قاسىم-جومارت توقاەۆ فورۋمعا ەكى ەلدىڭ ناتيجەلى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىگىن ايشىقتايتىن ايتۋلى شارا رەتىندە باعا بەردى
«وسى بىرەگەي الاڭدا ەكونوميكالىق, ينفراقۇرىلىمدىق جانە گۋمانيتارلىق باعىتتاعى تىڭ جوبالار دۇنيەگە كەلىپ, كەيىن وڭىرلىك دەڭگەيدە كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتادى.
مۇنىڭ ماڭىزى زور. ويتكەنى ەكونوميكالىق ءوسىم جانە ونەركاسىپ, عىلىم, ءبىلىم, مادەنيەت سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىق ەڭ اۋەلى وڭىرلەردە قالىپتاسادى», - دەدى مەملەكەت باسشىسى.
ول ساۋدا-ەكونوميكالىق, ينۆەستيتسيالىق ىقپالداستىق جىل وتكەن سايىن تۇراقتى تۇردە نىعايىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
«رەسەي – قازاقستاننىڭ ەڭ ءىرى ساۋدا جانە ينۆەستيتسيالىق سەرىكتەسى.
ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 28 ميلليارد دوللاردان استى. ونى 30 ميلليارد دوللارعا دەيىن جەتكىزۋ ءۇشىن جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر.
2024 جىلى رەسەي ينۆەستيتسياسى رەكوردتىق دەڭگەيگە جەتىپ, 4 ميلليارد دوللاردى قۇرادى. ال وسىعان دەيىن قازاقستانعا سالىنعان رەسەيلىك ينۆەستيتسيانىڭ جالپى كولەمى, ءبىزدىڭ مالىمەتىمىز بويىنشا, 27 ميلليارد دوللاردان استى. ءوز كەزەگىندە قازاقستان رەسەيگە توعىز ميللياردقا جۋىق ينۆەستيتسيا قۇيدى.
ەلىمىزدە رەسەي كاپيتالىنىڭ ۇلەسى بار 20 مىڭنان استام كومپانيا جۇمىس ىستەيدى. ولار مىڭداعان جۇمىس ورنىن اشىپ, ەكونوميكامىزدىڭ قارقىندى وسۋىنە زور ۇلەس قوسىپ كەلەدى.
وسى قوماقتى كورسەتكىشتەردەن ءوزارا ىنتىماقتاستىق دەڭگەيى قانشالىقتى جوعارى ەكەنىن اڭعارۋعا بولادى. ءبىز مۇنىمەن توقتاماي, ۇنەمى العا ۇمتىلىپ, ساۋدا جانە ينۆەستيتسيا كولەمىن ۇلعايتا بەرۋگە ءتيىسپىز دەپ سانايمىن», - دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت جۇمىسشى ماماندىق يەلەرى ەكى ەلدىڭ ەكونوميكالىق ورلەۋىنە وراسان زور ۇلەس قوساتىنىنا نازار اۋداردى.
«بيىل قازاقستاندا «جۇمىسشى ماماندىقتارىنىڭ جىلى» بولىپ جاريالاندى. كوپ ۇزاماي بۇل جۇمىستى قورىتىندىلايمىز.
جۇمىسشى ماماندىقتارىن جان-جاقتى قولداۋعا, ولاردىڭ قوعامداعى بەدەلىن ارتتىرۋعا جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋعا باعىت الدىق.
اتالعان باعىتتارعا دايەكتى تۇردە ينۆەستيتسيا سالاتىن ەلدەر يننوۆاتسيا مەن ورنىقتى دامۋدا كوش باستايتىنىن الەمدىك تاجىريبە كورسەتىپ وتىر», - دەدى پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ جاساندى ينتەللەكت, وندىرىستىك پروتسەستى جاپپاي تسيفرلاندىرۋ جانە اۆتوماتتاندىرۋ جاھاندىق ەڭبەك نارىعىن تۇبەگەيلى وزگەرتىپ جاتقانىنا نازار اۋداردى.
«وركەنيەت كوشى ىلگەرىلەگەن سايىن ەڭبەككەرلەردى ءتۇرلى ينتەللەكتۋالدىق جۇيەلەر مەن تسيفرلىق پلاتفورمالاردى باسقارا بىلۋگە مىندەتتەيدى.
مامانداردىڭ جوعارى بىلىكتىلىگى مەن زاماناۋي داعدىلاردى مەڭگەرۋى ەلدەرىمىزدەگى ونەركاسىپ ءوسىمى مەن تەحنولوگيالىق جاڭعىرۋعا نەگىز بولادى. مۇنى ءبارىمىز جاقسى بىلەمىز. سوندىقتان كاسىبي كادرلاردى دايارلاۋ ءۇشىن جۇيەلى شارالار قابىلدايمىز», - دەدى مەملەكەت باسشىسى.
