ەڭبەك ادامى – وتباسىنىڭ شامشىراعى, مەملەكەتتىڭ قۋات كۇشى. مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ «ادال ازامات» ۇعىمىن تانىتاتىن مۇنداي ادامداردا ەڭبەكقورلىق, كاسىپكەرلىك پەن جاۋاپكەرشىلىك, سونداي-اق ءبىلىم مەن ءوزىن-ءوزى دامىتۋعا دەگەن تۇراقتى ۇمتىلىس ايقىن كورىنەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«ەڭبەكقورلىق – ەڭ اسىل قاسيەتتىڭ ءبىرى. مەن ءار سوزىمدە وسى ماسەلەگە ەرەكشە ءمان بەرەمىن. ماڭداي تەرمەن كەلگەن ادال ەڭبەكتىڭ قادىرىن بىلەتىن جۇرت وزىق ويلى ۇلت بولادى. حالقىمىزدا «ەڭبەگىنە قاراي – قۇرمەتى» دەگەن جاقسى ءسوز بار. ەڭبەك ادامى – ەل ادامى. ەڭبەك ادامى, ەڭ الدىمەن, تۋعان ەلىنىڭ جارقىن كەلەشەگى ءۇشىن ايانباي جۇمىس ىستەيتىن ادام. سوندىقتان قازىر ءبىز ەلىمىزدە جۇمىسشى ماماندارىن كەڭىنەن دارىپتەپ, ولارعا ەرەكشە قۇرمەت كورسەتىپ جاتىرمىز», دەدى پرەزيدەنت.
ادال ازامات – ادالدىق پەن ادىلدىكتى ءبىرىنشى ورىنعا قويا وتىرىپ, كوپ جۇمىس ىستەيتىن, تابىسقا جەتەتىن جاقسى قاسيەتتەرى بار ادام. ادال ەڭبەكپەن كەلگەن جەتىستىك «ەڭبەكپەن كەلگەن تابىس قانا ءسىڭىمدى» دەگەن شىنايى قاناعات اكەلەدى.
ەڭبەك كۇنى الەمنىڭ 100-دەن استام ەلىندە اتاپ وتىلەدى. مەرەكە كۇنى اياسىندا ەلىمىزدە جىل سايىن «ەڭبەك ادامىنىڭ» قوعامدىق بەدەلىن كوتەرۋگە, جۇمىس ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا, ەڭبەككە قۇرمەتپەن قاراۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋعا, ەڭبەك داستۇرلەرىن جالعاستىرۋعا باعىتتالعان ءتۇرلى ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلادى. جاستاردى تاربيەلەۋگە, سونداي-اق كاسىپورىندار مەن ۇيىمداردا ەڭبەك اۋلەتتەرىن قۇرۋ يدەياسىن قولداۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. ايتالىق, 2016 جىلدان بەرى «ەڭبەك جولى» رەسپۋبليكالىق بايقاۋى جىل سايىن وتكىزىلىپ كەلەدى. اتالىمداردىڭ ءبىرى «جۇمىس ىستەپ جۇرگەن جاستاردىڭ ۇزدىك تالىمگەرى» دەپ اتالادى, مۇندا جەڭىمپاز رەتىندە 20 جىلدان استام تاجىريبەسى بار, جۇزدەگەن جاس ماماندى تاربيەلەگەن ماماندار تانىلادى.
تۇرعىنداردى جۇمىسپەن قامتۋ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ – قاشاننان الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ باستى باعىتى. مەملەكەت باسشىسى 2029 جىلعا دەيىن 3,3 ملن ازاماتتى جۇمىسقا ورنالاستىرۋدى تاپسىردى. بۇگىندە جوسپار 75% ورىندالدى. 2025 جىلدىڭ باسىنان 534 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىس تاپتى, ولاردىڭ 141 مىڭى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ بەلسەندى شارالارىمەن قامتىلدى. ساپالى جۇمىس ورىندارىنىڭ سانى 2,6 ملن-عا جەتتى, 2029 جىلعا قاراي ولاردىڭ سانى كەمىندە 3,8 ملن بولادى.
ەلىمىزدە 266 991 تەڭگە ورتاشا جالاقىمەن 119 مىڭ مۇگەدەكتىگى بار ادام ەڭبەك ەتەدى. جۇمىسپەن قامتۋ باعدارلامالارىنا 320,5 مىڭ جاس تارتىلعان, ونىڭ ىشىندە 100 مىڭنان استامى تۇراقتى نەگىزدە 49 مىڭ جۇمىس تاپتى.
