ساپالى ءونىم ءوتىمدى

زاۋىت تولىق قۋاتىنا كوشكەن كەزدە جىلىنا 120 ملن ءونىم دايىندا­ماق. زاۋىتتاعى جۇمىس تولىق اۆتومات­تاندىرىلعان, بۇرىنعىداي بەينەتى كوپ ءارى جۇمىسشى تابۋ تاۋقىمەتى ەڭسەنى ەزبەيدى. قازىر اۋماعى اتشاپتىرىم زاۋىتتا نەبارى 30 ادام جۇمىس ىستەيدى.

بوزايعىر كىرپىش زاۋىتىنىڭ ءتول تاريحى 2010 جىلدان باستاۋ الادى. الماتىلىق كاسىپكەر شاتلىق يمينوۆ قولعا العان. ۇزاق جىل بيزنەس سالاسىندا جۇمىس ىستەپ تاپقان ازىن-اۋلاق قاراجاتىن وسى وندىرىسكە سالادى. ايتۋىنا قاراعاندا, ون جىل بويى تىرنەكتەپ جۇمىس ىستەگەن. العا باسقان قادامىن كەرى تارتار قيىندىق تا از ەمەس ەدى. ەڭ باستىسى, جەرگىلىكتى جەردە جۇمىس ىستەيتىن ادام تاپپاي قينالعان.

– كوپكە توپىراق شاشقان­دىقت­ان ەمەس, جانىما باتقان سوڭ ايتامىن. قازىرگى جاستار جانىن قيناپ جۇمىس ىستەگىسى كەل­مەيدى. ءۇش مەزگىل تەگىن تاماق بەرىپ, ماڭايداعى اۋىلدار­دان جۇمىس ورنىنا جەتكى­زەتىن كولىك جىبەرىلىپ, ەڭبەكاقىسىن ۋاقتىلى تولەپ تۇرساڭ دا جۇمىس ىستەيمىن دەپ جانىپ تۇرعان ادامدى كۇندىز قولىڭا شام الىپ ىزدەسەڭ دە تابا المايسىڭ, – دەيدى شاتلىق ماشۋر ۇلى, – وسى جىلدى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «جۇمىسشى ماماندىقتارى جىلى» دەپ اتاپ, وتە ورىندى ماسەلە كوتەرىپ وتىر. ءبىز جەرگىلىكتى جەردە وزەكتى بولىپ تۇرعان بۇل ماسەلەنى جاقسى بىلەمىز. ەڭ باستىسى, ەلىمىزدەگى وسكەلەڭ ۇرپاقتى ادال ەڭبەككە تاربيەلەۋىمىز كەرەك. ەرىنبەي ەڭبەك ەتكەن ادام ءوزىن دە, مەملەكەتتى دە كوركەيتە الادى.

جاڭا جوبانى جۇزەگە اسىرۋ وڭايعا تۇسپەگەن. بەس جىل مۇقيات دايىندالعان. جەرگىلىكتى جەردەن كىرپىش دايىنداۋعا قاجەتتى بالشىق وندىرۋگە رۇقسات العان. زاۋىتتى شيكىزاتپەن تولىق قامتاماسىز ەتە الاتىن بولعان سوڭ جاڭا جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا كەرەك قارجىنى تابۋ ءۇشىن ينۆەستور ىزدەۋگە كوشكەن. ءساتىن سالعاندا بەرىك داۋىلباەۆ پەن ەرىك مۇقانوۆ ءتارىزدى ينۆەستورلار كەلىسىمىن بەرگەن. وندىرىسكە قۇيىلاتىن قارجى كولەمى 5 ملرد تەڭگەگە جەتكەن. ونىڭ 3,5 ملرد-ى كادەگە جاراتىلعان. ەندى 2,5 ملرد تەڭگە نەسيە الماق.