بۇل رەتتە پرەزيدەنت جاقىندا ەلىمىزدە جاساندى ينتەللەكتىنى تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە ەنگىزۋدىڭ تۇجىرىمدامالىق نەگىزى بەكىتىلگەنىن جەتكىزدى. اتوم سالاسىنداعى كادر الەۋەتىن كۇشەيتۋ قازاقستان ءۇشىن اسا ماڭىزدى سيپاتقا يە ەكەنىن العا تارتتى.
«قازاقستان «روساتوم» باستاعان حالىقارالىق كونسورتسيۋمنىڭ قاتىسۋىمەن ءبىرىنشى اتوم ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسىنا كىرىستى.
تەحنولوگيالىق ءارى عىلىمي تۇرعىدان كۇردەلى بۇل جوبانى تابىستى جۇزەگە اسىرۋ جوعارى ساناتتى كاسىبي ماماندارعا تىكەلەي بايلانىستى.
اەس قۇرىلىسىنا التى مىڭعا جۋىق جۇمىسشى جانە ءۇش مىڭنان استام ورتا بۋىن مامانى جۇمىلدىرىلادى.
سونىمەن قاتار بەيىندى ماماندارعا سۇرانىس جوعارى بولاتىنى ءسوزسىز. سوندىقتان اتوم سالاسىنداعى كادر الەۋەتىن كۇشەيتۋ قازاقستان ءۇشىن اسا ماڭىزدى سيپاتقا يە.
ءبىز بۇل ماسەلەنى شەشۋدە رەسەيلىك جوعارى وقۋ ورىندارىمەن ىنتىماقتاستىققا ەرەكشە ءمان بەرەمىز.
ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ جانىنان «ميفي» ۇلتتىق يادرولىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى فيليالىنىڭ اشىلۋى – سونىڭ ايقىن دالەلى», - دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى رەسەيدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى قازاقستانداعى ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ كوپشىلىگىمەن سەرىكتەستىك ورناتقانىن جەتكىزدى.
ۇلى اباي: «ورىستىڭ عىلىمى, ونەرى – دۇنيەنىڭ كىلتى, ونى بىلگەنگە دۇنيە ارزانىراق تۇسەدى» دەپ جازعان بولاتىن. بۇل ءسوز ءالى دە وزەكتى. رەسەيدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى, رەسەيدىڭ عىلىمى الەمدىك عىلىم-ءبىلىم پروگرەسىندە كوپتەگەن كورسەتكىش بويىنشا كوش باستاپ كەلەدى.
«ەكى ەلدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا قوس ديپلومدى باعدارلامانى جانە بىرلەسكەن عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋدى قاراستىراتىن 1453 كەلىسىمشارت جاسالعان.
قازاقستاندا رەسەي ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ توعىز فيليالى تابىستى قىزمەت ىستەپ جاتىر. وندا ءتورت مىڭعا جۋىق ستۋدەنت ءبىلىم الادى.
اسىرەسە, قۇرمەتتى ۆلاديمير ۆلاديميروۆيچ, سوناۋ 2001 جىلى ءسىزدىڭ تىكەلەي ارالاسۋىڭىزبەن اشىلعان لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالىن ايرىقشا اتاپ وتۋگە بولادى.
سونىمەن قاتار استانادا ماسكەۋ مەملەكەتتىك حالىقارالىق قاتىناستار ينستيتۋتىنىڭ بولىمشەسى جۇمىسىن باستادى.
رەسەيدە قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ العاشقى وكىلدىگىنىڭ اشىلۋى ءبىز ءۇشىن ەلەۋلى ۋاقيعا بولدى. دوستوەۆسكي اتىنداعى ومبى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى جەمىستى جۇمىس ىستەي باستادى», - دەدى پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ جاڭا تۇرپاتتى مامان دايارلاۋ ماقساتىندا تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدە اۋقىمدى ترانسفورماتسيا جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتتى.
«كوللەدجدەر تەوريانى پراكتيكامەن, ال ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىن وندىرىسپەن ۇشتاستىراتىن كاسىبي ماماندار ۇستاحاناسىنا اينالۋى قاجەت. سوندىقتان دۋالدى وقىتۋ ۇلگىسىن بەلسەندى دامىتۋدى قولعا الدىق.
قازىرگى تاڭدا 100 مىڭنان استام ستۋدەنت 18 مىڭ كاسىپورىننىڭ بازاسىندا وندىرىستىك تاجىريبەدەن ءوتىپ جاتىر. ءتورت مىڭنان اسا كومپانيا 600 كوللەدجگە قامقورلىق كورسەتەدى. ولار ستۋدەنتتەردىڭ وندىرىستىك تاجىريبەدەن ءوتىپ, شىڭدالۋىنا, وقۋ ورنىنداعى قۇرال-جابدىقتاردى جاڭعىرتۋعا اتسالىسادى.
تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىمدى اقىسىز نەگىزدە بەرۋ جوباسى ىسكە اسىرىلۋدا. جۇمىسقا ورنالاسۋعا كەپىلدىك بەرە وتىرىپ, مامان دايارلاۋ مەحانيزمى ەنگىزىلدى.
سونىمەن قاتار كاسىبي باعدارلاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. جاستار كوللەدجدە وقۋدى شىن مانىندە سۇرانىسقا يە ماماندىقتى مەڭگەرۋ جولىنداعى العاشقى سانالى قادام رەتىندە قابىلداۋعا ءتيىس.
پەداگوگتەردىڭ قوعامداعى مارتەبەسى مەن بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا ايرىقشا كوڭىل بولىنەدى. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدى ينتەرناتسيونالداندىرۋ اياسىندا حالىقارالىق ستاندارتتار ەنگىزىلىپ, شەتەلدىك مەنەدجەردى تارتۋ جانە اكادەميالىق ۇتقىرلىقتى دامىتۋ قولعا الىندى.
قازاقستانداعى 60-تان استام كوللەدج 30 ەلدەگى سەرىكتەستەرىمەن ىنتىماقتاستىق ورناتتى. ال توعىز كوللەدجىمىز رەسەي كوللەدجدەرىمەن جانە كاسىپورىندارىمەن تابىستى جۇمىس ىستەپ جاتىر», - قازاقستان باسشىسى.
پرەزيدەنت تۇپكى ماقساتىمىز – ەڭبەككەرلەردى تابىستى ادامداردىڭ ۇلگىسى رەتىندە دارىپتەۋ ەكەنىن ەسكە سالدى.
«مەملەكەت تاراپىنان جۇمىسشى ماماندىقتاردىڭ بەدەلىن ارتتىرۋ جانە قوعامدا جاڭا ەڭبەك مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ, سونداي-اق ەڭبەك ادامدارىن قۇرمەتتەۋ ءۇشىن ءتيىستى شارالار قابىلدانۋدا.
سايىپ كەلگەندە, ءبىزدىڭ تۇپكى ماقساتىمىز – ەڭبەككەرلەردى تابىستى ادامداردىڭ ۇلگىسى رەتىندە دارىپتەۋ. بۇل جۇزدەگەن مىڭ ازاماتتى ىنتالاندىرادى.
قازاقستان مەن رەسەي ءوزارا ىنتىماقتاستىقتىڭ اسا ماڭىزدى باعىتى سانالاتىن كادر دايارلاۋ ىسىندەگى سەرىكتەستىكتى دايەكتى تۇردە تەرەڭدەتىپ كەلەدى.
ءبىلىم بەرۋ جانە ءوندىرىس سالاسىنداعى بايلانىستاردى جانداندىرۋ مامان دايارلاۋ ساپاسىن جەتىلدىرىپ, وزىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ۇدەرىسىن ۇدەتە تۇسەرىنە سەنىمدىمىن», - دەدى ول.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستان مەن رەسەي – ءوزارا سەنىمدى, ۋاقىت تەزىنەن وتكەن ستراتەگيالىق سەرىكتەستەر ءارى وداقتاستار ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ء«بىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ تاريحي تامىرى, وتكەنى مەن قۇندىلىقتارى ورتاق.
قوس حالىقتىڭ دوستىعى – تاعدىردىڭ جازۋى.
بارلىق دەڭگەيدە سەنىمدى ديالوگ جۇرگىزۋدىڭ ارقاسىندا قازاقستان-رەسەي ىنتىماقتاستىعىنىڭ ءمان-مازمۇنى ۇدايى تولىعىپ كەلەدى.
ەكى ەلگە ورتاق الەمدەگى ەڭ ۇزىن قۇرلىق ارقىلى وتەتىن شەكارا – حالىقتارىمىزدىڭ ماڭگىلىك دوستىعى مەن تاتۋ كورشىلىك قارىم-قاتىناسىنىڭ ايعاعى.
ورايلى ءساتتى پايدالانىپ, فورۋم قىزمەتىنە جانە بارلىق سالادا ءوزارا ىنتىماقتاستىعىمىزدى نىعايتۋعا ءاردايىم نازار اۋدارىپ, قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن رەسەي پرەزيدەنتىنە العىس ايتامىن.
بىرگە كۇش-جىگەر جۇمىلدىرۋ ارقىلى العا قويعان ماقساتتارىمىزعا جەتەتىنىمىزگە سەنىمدىمىن», - دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
