ەلى ءادىل باعاسىن بەردى

قالىپتاسقان داستۇرگە سايكەس, تالدىقورعاندا الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى اماندىق باتالوۆ ءبىر جىلدا اتقارىلعان جۇمىستار بويىنشا ءوڭىر حالقىنىڭ الدىندا ەسەپ بەردى. بەلگىلەنگەن كۇن تارتىبىنە سايكەس ءبىرىنشى كەزەكتە وبلىس اكىمى بايانداما جاساپ, «مەملەكەت باسشىسىنىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن ءبىر جىل ىشىندە وبلىستىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ كورسەتكىشتەرى ونەركاسىپتە 1,9 پايىز­عا, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى­نىڭ جالپى ءونىمى 1,4 پايىز­عا ارتتى دەدى. قۇرى­لىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 202 ملرد. تەڭگەگە جەتىپ, 453 ملرد. تەڭگە ينۆەس­تيتسيا تارتىلىپ, مەملە­كەت­تىك بيۋدجەتكە 289 ملرد. تەڭگە ءتۇستى. 20 مىڭ 700 جۇمىس ورنى اشىلدى. اعىم­داعى جىلى وسى قارقىندى ساقتاي وتىرىپ, ەكونوميكانىڭ ءوسىمىن 2,5 پايىز­عا قامتاماسىز ەتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ول ءۇشىن داعدارىسقا قارسى «نۇرلى جول» باعدارلاماسى, ەكىنشى بەسجىلدىققا ارنالعان يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ, «اگروبيزنەس-2020», «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلامالارىنا سايكەس جۇمىس جۇرگىزەمىز. نەگىزىنەن اگرارلى وبلىس بولعان­دىق­تان اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا باسا نازار اۋدارىلاتىنى انىق. راس, ءىرى قارا ەتىنىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ وتكەن جىلعى جوس­پارى ورىندالماي 100 توننا ەتتىڭ ورنىنا نەبارى 20 توننا عانا ەت ءوندىرىلدى. بۇل كەمشىلىكتى تۇزەتۋ ءۇشىن اۋداندارعا ارنايى ىسساپارمەن بارىپ, اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستى كورىپ زەردەلەگەنىمدە وسىعان دەيىن قۇرىلعان مال بورداقىلاۋ الاڭدارى قارابايىر, ءوز قۋاتتىلىعىنان الدەقايدا تومەن (70 پايىز­) جانە بارلىق اۋدانداردا مال باسى جەتكىلىكتى بولعانىمەن, كەي جەرلەردە الاڭدار مۇلدەم جوق بولدى. وبلىسىمىزداعى ەت باعىتىنداعى مال وسىرۋشىلەرىنىڭ الدىنا قۋاتتىلىعى 1,5 مىڭ باستان اساتىن زامانعا ساي مال بورداقىلاۋ الاڭدارىن, ءىرى رەپرودۋك­تور-شارۋاشىلىقتار قۇرۋعا تالاپ قوي­دىم. سوندىقتان, بيىلعى جىلى 1 700 توننا ەت ەكسپورتىن قامتاماسىز ەتۋىمىز قاجەت. ءبىز بۇل ماقساتقا قول جەتكىزە الامىز, ويتكەنى, بۇگىنگى كۇنگە «سىباعا», «قۇلان», «التىن اسىق» باعدار­لامالارى اياسىندا قۇرىلعان مال بوردا­قىلاۋ الاڭدارىندا 43 مىڭعا جۋىق مال باسى بار. سونىمەن قاتار, 27,5 مىڭ باسقا ارنالعان ءىرى قارا مالىنىڭ 457 فەر­مەرلىك شارۋاشىلىعى قۇرىلىپ, 9 مىڭ باس اسىل تۇقىمدى مال شەتەلدەن اكەلىندى. مۇندا ەڭ ماڭىزدىسى, ەكسپورتتالاتىن ەت مۇزداتىلىپ وڭدەلگەن, ارناۋلى وراماعا سالىنعان, ياعني ستاندارتتارعا ساي بولۋى ءتيىس. بۇل ماقساتتا ۇلكەن الماتى اينالما اۆتوكولىك جولى بويىندا ەت, ءسۇت, كوكونىس وڭدەيتىن شاعىن تسەحتار, ساقتاۋ قويمالارى اشىلاتىن بولادى. بۇگىندە سەگىز جەر تەلىمى انىقتالىپ, ءبىر مال سويۋ تسەحى ىسكە قوسىلدى, دەدى وبلىس اكىمى. ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشى مەن كورسەتكىشتەرى تولىق ورىندالعان. بارلىعى 52 نىسانعا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «نۇرلى جول – بولاشاققا باستار جول» اتتى جولداۋىنا سايكەس بيىلعى جىلى نەگىزگى كۇش اپاتتى جاعدايداعى جانە ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەردىڭ پروبلەمالارىن شەشۋگە, مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەرمەن قامتۋدى ارتتىرۋعا جۇمسالادى. قازىرگى ۋاقىتتا اپاتتى مەكتەپتەردىڭ ماسەلەسى شەشىمىن تاپتى. ءۇش اۋىسىمدى 51 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى جوسپارلاندى. ونىڭ ىشىندە 33-ءى ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ۇلتتىق قور قاراجاتى ەسەبىنەن سالىناتىن بولادى. ءبىزدىڭ ەسەبىمىز بويىنشا, 245 بالاباقشا اشۋ قاجەت. ارينە, مۇنىڭ بارلىعىن بيۋدجەت ەسەبىنەن سالۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان, 133 بالاباقشانى جەكە ينۆەستيتسيالار تارتۋ ارقىلى اشۋ كوزدەلدى. «سالاماتتى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ كورسەتكىشتەرى بويىنشا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا ناتيجەلى جەتىستىكتەرگە قول جەتكەن. «350 دارىگەرلىك ەمحانالار» باعدارلاماسى ­اياسىندا 36 مەديتسينا مەكەمەسى سالىندى. قازىرگى زامانعا ساي قۇرال-جابدىقتار­مەن تولىقتىرىلعان جاڭا كارديوحيرۋرگيا ورتالىعى اشىلدى. رايىمبەك اۋدانى­نىڭ كەگەن اۋىلىندا 250 ناۋقاسقا ارنال­عان سوڭعى ۇلگىدەگى ەمحانا سالىندى. كەلەسى جىلدان باستاپ تالدىقورعان قالاسى­نىڭ تۇرعىندارىنا 300 ورىندىق كوپسالالى قالالىق اۋرۋحانا, كوكسۋ اۋدانى­­نىڭ بالپىق بي اۋىلىندا 250 ناۋقاسقا ارنالعان ەمحانا مەديتسينالىق قىز­مەت كورسەتەتىن بولادى. 2015 جىلعا ارنالعان باستى مىندەتتەر «نۇرلى جول» جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتى جانە ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 11 اقپانداعى ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا بەرىلگەن تاپسىرمالار نەگىزىندە ايقىندالدى. ەلباسى «ءبىز ءبىر بولشەگى بولىپ سانالاتىن الەمدىك نارىقتىق ەكونوميكادا مۇنداي اۋىتقۋلار بولىپ تۇرادى. بۇل ۋاقىتشا جاعداي, ونىڭ شەشىمى تابىلادى», دەپ ايتقانىنداي, ءبىز وسى كەزەڭدە وبلىسىمىزدىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ جولىندا 2030-شى جىلعا دەيىنگى دامۋ باعدارلاماسى مەن ينۆەس­تورلاردى تارتۋ ستراتەگياسىن ايقىنداپ الۋعا ءتيىسپىز», دەدى اماندىق باتالوۆ. ەسەپتى كەزدەسۋگە قاتىسقان دەنساۋ­لىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى تامارا دۇيسەنوۆا حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ بارىسىندا مەملە­كەت تاراپىنان ­جاسالاتىن جاعدايلار, ارينە, ارناۋلى باعدارلامالار جايلى جان-جاقتى ­تۇ­سى­نىك بەردى. تۇرعىندار جارىسسوزگە شىعىپ, ءار­قايسىسى ءوز سالاسى بويىنشا وبلىس اكى­مىنەن كورىپ وتىرعان قامقورلىعىن پاش ەتە تۇرىپ, اماندىق باتالوۆتىڭ ءبىر جىلدا اتقارعان جۇمىسىنا قاناعاتتانارلىق دەگەن باعا بەردى. شىنى كەرەك, بەس ساۋساق بىردەي ەمەس قوي. جەكە ماسەلەلەرىن دە تۇرعىندار كوتەرە ءبىلدى. بۇل رەتتە باسا ايتار جايت, بۇل كۇنى ەلدىڭ تاراپىنان كوتەرىلگەن وزەكتى ماسەلەلەردىڭ بارلىعىمەن وبلىس اكىمىنىڭ تانىس بولعاندىعى جانە سول پروبلەمالاردى رەتتەۋ جۇمىستارىنىڭ باستالىپ كەتكەندىگى بولدى. قالاي دەسەك تە, حالىقتىڭ اتى حالىق. جۇزبە-ءجۇز تۇرىپ جالعان اقپار بەرۋگە ەل جىبەرمەيدى. دەمەك, اماندىق باتالوۆتىڭ ءدۇيىم جۇرتتىڭ الدىندا ءجۇزىنىڭ جارقىن بولىپ تۇرعاندىعى كوپ جايدى اڭعارتسا كەرەك. ەكشەي بىلسەك, جول سالۋ, كوگىلدىر وتىن تارتۋ, قىزىلشا, جۇگەرى ءوسىرۋ, كاسىپكەرلەردى قولداۋ ءۇشىن شالعايداعى اۋىلداردان ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانك فيليالدارىن اشۋ ماسەلەسىن ءتيىستى تۇلعالار الدىنا قويا ءبىلۋ جانە بيزنەسمەندەرگە «ەلباسى كەشە سىزدەردىڭ بيزنەستى دامىتۋلارىڭا مۇمكىندىكتەر تۋدىرىپ, بۇگىن قولداپ, قورعاپ وتىرعانىن دۇرىس ءتۇسىنىپ, سونىڭ قايتارىمى رەتىندە بالاباقشالار, سپورت كەشەندەرىن سالىپ بەرىڭىزدەر», دەپ تالاپ قويا ءبىلۋى ىسكەرلىكتى اڭعارتىپ تۇرعانداي اسەر ەتتى. قورىتا ايتقاندا, وبلىس اكىمىنىڭ جۇمىسى تۇرعىنداردان قاناعاتتانارلىق دەگەن ءادىل باعاسىن الدى. نۇربول الدىباەۆ, «ەگەمەن قازاقستان». الماتى وبلىسى.