مۇندا تەك جولاۋشى تاسىمالىنا ارنالعان لوكوموتيۆتەر ەمەس, جۇك تاسىمالدايتىن, قوسالقى جۇمىستارعا ارنالعان لوكوموتيۆتەر دە شىعارىلادى. جولاۋشىلار لوكوموتيۆىنىڭ جىلدامدىعى 160 شاقىرىم بولسا, مانەۆرلى لوكوموتيۆتەر ساعاتىنا 80 شاقىرىم جىلدامدىقپەن جۇيتكيدى.
زاۋىت باسشىسى ايبەك تالعاتبەك ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, لوكوموتيۆتەر پايدالانۋعا بەرىلمەس بۇرىن بىرنەشە سىناقتان وتەدى.
«تەحنيكالىق تالاپتارعا تولىق ساي كەلەدى. ياعني ءبىزدىڭ ايماقتىڭ كليماتىنا, قتج پويىزدارىن تاسۋعا بەيىمدەلگەن. بىلتىر «Wabtec» كومپانياسى مەن قتج ءىرى ءوندىرىستىڭ ەلىمىزدە ۇزاق جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقانىن ەسكەرىپ, جەرگىلىكتى مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا قاتىستى سۇراقتى كۇن تارتىبىنە قويدى. ناتيجەسىندە, «ينجەنەرلىك ورتالىق» اشىلدى. مۇنداعى تۇپكى ماقساتىمىز – جاڭا لوكوموتيۆتەردى جوبالاۋعا ءوزىمىزدىڭ مامانداردى قاتىستىرۋ», دەيدى ول.
زاۋىتتا 7 تسەح بار. تەمىردى قابىلداپ, العاشقى وڭدەۋدەن وتكىزەتىن تسەحتاردىڭ جۇمىسىن باعدارلاعان سوڭ, لوكوموتيۆتىڭ ارباشىعىن (تومەنگى بولىگى) قۇراستىراتىن تسەحقا باردىق. دوڭگەلەكتەن باستاپ بارلىق بولشەك اتالعان زاۋىتتا جينالادى. لوكوموتيۆتىڭ شاناعىن, كابيناسىن جاساۋ, مەتالدى كەسۋ, وڭدەۋ, سىرلاۋ, تەحنيكالىق سىناقتان وتكىزىپ, ساپاسىن تەكسەرۋ ءبارى-ءبارى جۇمىس بارىسىندا قامتىلعان. ءوزىنىڭ الەۋەتىن جاقسى بىلەتىن كومپانيا باسشىلىعى بىلتىردان بەرى كەلىسىمشارت نەگىزىندە ۇندىستانعا ارباشىق جاساپ جىبەرە باستاپتى. بۇل دا «Wabtec» كورپوراتسياسىنىڭ ءىرى جوبالارىنىڭ ءبىرى. قاراماعىندا جۇزدەگەن زاۋىتى بار كورپوراتسيا تەك ءبىزدىڭ ەلدە عانا ارباشىقتى تولىق قۇراستىرادى.
«بىزگە مەتالدار №7 تسەحتان دايىن كۇيىندە كەلەدى. ودان ءارى لوكوموتيۆتىڭ ارباشىقتارىن دانەكەرلەپ, قۇراستىرامىز. ارباشىق – كولىكتىڭ تومەنگى بولىگى ەكەنىن ەسكەرسەك, ونىڭ بەرىك بولعانى اسا ماڭىزدى. توزىمدىلىگى زەرتحانادا سىنالادى. سوندىقتان جىلىنا ءبىر مارتە بىلىكتىلىگىمىزدى راستاپ, ەمتيحان تاپسىرامىز. اۋىسىم تاڭعى 9-دان كەشكى 9-عا دەيىن جالعاسادى. ەكى كۇن جۇمىس ىستەپ, ەكى كۇن دەمالامىز. جالاقىمىز جاقسى. جاس ماماندار بىردەن وندىرىسكە جىبەرىلمەيدى, وقۋدان, سىناقتان وتەدى. تالاپ جوعارى. جالاقىعا قىزىعىپ جۇمىسقا ورنالاسقانمەن كوبى تۇراقتاپ قالمايدى. جۇمىسقا كەلگەن جاس ماماندارعا بىلگەنىمىزدى ۇيرەتىپ, سۇيەمەلدەۋدەن قاشپايمىز. ەڭبەگىمىز ەسكەرىلىپ, 2014 جىلى ءبىر بولمەلى ءۇي بەرىلدى. وتباسىلىمىن, 5 بالا تاربيەلەپ وتىرمىز», دەيدى تسەحتا 13 جىلدان بەرى دانەكەرلەۋشى بولىپ جۇمىس ىستەيتىن باقىتجان ناۋرىزباەۆ.
