فوتو: ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, ءىس-شارا قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق ءوسۋى مەن قارجى سەكتورىن دامىتۋ پەرسپەكتيۆاسىن تالقىلاۋدىڭ ماڭىزدى الاڭىنا اينالدى.
كونفەرەنتسيا شەڭبەرىندە اسان دارباەۆ «ورنىقتى ەكونوميكالىق ءوسۋ جانە قارجى سەكتورىن دامىتۋ» تاقىرىبىندا پانەلدىك سەسسيادا ءسوز سويلەدى.
اسان دارباەۆ ءوز سوزىندە ۇيىمداستىرۋشىلارعا شاقىرعانى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىرىپ, ورنىقتى دامۋ جانە ونىڭ قاعيداتتارىن ۇلتتىق جانە وڭىرلىك كاپيتال نارىعى ستراتەگياسىنا ينتەگراتسيالاۋ ماسەلەلەرىن تالقىلاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. ول پىكىرتالاس تاجىريبە الماسۋدىڭ جانە قازاقستان مەن ءوڭىردىڭ قارجى سەكتورىن دامىتۋدىڭ بىرلەسكەن ءتاسىلىن ازىرلەۋ ءۇشىن ءتيىمدى الاڭ بولاتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.
ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, 2025 جىلعى قاڭتار-قىركۇيەك قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاننىڭ ءجىو-ءنىڭ ناقتى ءوسۋى 6,3%. بۇل سوڭعى جىلدارداعى ەڭ ۇزدىك كورسەتكىشتىڭ ءبىرى. ورتا مەرزىمدى ماقسات — 2029 جىلعا قاراي ءجىو-ءنىڭ 450 ميلليارد اقش دوللارىنا جەتۋ.
قازاقستان ينۆەستيتسيالىق بەلسەندىلىكتى ىنتالاندىرۋ جانە ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ شارالارىن ىسكە اسىرۋدى جالعاستىرۋدا. كولىك-لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا جانە ەلدىڭ ەۋرازيانىڭ جەتەكشى ترانزيتتىك جانە ينۆەستيتسيالىق حابى رەتىندەگى ءرولىن نىعايتۋعا باسىمدىق بەرىلەدى. بۇگىنگى تاڭدا ستراتەگيالىق ماڭىزى بار ورتا ءدالىزدى قوسا العاندا, 5 حالىقارالىق تەمىرجول جانە 8 اۆتوموبيل دالىزى ىسكە قوسىلعان.
قازاقستان سەنىمدى جانە كرەديتكە قابىلەتتى ارىپتەس مارتەبەسىن راستاۋدا. ەلىمىز باستى حالىقارالىق S&P, Fitch جانە Moody’s سەكىلدى جەتەكشى حالىقارالىق اگەنتتىكتەردىڭ ينۆەستيتسيالىق دەڭگەيى رەيتينگىنە يە. بۇل رەتتە S&P اگەنتتىگى جاقىندا رەيتينگ بويىنشا بولجامدى ء"پوزيتيۆتى" دەڭگەيگە كوتەردى, ال Moody's وتكەن جىلى رەيتينگتى Baa1-گە كوتەردى.
قازاقستاندا ينۆەستيتسيالىق احۋالدى قالىپتاستىرۋ اشىقتىق پەن تۇراقتىلىق قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەن. ينۆەستورلار ءۇشىن قولداۋدىڭ ءتۇرلى نىساندارى كوزدەلگەن-ينۆەستيتسيالىق كەلىسىمشارتتار, سالىقتىق جانە كەدەندىك پرەفەرەنتسيالار, سونداي-اق 25 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە زاڭنامانىڭ تۇراقتىلىعىنا كەپىلدىك. ينۆەستورلارمەن ءوزارا ءىس-قيمىل «بىرىڭعاي تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا ارەكەت ەتەتىن تسيفرلىق ينۆەستيتسيالىق پلاتفورما ارقىلى قامتاماسىز ەتىلەدى.
اكىمشىلىك راسىمدەردى جەڭىلدەتەتىن جانە جوبالاردى ىسكە اسىرۋدى جەدەلدەتەتىن ينۆەستيتسيا تارتۋ جونىندەگى كەڭەس (ينۆەستيتسيالىق شتاب) ماڭىزدى ءرول اتقارادى. ينۆەستيتسيالىق ەكوجۇيەنىڭ ماڭىزدى ەلەمەنتى اعىلشىن قۇقىعىنىڭ يۋريسديكتسياسى نەگىزىندە جۇمىس ىستەيتىن جانە قاتىسۋشىلاردىڭ اشىقتىعى مەن قۇقىعىن قورعاۋدىڭ جوعارى ستاندارتىن ۇسىناتىن «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى بولىپ قالا بەرەدى. قازىرگى ۋاقىتتا احقو-دا 80-نەن استام ەلدەن 3500-دەن استام كومپانيا تىركەلگەن. ولاردىڭ جالپى ينۆەستيتسيا كولەمى 14 ملرد اقش دوللارىنان اسادى.
قازاقستان حالىقارالىق بيزنەس ءۇشىن تارتىمدى الاڭ بولىپ قالا بەرەدى. ەلىمىزدىڭ نەگىزگى ارىپتەستەرىنىڭ قاتارىنا Chevron, ExxonMobil, Shell, GE Transportation, Hyundai, KIA, Coca-Cola, Danone, Carlsberg, Lactalis جانە ت. ب. قوسا العاندا, مۇناي-گاز, ماشينا جاساۋ, كولىك جانە تاماق سالاسىنداعى كومپانيالار كىرەدى.
كونفەرەنتسيا بارىسىندا ۆيتسە-مينيستر جاپوندىق Mitsubishi UFJ Financial Group (MUFG) بانك جانە قارجى حولدينگىنىڭ وكىلدەرىمەن, سونداي-اق Morgan Stanley Investment Management (MSIM) وكىلىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزدى.
