حالىقارالىق كونفەرەنتسياعا قازاقستان, قىتاي, ۇلىبريتانيا, رەسەي, وزبەكستان, قىرعىزستان, تاجىكستان, تۇركيا جانە ازەربايجاننان كەلگەن ارحەولوگتار مەن مۋزەي ءىسىنىڭ ماماندارى قاتىستى.
كونفەرەنتسيا بىرقاتار ماڭىزدى تاريحي وقيعالارمەن تۇسپا-تۇس كەلدى. اتاپ ايتساق, بيىل التىن ادامنىڭ تابىلعانىنا 55 جىل, «ەسىك» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيىنىڭ قۇرىلعانىنا 15 جىل, سونداي-اق كورنەكتى ارحەولوگ-عالىم بەكمۇحانبەت نۇرمۇحانبەتوۆتىڭ تۋعانىنا 90 جىل تولىپ وتىر.
ءىس-شارا بارىسىندا قر مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى مادەنيەت كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەرلان داكەنوۆ ەلىمىزدە تاريحي-مادەني مۇرانى زەرتتەۋ, ساقتاۋ جانە ناسيحاتتاۋ باعىتىندا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتقانىن جانە بۇل باعىتتا مۇنداي عىلىمي ءىس-شارالاردىڭ ماڭىزى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
مۋزەي-قورىق اشىلعان كۇننەن باستاپ مۋزەي قىزمەتىن كورسەتىپ قانا قويماي, عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى رەتىندە دە بەلسەندى جۇمىستار اتقارۋدا. 2017 جىلدان بەرى شەنسي پروۆينتسياسىنىڭ ارحەولوگيا ينستيتۋتىمەن (قحر) تىعىز ارىپتەستىك بايلانىس ورناتىلدى, ناتيجەسىندە بىرقاتار بىرلەسكەن عىلىمي جوبا جۇزەگە اسىرىلدى. اتاپ ايتساق, قىتايدىڭ سولتۇستىك-باتىس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جىبەك جولى ارحەولوگياسىن زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ قازاقستانداعى فيليالى جۇمىس ىستەپ تۇر.
پلەنارلىق وتىرىستار مەن سەكتسيالىق سەسسيالار بارىسىندا قازاقستانداعى ارحەولوگيالىق ەسكەرتكىشتەردى ساقتاۋ مەن ءتيىمدى پايدالانۋ, تاريحي-مادەني مۇرا نىساندارىن قورعاۋ ادىستەرى, پانارالىق زەرتتەۋلەر مەن مۋزەي ىسىندەگى زاماناۋي مىندەتتەر كەڭىنەن تالقىلاندى. سونداي-اق كونفەرەنتسيادا ارحەولوگيا عىلىمىنىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسقان بەكمۇحانبەت نۇرمۇحانبەتوۆتىڭ عىلىمي جولى دا ءسوز ەتىلدى.
باعدارلاما اياسىندا «راحات ارحەولوگيالىق كەشەنى» اتتى مونوگرافيا مەن «ەسىك» مەملەكەتتىك مۋزەي-قورىعى جونىندەگى العاشقى قىتاي تىلىندەگى نۇسقاۋلىقتىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. سونىمەن قاتار, يۋنەسكو-نىڭ بۇكىلالەمدىك مۇرالار تىزىمىنە ەنگەن تالعار (تالحيز) ورتاعاسىرلىق قالاشىعىنىڭ اۋماعىندا «تالحيز قازىنالارى» كوشپەلى كورمەسى ۇيىمداستىرىلدى.
كونفەرەنتسيا قورىتىندىسى بويىنشا تاريحي-مادەني مۇرانى قورعاۋ مەن ءتيىمدى پايدالانۋ, ارحەولوگيالىق زەرتتەۋلەردىڭ تەوريالىق جانە قولدانبالى اسپەكتىلەرىن دامىتۋ, حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ باعىتتارىندا قابىلدانعان رەزوليۋتسيا جاريالاندى.