تسەح باسشىسى ءاسانالى حاميت ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, وسى ءبىر عانا تسەحتا 85 ادام جۇمىس ىستەيدى. 11 ماماندىق يەسى بار. ولار – مەحانيكالىق وڭدەۋمەن اينالىساتىندار, تەمىردى تازارتاتىن سلەسار, تەمىردى جينايتىن سلەسار, پەشتە مەتالل وڭدەيتىن «تەرميست» ماماندار, تاعىسىن-تاعى. جۇمىسشىلار تۇسكى, كەشكى اسپەن جانە جۇمىسقا اپارىپ-اكەلەتىن كولىكپەن قامتىلعان. وزگە وڭىردەن كەلەتىندەرگە قىزمەتتىك جاتاقحانا قاراستىرىلعان. وندا ورىن بولماسا جالداعان پاتەردىڭ 50 پايىز قۇنىن زاۋىت تولەپ بەرەدى.
لوكوموتيۆتىڭ شاناعىن جاسايتىن تسەحتا جۇمىسشىلار مەتالدى تازارتىپ, كەسىپ, تسەحتارعا جىبەرەدى. لوكوموتيۆ كابيناسى, قاڭقاسى جاسالادى. قىسقاسى, كولىك بولشەكتەرى وسىلاي ءبىر تسەحتان ەكىنشىسىنە ءوتىپ, تولىعادى. سوڭىندا №7 تسەحقا سىرلاۋعا كىرگىزىلەدى. وسىدان كەيىن دايىن بولعان لوكوموتيۆتەر تۇراتىن كەڭ الاڭقايعا بەتتەدىك. ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىنداعى لوكوموتيۆ ماشينيستەرى ءدال وسى ماڭنان كولىكتى قابىلداپ, وڭىرگە الىپ كەتەدى. ءبىز بارعاندا قىزىلوردا لوكوموتيۆ پايدالانۋ دەپوسىنان كەلگەن ەكى جۇرگىزۋشى وزدەرىنە تيەسىلى لوكوموتيۆتەردى تەكسەرىپ, قابىلداپ الۋعا قامدانىپ جاتتى.
ء«بىز ءوزىمىزدىڭ دەپوعا دەپ ساتىپ الىنعان 5 تەپلوۆوزدى قابىلداۋعا كەلدىك. تەمىرجول كولىگىنىڭ جاڭا نۇسقاسىن كورىپ, ءوزىمىز تاڭبىز. جۇرگىزۋشىگە بارلىق جاعداي جاسالعان. بەينەباقىلاۋ كامەراسى, اينەك جۋاتىنى, سالقىنداتقىش كونديتسيونەرى, اس جىلىتاتىن پەشى, توڭازىتقىشى بار. مونيتوردان باقىلاپ, باسقارۋعا بولادى. ەسكى تەپلوۆوزداردى كۇننىڭ ىستىعىندا جۇرگىزگەن قيىننىڭ-قيىنى ەدى. سۋ, ماي تاسىپ قۇيىپ اۋرە-سارساڭعا تۇسەتىنبىز. ەندى ونداي اۋرەشىلىكتەن قۇتىلامىز. ءوزىمىز قىزىلوردادان قازالىعا, شيەلىگە جۇك تاسيمىز. تەمىرجولدا 2007 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەيمىن. دەپومىز جاڭارىپ, تولىعىپ جاتقانىنا وتە قۋانىشتىمىن. كەلگەنىمىزگە 2 كۇن بولدى. ءۇش تەپلوۆوزدى تەكسەرىپ ۇلگەردىك, ەندى ەكەۋىن ءجىتى قارايمىز. سودان سوڭ وسى ماڭنان 5 تەپلوۆوزدى ءبىر-بىرىنە تىركەپ, شويىن جولعا شىعا بەرسەك بولادى», دەيدى قىزىلوردا دەپوسىنان كەلگەن مۇراتجان بەكەتوۆ.
جاقىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ اقش-قا جاساعان ساپارى كەزىندە اقش ساۋدا ءمينيسترى گوۆارد لاتنيكتىڭ قاتىسۋىمەن امەريكالىق «Wabtec» كومپانياسىمەن جالپى سوماسى 4,2 ملرد دوللارعا جۋىق كەلىسىمگە قول قويۋ ءراسىمى ءوتتى. قۇجاتتا ەلىمىزدە تەحنيكالىق تۇرعىدان جەتىلدىرىلگەن 300 لوكوموتيۆ شىعارۋ, سونداي-اق وعان سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتۋ قاراستىرىلعان. جالپى, بۇل كومپانيا وندىرىسكە 230 ملن دوللاردان استام ينۆەستيتسيا قۇيعان. «قتج-جۇك تاسىمالى» جشس باس ديرەكتورىنىڭ لوكوموتيۆ شارۋاشىلىعى جونىندەگى ورىنباسارى اسان ۇمبەتوۆ ايتقانداي, «Wabtec»-پەن جاسالعان كەلىسىمشارت نەگىزىندە 2027 جىلدان 2036 جىلعا دەيىن 300 جۇك تاسيتىن لوكوموتيۆ شىعارىلىپ, قتج-عا بەرىلەدى.
«4,2 ملرد دوللارعا جاسالعان كەلىسىمشارت اياسىندا كومپانيا تەك 300 لوكوموتيۆ جاساۋمەن شەكتەلمەيدى. ەلىمىزدە بۇرىننان قاتىنايتىن 405 لوكوموتيۆكە سەرۆيستىك كومەك كورسەتۋ بويىنشا شارتتار 2058 جىلعا دەيىن ۇزارادى. جاڭادان جاسالاتىن لوكوموتيۆتەرگە دە 18 جىلعا دەيىن سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتىلەدى. جىلجىمالى قۇرامدى ەسەپكە الۋ, باقىلاۋ, دياگنوستيكالاۋ ءۇشىن «Kinetix» تسيفرلىق جۇيەسىنىڭ 5 جيىنتىعى جەتكىزىلەدى. بۇگىندە كومپانيانىڭ 8 تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتەتىن ورتالىعى بار. وندا 150-گە جۋىق ادام جۇمىسپەن قامتىلعان. جاڭا كەلىسىمشارت بويىنشا تاعى 5 تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىن اشۋ جوسپاردا بار. ولار بەينەۋ, قازالى, جەزقازعان, مويىنتى جانە توبىل ستانسالارىندا ورنالاسادى», دەيدى اسان ۇمبەتوۆ.
10 جىلدا تۇگەل پايدالانۋعا بەرىلەتىن 300 لوكوموتيۆ جاڭارعان, بۇرىنعىدان قۋاتتىراق نۇسقادا بولادى. قوزعالتقىشى, كومپرەسسورلارى مىقتىراق. ديزەل وتىنىن ازىراق تۇتىنادى. جۇمىسقا 95 پايىز دايىن تۇرادى. ءبىر جىلدا شامامەن 18 كۇن عانا جوندەۋگە ءتۇسىپ, تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋدەن ءوتۋى مۇمكىن. باسقا كۇندەردىڭ بارلىعىندا توقتاۋسىز جۇمىس ىستەي بەرەدى.
