ساياسات • 18 قىركۇيەك, 2025

دىنارالىق ديالوگ – تاتۋلىق تىرەگى

60 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ الەم­دىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ VIII cەزىنە قاتىسۋ ءۇشىن استاناعا كەلگەن مارتەبەلى مەي­ماندارمەن كەزدەسۋ وتكىزدى.

دىنارالىق ديالوگ – تاتۋلىق تىرەگى

پرەزيدەنت الدىمەن ماسكەۋ جانە بۇكىل رەسەي پاتريارحى كيريللمەن كەزدەستى.

وندا مەملەكەت باسشىسى بۇل كەزدەسۋ قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋ جولىنداعى تاعى ءبىر ماڭىزدى قادام ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

– ەڭ الدىمەن, سەزگە ارنايى كەلگەنىڭىز ءۇشىن ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن. ءسىزدىڭ بۇل جيىنعا قاتىسۋىڭىز, شىن مانىندە, فورۋم­نىڭ تابىستى ءوتۋ تۇرعىسىنان ماڭىزدى. ءبىز ءسىزدى قۇرمەتتەيمىز. وزىڭىزگە ءمالىم, قازاقستان مەن رەسەي – ستراتەگيالىق سەرىكتەس, وداقتاس ەلدەر, – دەدى پرەزيدەنت.

پاتريارح كيريلل قاسىم-جومارت توقاەۆقا قوناقجاي­لىق تانىتقانى ءۇشىن العىس ايتىپ, ورىس پراۆوسلاۆيە شىركەۋىنىڭ ميسسياسى حالىقتار اراسىنداعى بەيبىتشىلىك پەن ءوزارا تۇسىنىستىكتى نىعايتۋ ەكەنىن مالىمدەدى.

– قاسيەتتى قازاقستانعا كەلۋ مەنى ءار­دايىم قۋانتادى. بۇل – ءبىزدىڭ دوس­تاس ەلىمىز. عاسىرلار بويى قاتار ءومىر ءسۇرىپ كەلەمىز. قازىر مەم­لەكەت­تەرى­مىز بولەك بولعانى­مەن, دوستىق, ءوز­ارا قولداۋ جانە ىنتى­ماق­تاستىق ءتى­­نىن بەرىك جالعاپ وتىرمىز, – دەدى ماسكەۋ پاتريارحاتىنىڭ باسشىسى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ ەكى ەل اراسىنداعى رۋحاني بايلانىس­تاردى نىعايتۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن ءارى ايرىقشا قۇرمەت بەلگىسى رەتىندە ماسكەۋ جانە بۇكىل رەسەي پاتريارحى كيريللدى «التىن قىران» وردەنىمەن ماراپاتتادى.

*  *  *

الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىن­دەر كوش­­باس­­شىلارىنىڭ VIII سەزى الا­ڭىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ ءيزرايلدىڭ باس اشكەناز ءراۆۆينى كالمان بەرمەن, ءيزرايلدىڭ باس سەفارد ءراۆۆينى داۆيد يوسەفپەن, امەريكانىڭ ءىرى ەۆرەي ۇيىمدارى پرەزيدەنت­تەرى كونفەرەنتسياسى اتقارۋشى تور­اعاسىنىڭ ورىنباسارى مالكولم حونلاينمەن كەزدەستى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, مەيمانداردىڭ فورۋم­عا قاتىسۋى ەلدەر اراسىنداعى مادەني-رۋحاني بايلانىستاردى نىعايتۋعا ءازىر ەكەنىن كورسەتەدى.

پرەزيدەنت ەلىمىزدىڭ حالقى الەمنىڭ نەگىزگى دىندەرىن ۇستاناتىنىن ايتتى. ولاردىڭ اراسىندا ءيۋدايزمنىڭ ورنى ەرەكشە. ال ەۆرەي ۇيىمدارى قوعامنىڭ اجىراماس بولىگى رەتىندە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن دامىتۋعا جانە نىعايتۋعا زور ۇلەس قوسىپ كەلەدى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ اشكەناز جانە سەفارد راۆۆيناتتارىنىڭ كوشباسشىلارى ادامزاتقا ورتاق قۇندىلىقتاردى ىلگەرىلەتۋ جولىنداعى دىنارالىق ديالوگكە بەلسەندى اتسالىسا بەرەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.

*  *  *

مەملەكەت باسشىسى يەرۋساليم پاتريارحى III فەوفيلمەن كەزدەستى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ يەرۋساليم پاتريارحىنا ءىلتيپات ءبىلدىرىپ, الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزىنە ۇدايى قولداۋ كورسەتىپ كەلە جاتقانى ءۇشىن العىس ايتتى. پرەزيدەنت پاتريارحتىڭ جارقىن ۇندەۋى مەن مازمۇندى ۇسىنىستارى استانا دىنارالىق فورۋمىنىڭ ءرولىن نىعايتۋعا زور ۇلەس قوسقانىن اتاپ ءوتتى.

پرەزيدەنت قازىرگى زاماندا ءدىن ايرىقشا ءرول اتقاراتىنىنا توقتا­لىپ, بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋ جانە دىنارالىق قارىم-قاتىناس مادەنيەتىن ىلگەرىلەتۋدە ءدىن قايراتكەرلەرىنە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلگەنىن مالىمدەدى.

مەملەكەت باسشىسى پراۆوسلاۆ ءدىنى قازاقستاننىڭ رۋحاني ومىرىندە ماڭىزدى ورىن الاتىنىن اتاپ ءوتىپ, ونىڭ اعارتۋشىلىق, بىتىمگەرلىك جانە قوعامدىق ميسسياسىنىڭ قۇندىلىعىنا نازار اۋداردى.

