وقىرمانعا تۇسىنىكتى بولۋى الدىمەن شاشىراڭقى سكلەروزدىڭ كادىمگى ۇمىتشاقتىققا قاتىسى جوق, يممۋندىق جۇيە مي مەن ج ۇلىن تىندەرىنە شابۋىلدايتىن قاۋىپتى اۋتويممۋندى دەرت ەكەندىگىن ايتا كەتۋ كەرەك. بۇل اۋرۋ ادامنىڭ ءوز بەتىنشە ءجۇرىپ-تۇرۋى, اقىل-ەسى, زەردەسى, ەموتسيالىق كۇيى مەن كورۋ قىزمەتتەرىن قۇرتادى. ەگەر ونى ەمدەۋدى ەرتە باستاماسا, ول جىلدام اسقىنىپ, مۇگەدەكتىككە دۋشار ەتۋى ابدەن مۇمكىن.
دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ مالىمەتى الەمدە شامامەن 1,8 ميلليون ادام شاشىراڭقى سكلەروزعا شالدىققانىن العا تارتادى. باسقا دەرەككوزدەرىنە سايكەس, بۇل دياگنوز ءار 5 مينۋت سايىن ءبىر ادامنان انىقتالاتىندىقتان, ۋاقىت وتە كەلە وعان شالدىققانداردىڭ جالپى سانى 3,5 ميلليونعا دەيىن جەتىپ جىعىلۋى مۇمكىن. اۋرۋ 20-40 جاس ارالىعىنداعى ادامداردا ءجيى كەزدەسسە, ولاردىڭ 70%-ى – ايەلدەر.
تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ شاشىراڭقى سكلەروز جونىندەگى كونگرەسى وتە كۇردەلى دە قيىن سيمپتوماتيكالىق جاعدايلاردى ەمدەۋگە ەرەكشە نازار اۋداردى.
نەۆرولوگيانىڭ ءبىر بىرىمەن بايلانىستى سالالارىنداعى جەتەكشى ماماندار شاشىراڭقى سكلەروزدى دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدىڭ سوڭعى ادىستەرى, سيمپتوماتيكالىق تەراپيانىڭ ەرەكشەلىكتەرى جونىندە پىكىر الماستى.
كونگرەستە جۇيكە جۇيەسىنىڭ دەميەلينيزاتسيالىق اۋرۋلارىن دياگنوستيكالاۋداعى يننوۆاتسيالار, سيمپتوماتيكالىق تەراپيانىڭ زاماناۋي تاسىلدەرى, وڭالتۋ مەن پاتسيەنتتەردى كۇتۋدەگى پانارالىق شەشىمدەر باستى تاقىرىپقا اينالدى.
مىسالى, ەلىمىزدە قازىرگى تاڭدا 3885 ناۋقاس رەسمي تىركەلگەن دەسەك, ونىڭ 2527-ءسى – ايەلدەر. جاڭادان انىقتالعان 644 جاعدايدا, ونىڭ دا باسىم بولىگى, ياعني 463-ءى – قىز-كەلىنشەكتەر. ال ديسپانسەرلىك باقىلاۋدا 18 جاستان اسقان 2894 ەرەسەك پاتسيەنت تۇر.
ء«ۇش جىل بۇرىن قازاقستاندا بۇل اۋرۋدىڭ كلينيكالىق حاتتامالارى قابىلدانعان بولاتىن. ەڭ باستىسى, شاشىراڭقى سكلەروزدىڭ جاعدايىن وزگەرتەتىن جاڭا بۋىن پرەپاراتتارى پايدا بولدى. ولاردىڭ كەيبىرەۋلەرى تەگىن مەديتسينالىق كومەك جانە مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ مەملەكەتتىك قورىندا بار, ال ەڭ قىمباتتارى قايىرىمدىلىق قورلارى ارقىلى كەلەدى.
جانە بۇل اۋرۋدى ەمدەۋ باراسىندا ۇلكەن جەتىستىكتەرگە قول جەتتى. وتكەن عاسىرلاردا سكلەروزدىڭ سوڭى ءسوزسىز اۋىر مۇگەدەكتىككە دۋشار ەتسە, بۇگىندە زاماناۋي ەمدەۋ ادىستەرى مەن ەرتە دياگنوستيكانىڭ ارقاسىندا ونى باقىلاۋعا بولادى.
ەم-دوم جۇرگىزۋدەگى نەگىزگى ماقسات – رەميسسياعا قول جەتكىزىپ, سونى ساقتاۋ. زاماناۋي مەديتسينا بۇل كەزەڭدى ايتارلىقتاي ۇزارتىپ, ءورشۋ جيىلىگىن ازايتىپ, سول ارقىلى مۇگەدەكتەر سانىن كەمىتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», – دەيدى قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ باس نەۆروپاتولوگى, س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۇيكە اۋرۋلارى كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ساۋلە تۇرىسپەكوۆا.
قر نەۆروپاتولوگتار قاۋىمداستىعى مەن س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى ۇيىتقى بولعان جيىنعا اينالامىزداعى تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ نەۆروپاتولوگتار قاۋىمداستىقتارى دا مۇددەلەستىك تانىتتى.
قازاقستان, ازەربايجان, تۇركيا, وزبەكستان, قىرعىزستان مەن باسقا دا تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ 300-دەي جەتەكشى دارىگەرلەردىڭ باسىن قوسقان عىلىمي فورۋمعا ونلاين فورماتتا بەس مىڭعا جۋىق ادام قاتىستى.
الماتى