زاۋىتتا جاڭا زامانعى قىتاي قۇرىلعىلارى پايدالانىلادى. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, روبوتتار جۇمىس ىستەيتىن مۇنداي تەحنولوگيا ازىرگە ەلىمىزدە جوق كورىنەدى. شيكىزاتپەن قامتاماسىز ەتەتىن الاڭ كولەمى 30 گەكتاردى قۇرايدى. مامانداردىڭ ەسەپتەۋىنە قاراعاندا, ون جىلعا ەركىن جەتەتىن كورىنەدى. تەك توپىراق قۇرامى تەز وزگەرىپ كەتۋى ءسال عانا الاڭداۋشىلىق تۋدىرادى ەكەن. تۇسىنىكتى بولۋى ءۇشىن تاراتىپ ايتا كەتەلىك, كىرپىشكە جارامدى ساز توپىراقتى ەكى-ءۇش مەتر تەرەڭدىكتە قازىپ ارالاستىرساڭىز, سالدەن كەيىن قۇرامى باسقا توپىراق شىعۋى ابدەن مۇمكىن. كىرپىش ساپالى بولۋى ءۇشىن تازا سۋ قاجەت. سەرىكتەستىك كىرپىش زاۋىتىن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قار سۋىن پايدالانۋدى كوزدەپ وتىر.

– ءبىزدىڭ وڭىردە قار قالىڭ تۇسەدى, – دەيدى زاۋىت باسشىسى, – كوكتەمگى كول-كوسىر قىزىل سۋ ىسىراپ بولماۋى ءۇشىن ءبىر جەرگە جيناپ پايدالانباقشىمىز. قازىر سۋدى دا ىسىراپ ەتپەۋ ماسەلەسى ءجيى ايتىلىپ ءجۇر عوي. شىنىندا, ۇنەمدەي ءبىلۋىمىز كەرەك. القاپتارعا جايىلىپ, كەيىن بۋعا اينالىپ كەتەتىن ەرىگەن قار سۋى كاسىپورىن كادەسىنە جاراپ جاتسا ايىبى جوق قوي.

ءونىم وتكىزۋ الاڭى – استانا مەن اقمولا وبلىسى. كاسىپكەر شاتلىق ءيمينوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, قازىردىڭ وزىندە ءىرى قۇرىلىس ۇيىم­دارى نازار اۋدارا باستاعان. تاپسى­رىس بەرىپ جاتقاندار دا از ەمەس.

– ءبىز قۇرىلىسقا قاجەتتى بىرنەشە ءتۇرلى كىرپىش وندىرەمىز, – دەيدى زاۋىت ديرەكتورى, – ەڭ باستىسى ساپاعا نازار اۋدارىپ وتىرمىز. ءونىم ساپالى بولسا, ءوتىمدى بولماق.

زاۋىت جۇمىسشىلارى ايىنا 350 مىڭ تەڭگە كولەمىندە ەڭبەكاقى الادى. وزدەرىنىڭ اسحاناسىندا ءتورت مەزگىل تەگىن تاماق ىشەدى. وزگە وڭىرلەردەن كەلىپ جۇمىس ىستەيتىندەرگە ارناپ سالىنعان جايلى جاتاقحانالارى بار. ەگەر جۇمىسشىلار جەكە كولىكتەرىمەن قاتىنايتىن بولسا, جانار-جاعار مايىن قۇيىپ بەرەدى. سەرىكتەستىك الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىكتى قاپەر­لەرىندە مىقتاپ ۇستايدى. بوزايعىر اۋىلىنداعى مەشىتكە تەگىن كىرپىش بوساتتى. كوپبالالى وتباسىنا تۇرعىن ءۇي سالۋعا كومەكتەستى. شور­تاندى سەلوسىندا سەگىز پاتەر ورتكە شالىنعاندا كاسىپكەر شاتلىق يمي­نوۆ جاڭا ءۇي سالۋعا بەس مىڭ دانا كىر­پىش بەرىپ, قالعان كىرپىشتى وزىندىك قۇنىمەن عانا ساتتى.

جاڭا زاۋىتتىڭ اشىلۋى وڭىر­دەگى قۇرىلىس سالاسىنىڭ وزگەشە قارقىنمەن دامۋىنا سەبەپشى بولماق. وسىلايشا, ءونىمدى جۇمىس ىستەۋدىڭ ارقاسىندا ءوڭىردىڭ ءوڭى كىرىپ كەلەدى.

اقمولا وبلىسى,

شورتاندى اۋدانى