بىلىكتى مامان جاستىعىنا قاراماستان بۇگىندە اۋىسىم باسشىسى لاۋازىمىن ابىرويمەن اتقارىپ ءجۇر, ارىپتەستەرى اراسىندا قۇرمەت, بەدەلگە يە. زاۋىتقا 2019 جىلى س.تورايعىروۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءۇشىنشى كۋرسىندا وقىپ جۇرگەندە كىرگەن ەكەن. تالاپتى جاستىڭ بويىنداعى ۇشقىندى اڭعارعان كاسىپورىن باسشىلىعى ونى بىردەن جۇمىسقا قابىلداپتى. ەلدوس العاشقىدا ەلەكتروليزەر پەشتەرىندە اليۋميني ءوندىرىسىنىڭ وپەراتورى بولىپ ەڭبەك ەتتى. قولىنا كۇرەك-سايمان ۇستاپ, 1000 گرادۋسقا دەيىن قىزاتىن پەشتەردىڭ اينالاسىنداعى قارا جۇمىسقا بەلسەنە ارالاستى.
«ارقا توسىندە كەڭىنەن كوسىلىپ, 200 گەكتارعا جۋىق القاپتى الىپ جاتقان الىپ زاۋىت الىستان كوز تارتادى. وندىرىستىك كەشەن جىلىنا 250 مىڭ توننا جوعارى ساپالى اليۋميني شىعارادى. اليۋميني ءونىمى بۇگىندە تمد, ەۋروپا ەلدەرىنە دە ەكسپورتتالىپ جاتىر. مۇندا جۇمىس ىستەۋدى العاشقى كۇننەن-اق مارتەبە تۇتتىم. ارادا ءبىراز ۋاقىت وتكەن سوڭ, كاسىبي تۇرعىدان ءوسۋىم كەرەك دەگەن ويعا كەلدىم. باسشىلىققا كىرىپ, ء«وسۋىم كەرەك, مەنى بريگاديرلىككە ۇيرەتىڭىز» دەپ ەدىم, تالابىمدى قۇپتادى. ۇيرەنە كەلە, بريگادير, ودان سوڭ اۋىسىم باسشىسى لاۋازىمىن سەنىپ تاپسىردى. قازىردە قاراۋىمدا 17 جۇمىسشى بار. بارلىعى جاۋاپتى جۇمىسىما تۇسىنىستىكپەن قاراپ, قولدان كەلگەنشە جاردەمدەسەدى. مۇنداي قولداۋ ءاردايىم جىگەرلەندىرەدى», دەيدى جاس مامان.
ەلدوس ەڭ اۋەلى قولاستىنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە جاۋاپتى. ولاردىڭ تەحنيكالىق قاۋىپسىزدىگىن قاداعالاپ, جۇمىس ساپاسىنىڭ تومەندەمەۋىن نازاردا ۇستايدى. زاۋىت ماماندارىنىڭ سوزىنشە, اليۋميني ءوندىرىسى – ەنەرگيانى كوپ قاجەت ەتەتىن ۇدەرىس, ءبىر ءوزى 420 مەگاۆاتت ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنادى. سالىستىرۋ ءۇشىن ايتىپ وتەيىك, ەلەكتروليز زاۋىتىنىڭ قۋات تۇتىنۋى اليۋميني توتىعى وندىرىسىنەن (گلينوزەم) 5 ەسە جوعارى. ءبىر توننا اليۋميني وندىرۋگە 1,9 توننا گلينوزەم, 0,54 توننا انود, 13 مۆت ەلەكتر ەنەرگياسى قاجەت. ەلەكتروليز زاۋىتىنان شىققان باستاپقى اليۋمينيدەن الەمدە كابىل-وتكىزگىش ونىمدەر, مەتالل كونسترۋكتسيالارى, قۇرىلىس ماتەريالدارى, اۆتوموبيل, ءتۇرلى قۇرال-جابدىقتار مەن اسپاپتار جاسالادى.
ە.جۇمابەكوۆ 18 جىلدىق تاريحى بار زاۋىتتا رەسپۋبليكالىق «التىن گەفەست» سىيلىعىن ۇتىپ الدى. سونداي-اق بىلتىر وبلىستىق دەڭگەيدە وتكەن «تاۋەلسىزدىك ۇرپاقتارى» بايقاۋىندا توپ جاردى.
«مۇنداي جەتىستىكتەر كۇش-جىگەر سىيلاپ قانا قويمايدى, الداعى ىستەرگە ىنتالاندىرادى. جۇمىسشى ماماندىقتارعا دەگەن كوپتىڭ ىستىق ىقىلاسى, ۇكىمەت پەن جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ قولداۋى زور. بيىل جۇمىسشى ماماندار ءۇشىن ارنايى يپوتەكالىق باعدارلاما قابىلداندى. ونىڭ ناتيجەسىندە كوپتەگەن ارىپتەسىم باسپانالى بولدى. جۇمىسشىلاردى قولداۋعا باعىتتالعان وزگە دە جوبالار ومىرشەڭ ەتىلىپ جاتىر. وسىنىڭ بارلىعى جۇمىسىمىزعا شابىت سىيلايدى», دەپ اتاپ ءوتتى مامان.
زاۋىت ۇجىمى كوپۇلتتى, تاتۋ-ءتاتتى جاعدايدا ەڭبەك ەتەدى. «باسشىلار, سونىڭ ىشىندە تسەح باسشىسى, زاۋىت ديرەكتورى ارقايسىمىزدىڭ وي-پىكىرىمىزدى تىڭداۋعا, يدەيالارىمىزدى قولداۋعا ءاردايىم دايىن. بىزدە باسشىعا كىرۋگە ساعاتتاپ كەزەك كۇتۋ, ويىمىزدى اشىق ايتا الماۋ سياقتى بيۋروكراتيالىق ءىس-ارەكەت اتىمەن جوق. بارلىعىمىز ءبىر وتباسىنىڭ مۇشەلەرى سياقتىمىز. بىرەۋىمىز ۇلگەرمەي جاتساق, وزگەلەرى كومەكتەسۋگە دايىن تۇرادى. ۇجىمدىق رۋح ايقىن سەزىلەدى. مۇنداي جەردە ەڭبەك ەتۋدىڭ ءوزى ءبىر عانيبەت. ءىزىمدى باسىپ كەلە جاتقان جاستارعا ايتارىم, ەڭ باستىسى ماقساتتى دۇرىس قۇرا ءبىلۋ كەرەك. ەكىنشىدەن, كەز كەلگەن ىستە اسىعىستىققا جول بەرمەۋ ماڭىزدى. ماقسات دۇرىس بولسا, كەز كەلگەن قيىندىقتان جول تاۋىپ شىعۋعا بولادى», دەپ تۇيىندەدى ءسوزىن ەلدوس مۇرات ۇلى.
پاۆلودار وبلىسى
