بۇل باستاما الماتى وبلىسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن جانە ءوڭىردىڭ ءىرى شارۋاشىلىقتارىنىڭ ءبىرى – «داۋلەت-بەكەت» كومپانياسىنىڭ جەتەكشىلىگىمەن جۇزەگە استى. كەرۋەن قۇرامىنا 1000 تۇيە ەنگىزىلىپ, ولار ارنايى دايىندالعان 1 شاقىرىمدىق جولدى ءجۇرىپ ءوتتى. بۇعان دەيىنگى الەمدىك رەكورد 2022 جىلى قىتايدا تىركەلگەن بولاتىن. ول كەزدە تەك 365 تۇيە قاتىسقان ەدى. وسىلايشا, قازاقستان بۇل جەتىستىكتى ءۇش ەسەدەن استام ارتتىرىپ, الەم نازارىن وزىنە اۋداردى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوزىنىڭ سوڭعى جولداۋىندا: «ۇلتتىق مادەنيەتىمىزدى ساقتاۋ مەن دامىتۋ – ءاربىر ازاماتتىڭ پارىزى. ءبىز ءوز ءداستۇرىمىزدى قۇرمەتتەپ, جاستارعا جەتكىزۋىمىز كەرەك»,– دەگەن بولاتىن.
الماتى وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى باقىت ۇلى باقىتنۇر بۇل شارانىڭ ەل ءۇشىن ماڭىزىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
«بۇل – تەك مادەني ءىس-شارا عانا ەمەس. بۇگىنگى مىڭ تۇيەدەن قۇرالعان كەرۋەن حالقىمىزدىڭ كوشپەلى ءومىر سالتىنىڭ ايشىقتى مۇراسىن الەمگە پاش ەتىپ, جاڭا زامانعا ءۇن قاتقان تاريحي وقيعا. بۇل ارقىلى ءبىز جاستارعا اتا-بابامىزدىڭ ۇلى مۇراسىن تانىتىپ, ءتۋريزمدى دامىتامىز, ايماق ەكونوميكاسىنا سەرپىن بەرەمىز», – دەدى ول.
شارا بارىسىندا ۇلتتىق ناقىشتاعى بەس كيىز ءۇي تىگىلىپ, قوناقتارعا ءداستۇرلى تاعامدار ۇسىنىلدى. ارنايى فۋدكورت ايماعى جۇمىس ىستەپ, شۇباتتىڭ ءدامىن تاتۋ مۇمكىندىگى جاسالدى. سونىمەن قاتار بەلگىلى ەسترادا جۇلدىزدارى مەن ءوڭىر ونەرپازدارى قاتىسقان كونتسەرتتىك باعدارلاما ۇيىمداستىرىلدى.
كەرۋەننىڭ قاۋىپسىز ءارى ۇيىمداسقان تۇردە وتۋىنە ەرەكشە ءمان بەرىلدى. پاترۋلدىك پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى, ءورت ءسوندىرۋ تەحنيكاسى, مەديتسينالىق قىزمەت جانە ۆەتەرينارلىق باقىلاۋ تولىق قامتاماسىز ەتىلدى. قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋ ءۇشىن تۋرنيكەتتەر ورناتىلىپ, كورەرمەندەردىڭ كەرۋەنگە جاقىنداۋىنا شەكتەۋ قويىلدى.
اۋقىمدى شارانى رەسپۋبليكالىق باق پەن تەلەارنالار تىكەلەي ەفير ارقىلى كورسەتتى. تۋريستىك اگەنتتىكتەرمەن بىرلەسە وتىرىپ, وتاندىق جانە شەتەلدىك تۋريستەردىڭ قاتىسۋى قامتاماسىز ەتىلدى. مىڭداعان كورەرمەن تاريحي ءساتتىڭ كۋاسى بولدى.
بۇل رەكوردقا باستاماشى بولعان «داۋلەت-بەكەت» شارۋا قوجالىعى تۇيە شارۋاشىلىعى سالاسىندا ايماقتىق قانا ەمەس, حالىقارالىق دەڭگەيدە دە كوش باستاپ كەلەدى. كاسىپورىن 2011 جىلى «اسىل تۇقىمدى مال ءوسىرۋ شارۋاشىلىعى» مارتەبەسىن يەلەنگەن.
