عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك قۇتتىقتاۋ سوزىندە, بيومەديتسينالىق عىلىمداردىڭ ەنەرگەتيكا جانە روبوتوتەحنيكامەن قاتار ستراتەگيالىق ماڭىزدى باعىتقا اينالعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل سالادا جاساندى ينتەللەكتتىڭ ءرولى ەرەكشە.
«جاساندى ينتەللەكت بيومەديتسينا مەن فارماتسەۆتيكا سالالارىندا جاڭا مۇمكىندىكتەر اشىپ وتىر. ول سكانەرلەنگەن بەينەلەردەن ادام كوزى بايقامايتىن بەلگىلەردى انىقتاي الادى, باسىمدىقتار قويىپ, مولەكۋلالىق قۇرىلىمداردى مودەلدەۋگە كومەكتەسەدى. تسيفرلىق تەحنولوگياسىز بۇل ۇدەرىستەرگە جىلدار كەتەر ەدى», دەدى مينيستر.
CLS – NLA قۇرامىنداعى نەگىزگى بولىمدەردىڭ ءبىرى ءارى قازاقستانداعى جەتەكشى عىلىمي ورتالىقتاردىڭ ءبىرى. مۇندا ەل ازاماتتارىنىڭ دەنساۋلىعى مەن ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان شەشىمدەر ازىرلەنەدى. قازىرگى ۋاقىتتا NLA-دا 200-دەن استام زەرتتەۋشى جۇمىس ىستەيدى. 2024–2025 جىلدارى 10 ميلليارد تەڭگەدەن استام قارجىعا 111 جوبا جۇزەگە اسىپ, 20 پاتەنت الىنىپ, 330-دان استام عىلىمي ماقالا جاريالانعان.
«Nazarbayev University» پرەزيدەنتى, پروفەسسور ۆاكار احماد CLS-ءتىڭ كەيىنگى 15 جىلدا ەلىمىزدىڭ گەنوميكا, بيوينفورماتيكا, بيوتەحنولوگيا, ونكولوگيا, ميكروبيوم جانە بيوينجەنەريا سالالارىنداعى پوزيتسياسىن كۇشەيتكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل ورتالىق قازاقستان عىلىمىنىڭ ساپالى بازاسىن قالىپتاستىرىپ, الەمدىك ارىپتەستىككە جول اشتى. «National Laboratory Astana – پانارالىق يدەيالار تۋاتىن جانە حالىقارالىق عىلىمي ىنتىماقتاستىق داميتىن ورتا. بۇل كونفەرەنتسيا – ىرگەلى عىلىم مەن كلينيكالىق تاجىريبە, اكادەميا مەن يندۋستريا, قازاقستان مەن الەمدىك عىلىمي قاۋىمداستىق اراسىنداعى ديالوگ», دەدى ول.
NLA زەرتحانالارىندا پروفەسسور دوس سارباسوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن ىسىككە قارسى دارىلىك پرەپارات ازىرلەنىپ, قازىرگى تاڭدا قازاقستاننىڭ ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىمەن بىرگە كلينيكالىق سىناقتان ءوتىپ جاتىر. سونىمەن قاتار, CLS عالىمدارى قازاقستان مەن ورتالىق ازيا حالىقتارىنىڭ گەنەتيكالىق قۇرىلىمىن زەرتتەپ, ءدىڭ جاسۋشالارىنىڭ قارتايۋ ۇدەرىسىن تالداپ جاتىر. ولار ىشەك ميكروبيومىنىڭ ساۋلىعىن انىقتايتىن دياگنوستيكالىق ادىستەردى ەنگىزىپ, ميكروبيوم بويىنشا دەرەكتەر بازاسىن جاساقتاپ جاتىر. ء«بىزدىڭ باستى ميسسيامىز – ءتيىمدى, قولدانبالى زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ. بۇل كونفەرەنتسيا حالىقارالىق ارىپتەستەرمەن تاجىريبە الماسۋعا جانە جاڭا عىلىمي يدەيالار تابۋعا ۇلكەن مۇمكىندىك بەرەدى. ءبىز زەرتتەۋ باعدارلامالارىمىزدى كەڭەيتۋگە نيەتتىمىز», – دەدى پروفەسسور د. سارباسوۆ.
«Columbia University» پروفەسسورى, گەنەتيكالىق ەپيدەميولوگيا جانە نەيرودەگەنەراتيۆتى اۋرۋلار سالاسىنىڭ زەرتتەۋشىسى, CLS جانىنداعى گەنومدىق جانە دەربەستەندىرىلگەن مەديتسينا زەرتحاناسىنىڭ العاشقى سەرىكتەستەرىنىڭ ءبىرى Joseph H. Lee ورتالىقتىڭ 15 جىلدا ۇلكەن جەتىستىككە جەتكەنىن ايتتى. «الەمدىك دەڭگەيدەگى ورتالىق ءبىر كۇندە قۇرىلمايدى. الايدا CLS بۇل جولدا زور ىلگەرىلەۋشىلىك كورسەتتى. الداعى ۋاقىتتا دامۋ ءۇشىن ناقتى ستاتيستيكا مەن حالىق دەنساۋلىعىنا باعىتتالعان عىلىمي سۇراقتار قاجەت. مەن بۇل جەردە ۇلكەن ىنتا-جىگەر مەن الەۋەتتى كورىپ وتىرمىن. ەگەر مەملەكەت قولداۋ كورسەتۋدى جالعاستىرسا, ورتالىقتىڭ بولاشاعى زور», دەدى ول.
كونفەرەنتسيا اياسىندا اقش, ەۋروپا جانە ازيا ەلدەرىنەن كەلگەن عالىمدار 40-تان استام بايانداما جاسادى. نەگىزگى سپيكەرلەر قاتارىندا – وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ نەيرويممۋنولوگيا پروفەسسورى دەنيەل ەنتوني, لويس–ديتتس سيندرومىن العاش سيپاتتاعان كلينيتسيست-گەنەتيك بارت لۋيس, تەحاس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (سان-انتونيو) پروفەسسورى, بالالار ونكولوگياسى بويىنشا جەتەكشى زەرتتەۋشى راۋشان قۇرماشەۆا بار. كونفەرەنتسيادا گەنوميكا, دياگنوستيكا, قاتەرلى ىسىك بيولوگياسى, ميكروبيوم, رەگەنەراتيۆتى مەديتسينا مەن بيوينجەنەريا, سونداي-اق التسگەيمەر, پاركينسون جانە دەمەنتسيا سياقتى اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ جولدارى, سونىڭ ىشىندە تاماقتانۋ ارقىلى ىقپال ەتۋ تاقىرىپتارى تالقىلاندى.ءىس-شاراعا 400-دەن استام ادام قاتىسىپ, جاس عالىمدار بايقاۋى مەن ۇزدىك عىلىمي پوستەر اۆتورلارى ماراپاتتالدى.