وڭىرلەردە ارداگەرلەر مەن ءوندىرىس شەبەرلەرى, شارۋاشىلىق وزاتتارى زور قۇرمەتكە يە. ەڭبەككەردىڭ قوعامداعى بەدەلىن ارتتىرۋ, قوعامداعى «ەڭبەك ادامى» قۇندىلىقتارىن ىلگەرىلەتۋ, ءونىمدى ەڭبەكتى ىنتالاندىرۋ, جۇمىسشى ماماندىقتاردى ناسيحاتتاۋ, جاستاردى ءوندىرىس سالاسىنا تارتۋ, جۇمىسشى اۋلەتتەردىڭ كوپجىلدىق ءداستۇرىن نىعايتۋ ماقساتىندا بىرقاتار مەملەكەتتىك ناگرادا, سىي-سياپات تاعايىندالعان. ولارمەن كاسىپورىندارداعى, مەكەمەلەردەگى, ۇيىمدارداعى جەمىستى ەڭبەگى, ءتيىستى سالالارداعى جوعارى كورسەتكىشتەرى ءۇشىن ونەركاسىپ, كولىك, قۇرىلىس, اۋىل شارۋاشىلىعى, باسقا دا سالالاردىڭ قىزمەتكەرلەرى ماراپاتتالادى.
قاراپايىم ەڭبەك ادامدارىنىڭ تىنىمسىز جۇمىسى ارقىلى ءوندىرىس, اۋىل شارۋاشىلىعى, قۇرىلىس, كولىك, ءبىلىم, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارى داميدى. ەڭبەكقور ادام – ءتارتىپ پەن تاباندىلىقتىڭ بەلگىسى. مۇنداي ازاماتتار جاستارعا ۇلگى, قوعامعا سەنىم ۇيالاتادى. قىزمەتىنە قاراماي, كەز كەلگەن ادامنىڭ ەڭبەگىن باعالاۋ – ادىلەتتى قوعامنىڭ باستى كورسەتكىشى. قۇرمەتكە يە بولعان ەڭبەككەر ءوز ىسىنە ودان ءارى ىنتالانىپ, كاسىبيلىگىن ارتتىرۋعا تىرىسادى.
ادامنىڭ جاسامپاز ەڭبەككە ادالدىعى – ونىڭ وتباسىنىڭ ماقتانىشى, مارتەبەسى. كەز كەلگەن وتباسىنىڭ سەنىمدى تىرەگى – ءوزىنىڭ ەڭبەگىمەن, شەبەرلىگىمەن بايلىقتى قامتاماسىز ەتە الاتىن, بالالارعا ۇلگى بولا الاتىن, اعا ۇرپاققا قولداۋ كورسەتە الاتىن ادام. ادال, ەڭبەكقور ادام لايىقتى مۇرا قۇرىپ قانا قويماي, كاسىبىنە قاراماستان كەز كەلگەن ەڭبەك قۇرمەتتەلەتىن قوعامدى نىعايتادى. قاراپايىم جۇمىسشىلاردىڭ ارقاسىندا ونەركاسىپ پەن ءوندىرىس دامىپ, ەل ەكونوميكاسى كۇشەيە تۇسەدى.
ەڭبەك – ەلدىڭ ەرتەڭى. ەڭبەك كۇنىن اتاپ ءوتۋ – ماڭداي تەردىڭ قادىرىن تانۋ, ەڭبەكتىڭ قوعامداعى ءرولىن تەرەڭ ءتۇسىنۋ. بۇل – ءار سالا ماماندارىنا العىس بىلدىرەتىن, جاستاردى ادال قىزمەتكە ىنتالاندىراتىن مەرەيلى مەرەكە. ەڭبەك ادامىنا قۇرمەت كورسەتۋ – ەل بولاشاعىنا قۇرمەت كورسەتۋ, قوعامنىڭ دامۋىنا, ەلدىڭ وركەندەۋىنە تىكەلەي ۇلەس قوساتىن قاراپايىم جۇمىسشى, شارۋا, قۇرىلىسشى, جۇرگىزۋشى, مالشى سەكىلدى مامانداردىڭ ەڭبەگىن باعالاۋ, قادىرلەۋ – ادامگەرشىلىك پەن وركەنيەتتىلىكتىڭ بەلگىسى.