2012 جىلى قاروتكەل جارمەڭكەسىندە «التىن بەلگىگە», 2013 جىلى «ليدەر وتراسلي» اتاعىنا يە بولىپ, «سلاۆا كازاحستانا» وردەنىمەن ماراپاتتالعان.
2015 جىلى سوچيدە وتكەن ايماقارالىق فورۋمدا «داۋلەت-بەكەت» شۇباتى ۇزدىك ءونىم دەپ تانىلعان.
2021 جىلى كاسىپورىن جەكە ينۆەستيتسيا ەسەبىنەن 1 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە جاڭا ءسۇت وڭدەۋ زاۋىتىن ىسكە قوسىپ, قىتاي مەن رەسەيگە كەپتىرىلگەن تۇيە ءسۇتىن ەكسپورتتاۋدى باستادى. بۇگىندە بۇل شارۋاشىلىق تمد ەلدەرى اراسىندا شۇبات ءوندىرۋ بويىنشا كوشباسشى بولىپ سانالادى.
شارۋاشىلىق باسشىسى سىدىق داۋلەتوۆ ءوز سوزىندە:ء «بىزدىڭ ماقساتىمىز – تۇيە شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ارقىلى ۇلتتىق ونىمدەردى الەمدىك نارىققا شىعارۋ. بۇل شارا – قازاقستاننىڭ تەك رەكورد جاڭارتىپ قانا قويماي, ءوز برەندى مەن مادەنيەتىن تانىتۋدىڭ ۇلكەن قادامى», – دەدى.
گيننەس رەكوردىن تىركەۋ پروتسەسى
ءىس-شاراعا انگليادان ارنايى كەلگەن گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنىڭ وكىلى ريچارد ستەننينگ قاتىسىپ, كەرۋەننىڭ ءار قيمىلىن قاتاڭ باقىلاپ وتىردى. تاريحي ساتتەن كەيىن ول بىلاي دەپ پىكىر ءبىلدىردى.
«مەن مۇنداي كولەمدەگى تۇيە كەرۋەنىن ءبىرىنشى رەت كورىپ وتىرمىن. قازاقستاننىڭ بۇل جەتىستىگى تەك ۇلتتىق مادەني مۇرا عانا ەمەس, بۇكىل الەمدىك قازىنا رەتىندە باعالانۋى ءتيىس», – دەدى ول.
وسىلايشا, قازاقستان رەسمي تۇردە «الەمدەگى ەڭ ۇلكەن تۇيە كەرۋەنى» اتاعىن يەلەنۋگە ات سالىستى دەۋگە بولادى. بۇل – ەل تاريحىندا عانا ەمەس, بۇكىل تۇركى الەمىندە تۇڭعىش رەت تىركەلگەن جەتىستىك بولادى.
بۇل شارا الماتى وبلىسىنىڭ تۋريزم سالاسىنا جاڭا دەم بەرمەك. ايماقتىڭ تابيعي بايلىعى مەن مادەني مۇراسىن ناسيحاتتاۋ ارقىلى ىشكى جانە سىرتقى ءتۋريزمنىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ كوزدەلىپ وتىر.
اكىم ورىنباسارى باقىت ۇلى باقىتنۇر بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ جالعاساتىنىن اتاپ ءوتتى.
«ىلە الاتاۋى مەن بالقاش كولىنىڭ ارالىعىندا ورنالاسقان ءبىزدىڭ وڭىردە ءتۋريزمدى دامىتۋ ءۇشىن زور مۇمكىندىك بار. ءبىز مادەني شارالاردى ءجيى وتكىزۋ ارقىلى تۋريستەردى تارتۋدى كوزدەيمىز», – دەدى ول.
«الەمدەگى ەڭ ۇلكەن تۇيە كەرۋەنى – 2025» ءىس-شاراسى قازاقستاننىڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتارىن دارىپتەپ قانا قويماي, ەلىمىزدىڭ مادەني جانە تۋريستىك برەندىنە اينالۋعا جول اشتى.
بۇل شارا كوشپەلى وركەنيەتتىڭ ۇلى مۇراسىن جاڭعىرتىپ, ەل تاريحىنداعى جاڭا پاراقتى اشتى. الماتى وبلىسىنىڭ عانا ەمەس, بۇكىل قازاقستاننىڭ ابىرويىن اسقاقتاتقان بۇل رەكورد كەلەشەك ۇرپاققا ماقتانىش رەتىندە قالاتىنى ءسوزسىز.
