارى ايتارلىقتاي ارتىپ كەلە جاتقان ءوزارا سەنىم مەن ناقتى ناتيجەلەرگە سۇيەنىپ ءوربىدى. وسى جولعى كەلىسسوزدەر ەكىجاقتى قاتىناستاردىڭ جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلىپ كەلە جاتقانىن ايقىن كورسەتتى.
كەزدەسۋدە ەڭ الدىمەن ساۋدا ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق ماسەلەسى ءسوز بولدى. تاراپتار پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن ارمەنيا پرەمەر-ءمينيسترى نيكول پاشينيان اراسىندا وتكەن كەلىسسوزدەردە قابىلدانعان ۋاعدالاستىقتاردى ورىنداۋدىڭ ناقتى تەتىكتەرىن تالقىلادى. ساۋدا, اۋىل شارۋاشىلىعى, ونەركاسىپ كووپەراتسياسى, كولىك, تسيفرلاندىرۋ, عارىش سالاسى, تۋريزم مەن مادەني جوبالار جەكە باعىت رەتىندە قاراستىرىلدى.
سونىمەن بىرگە ەكى ەل اراسىنداعى ساۋدا اينالىمىنىڭ كەيىنگى جىلدارى التى ەسە ارتقانى ەرەكشە اتالدى. 2020 جىلى تاۋار اينالىمى 14 ملن 200 مىڭ دوللار بولعان. 2024 جىلى بۇل كورسەتكىش 82 ملن 800 مىڭ دوللارعا جەتكەن. 2025 جىلدىڭ قاڭتار مەن قىركۇيەك ارالىعىندا ءوزارا ساۋدا كولەمى 41 ملن 600 مىڭ دوللار بولدى. تاراپتار بۇل قارقىندى ساقتاپ قالۋ ماقساتىندا 2026 جىلدان 2030 جىلعا دەيىنگى كەزەڭگە ارنالعان تاۋار اينالىمىن ۇلعايتۋ تۋرالى جول كارتاسىن ىسكە اسىرۋعا كەلىستى. بىرلەسكەن وندىرىستەردى ەركىن جانە ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتاردا قۇرۋ, ىسكەرلىك بايلانىستاردى كەڭەيتۋ ءارى «قازاقستاننىڭ ەكسپورتتىق كرەديت اگەنتتىگى» ارقىلى ساقتاندىرۋ مۇمكىندىكتەرىن پايدالانۋ دا تالقىلاندى. ساراپشىلار وسى جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە ەلىمىز مەتاللۋرگيا, مۇناي حيمياسى مەن ازىق ت ۇلىك ونىمدەرىن قوسىمشا 350 ملن دوللار كولەمىندە ەكسپورتتاي الادى دەپ ەسەپتەيدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى باعىتىندا دا ۇلكەن الەۋەت بايقالادى. ەلىمىز ارمەنياعا جوعارى ساپالى بيداي جەتكىزۋگە قىزىعۋشىلىق تانىتسا, ارمەنيا بىزگە ماۋسىمارالىق ۋاقىتتا جاڭا پىسكەن جەمىس, ەرتە كوكونىس جانە جاڭعاق ەكسپورتتاۋعا مۇمكىندىك بار ەكەنىن ايتتى. اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ تاۋار اينالىمى 2024 جىلى 7 پايىزعا ءوسىپ, 9 ملن 700 مىڭ دوللار بولعان. ال بيىل كورسەتكىش وتكەن جىلعى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 35 پايىزعا ارتىپ, 9 ملن 200 مىڭ دوللارعا جەتكەن.
ونەركاسىپ كووپەراتسياسى دا تالقىلاۋدىڭ ماڭىزدى قيسىنى بولدى. ماشينا جاساۋ, مەتاللۋرگيا, جەڭىل ونەركاسىپ, ەلەكترتەحنيكاسى باعىتتارىندا بىرلەسكەن جوبالار ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. قازىردىڭ وزىندە قازاقستان ارمەنياعا 27 مىڭنان استام ءونىم بىرلىگىن ەكسپورتتاعان. تاراپتار كەلەشەكتە دايىن ءونىم شىعاراتىن بىرلەسكەن كاسىپورىندار قۇرۋعا مۇددەلى ەكەنىن ايتتى.
كولىك لوگيستيكا باعىتىنداعى اڭگىمەدە ورتالىق ازيا مەن وڭتۇستىك كاۆكازدى بايلانىستىراتىن جاڭا مۇمكىندىكتەر اتاپ ءوتىلدى. ەل اۋماعىندا جاڭا لوگيستيكالىق ورتالىقتار اشۋ, اۆتوموبيل جۇك تاسىمالىنىڭ كولەمىن ارتتىرۋ تۋرالى ۇسىنىستار تالقىلاندى. بۇل باعىت ەكى ەل اراسىنداعى ترانزيتتىك الەۋەتتى كۇشەيتە تۇسەدى.
تسيفرلاندىرۋ مەن عارىش سالاسى دا كەزدەسۋدىڭ نەگىزگى بولىگىنىڭ ءبىرى بولدى. جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ, GovTech جۇيەلەرىن جەتىلدىرۋ, اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى ەكسپورتتاۋ ماسەلەلەرى كەڭىنەن ءسوز بولدى. سونىمەن قاتار تەحنوپاركتەردى كەڭەيتۋ, ءبىلىم بەرۋ باستامالارىن دامىتۋ دا تالقىلاندى. اسىرەسە استانادا اشىلاتىن TUMO Ventures ورتالىعى مەن ۇلتتىق ۆيرتۋالدى وبسەرۆاتوريا جوباسى نازارعا الىندى. تاراپتار باقىلاۋ استرونومياسى بويىنشا بىرلەسكەن عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ باستاماسىن دا قولدادى.
تۋريزم سالاسى دا ايتارلىقتاي الەۋەتكە يە ەكەنى ايتىلدى. ەكى ەل تىكەلەي اۋە رەيستەرىن كوبەيتۋگە, ۇشۋ باعىتىن كەڭەيتۋگە, تۋريستىك اعىندى ارتتىرۋعا نيەتتى. تاۋ تۋريزمىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. ەلىمىز الماتى تاۋ كلاستەرى جوباسىن ىسكە قوسىپ جاتقانىن ءارى ونىڭ ايماقتاعى ءتۋريزمنىڭ ماڭىزدى ورتالىعىنا اينالاتىنىن جەتكىزدى.
كەزدەسۋ سوڭىندا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ پەن نيكول پاشينيان جوعارى دەڭگەيدە قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن بارلىق كۇش جۇمسالاتىنىن ايتتى. سونىمەن قاتار رەسمي ساپار اياسىندا دەلەگاتسيا قازاقستاننىڭ ۇلتتىق مۋزەيىنە جانە Alem.ai جاساندى ينتەللەكت ورتالىعىنا بارىپ, ولاردىڭ جۇمىسىمەن تانىستى.
جالپى العاندا, بۇل كەزدەسۋ ەكى ەل اراسىنداعى سەرىكتەستىكتىڭ جاڭا كەزەڭگە شىققانىن, الدا اتقارىلاتىن جۇمىستىڭ اۋقىمى كەڭ ەكەنىن كورسەتتى.