*  *  *

پرەزيدەنت بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ وركەنيەتتەر اليانسى جونىندەگى جوعارى وكىلى ميگەل انحەل موراتينوستى قابىلدادى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ ميگەل انحەل موراتينوستى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ يسلام فوبياسىمەن كۇرەس جونىندەگى ارناۋلى وكىلى بولىپ تاعايىندالۋىمەن قۇتتىقتادى.

مەملەكەت باسشىسى ەلىمىز وركە­نيەت­تەر, مادەنيەتتەر جانە دىندەر اراسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىك پەن قۇر­مەت­تى ىلگەرىلەتۋدىڭ نەگىزگى الاڭى سانالاتىن بۇۇ وركەنيەتتەر اليانسىمەن ىنتىماقتاستىققا باسا ءمان بەرەتىنىن جەتكىزدى.

پرەزيدەنت الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزىن وتكىزۋگە تۇراقتى قولداۋ ءبىلدىرىپ كەلە جاتقان, سونداي-اق فورۋم اياسىندا قازاقستان تاراپىمەن بىرلەسىپ ءدىني نىسانداردى قورعاۋ ماسەلەلەسى بو­يىنشا ارنايى سەسسيا ۇيىمداستىرعان اليانستىڭ قىزمەتىن جوعارى باعالادى.

بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ جوعارى وكىلى قازاقستاندا جۇزەگە اسىرىلعان رەفورمالاردىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتىپ, سەزد قورىتىندىسى بەيبىتشىلىكتى, كەلىسىم مەن دىنارالىق ديالوگتى نىعايتۋعا ىقپال ەتەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.

كەزدەسۋ سوڭىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ ميگەل انحەل موراتينوستى دىنارالىق ديالوگكە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن استانا حالىقارالىق سىيلىعىن يەلەنۋىمەن قۇتتىقتادى.

*  *  *

قاسىم-جومارت توقاەۆ دۇنيە­جۇزىلىك داوشىلار فەدەراتسياسى­نىڭ توراعاسى لي گۋانفۋ, قىتاي بۋدداشىلار قاۋىمداستىعى توراعا­سىنىڭ ورىنباسارى تسزين بو جانە قحر ءدىن ىستەرى جونىندەگى باس باس­قارماسىنىڭ اكىمشىلىك دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى سۋن ۆەي باستاعان دەلەگاتسيانى قابىلدادى.

پرەزيدەنت جاھاندىق وركەنيەت­ارالىق ديالوگتى دامىتۋدا قىتايدىڭ سىندارلى ءرول اتقاراتىنىن, سونداي-اق بۇعان توراعا سي تسزينپين زور ۇلەس قوسقانىن اتاپ ءوتتى. مەملەكەت باسشىسى بەيبىتشىلىك پەن ۇيلەسىم يدەياسىن ىلگەرىلەتۋدە بۋددا جانە داو ىلىمدەرىنىڭ ورنى ەرەكشە ەكەنىن ايتتى. سونىمەن قاتار ەكى ەلدىڭ ءدىن ىسىنە جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاندارى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزىنا توقتالدى.

كەزدەسۋ سوڭىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ بىرلەسكەن جۇمىس قازاقستان مەن قىتايدىڭ ماڭگى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىگىن نىعايتۋعا, ءوزارا سەنىمدى دامىتۋعا, بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمنىڭ ورتاق قۇندىلىقتارىن دارىپتەۋگە ىقپال ەتەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.

*  *  *

پرەزيدەنت كاۆكاز مۇسىلمان­دارى باسقارماسىنىڭ توراعاسى شەيح-ۋل-يسلام اللاشۇكىر پاشازادەنى قابىلدادى.

پرەزيدەنت دىنارالىق ديالوگتى ىلگەرىلەتۋ, مەملەكەتتەر اراسىنداعى سەنىمدى نىعايتۋ ماسەلەلەرىندە قازاقستان مەن ازەربايجاننىڭ ۇستانىمدارى ورتاق ەكەنىنە توقتالدى.

مەملەكەت باسشىسى دىنارالىق تۇسى­نىس­تىككە سەپتىگىن تيگىزەتىن ءوزارا ىق­پال­داستىق ەكى ەلدىڭ ۇزاقمەرزىمدى سەرىكتەستىگىن بەكىتە تۇسەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.

*  *  *

مەملەكەت باسشىسى ءباا يسلام جانە ۋاقىپتار ىستەرى جونىندەگى باس باسقارماسىنىڭ توراعاسى ومار حابتۋر ءال-دارەيمەن كەزدەستى.

پرەزيدەنت مەيمانعا ءىلتيپات تانىتىپ, الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ VIII سەزىنە قاتىسقانى ءۇشىن ريزاشىلىق ءبىلدىردى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن ومار حابتۋر ءال-دارەي الەمدەگى رۋحاني احۋال ماسەلەلەرى جونىندە پىكىر الماسىپ, دىنارالىق ديالوگتى دامىتۋدىڭ ما­ڭىزىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ءتۇرلى كونفەسسيالار اراسىندا ءوزارا تۇسىنىستىك پەن ۇيلەسىمدى نىعايتۋعا باعىتتالعان بىرلەسكەن كۇش-جىگەردىڭ وزەكتىلىگىنە توقتالدى. 

سوڭعى جاڭالىقتار