فوتو: اشىق دەرەككوز
قازاق ءتىلى – تۇركى حالىقتارىنىڭ ارعى-بەرگى تاريحىنان كەلە جاتقان مىڭجىلدىق مۇرا. ورحون مەن تالاس جازبالارى – ءتىلىمىزدىڭ ەجەلگى توركىنى. بۇگىندە قولدانىپ جۇرگەن قاراپايىم سوزدەرىمىزدىڭ كوبى سول داۋىردەن جەتكەن: «باس», «كوز», «جەر», «قول», «سۋ» – ءبارى دە ءتۇپ-تامىردان ۇزىلمەگەن سوزدەر.
ءالىپبي – تەك ءارىپ ەمەس, ەركىندىك سيمۆولى. ءبىزدىڭ جازۋ تاريحىمىز بىرنەشە كەزەڭنەن تۇردى:
- ورحون-ۇيعىر ءداۋىرى – العاشقى تۇركىلىك مەملەكەتتىك جازۋ;
- اراب جازۋى – عىلىم مەن ءدىن ءداۋىرى;
- كەڭەستىك كيريلل – وتارلىق ۇستەمدىك;
- تاۋەلسىزدىك كەزەڭى – ۇلتتىق جاڭعىرۋ.
ەندى الدا لاتىن ءالىپبيى ارقىلى ۇلتتىق ويلاۋ مەن وركەنيەتتىك بەتبۇرىس كەزەڭى تۇر. نەگە لاتىن ءالىپبيى كەرەك؟ بىرىنشىدەن, تۇركى حالىقتارىمەن ورتاق كەڭىستىك ورنايدى. ەكىنشىدەن, قازاق ءتىلىنىڭ تابيعي دىبىستالۋى ءدال بەرىلەدى. ۇشىنشىدەن, جاستارعا ىڭعايلى, زاماناۋي جازۋ. تورتىنشىدەن, عىلىم مەن تەحنولوگيا ءتىلىن مەڭگەرۋگە مۇمكىندىك. بەسىنشىدەن, بۇل – رۋحاني تاۋەلسىزدىكتىڭ ناقتى بەلگىسى. بۇگىندە باۋىرلاس تۇركيا, ازەربايجان, وزبەكستان سەكىلدى ەلدەر لاتىن جازۋىن قولدانىپ وتىر. ءبىز نەگە قالىسۋىمىز كەرەك؟
احمەت بايتۇرسىن ۇلى ء«تىلى جوعالعان جۇرتتىڭ ءوزى دە جوعالادى» دەپ بەكەر ايتقان جوق. ءبىزدىڭ مىندەت – وسى كودتى زامان تالابىنا ساي جاڭارتىپ, ۇرپاققا لايىقتاپ جەتكىزۋ. لاتىن الىپبيىنە كوشۋ – تاڭداۋ عانا ەمەس, ۋاقىت تالابى. ءبىز بۇل قادامدى اسا ويلانىپ, بىراق كەيىنگە قالدىرماي, بىرتىندەپ, بىرىزدىلىكپەن جۇزەگە اسىرۋىمىز كەرەك. ۇلت بولىپ ۇيىسۋدىڭ ءبىر جولى – ورتاق ءتىل, ورتاق ءالىپبي, ورتاق سانا.
تالعات ەرعاليەۆ
استانا قالاسى ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى
