ەكونوميكا • 17 قىركۇيەك, 2025

باستى مىندەت – اۋىل شارۋاشىلىعىندا تەرەڭ وڭدەۋ ءوندىرىسىن دامىتۋ

120 رەت
كورسەتىلدى
17 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ اقمولا وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن باردى. پرەزيدەنت وڭىردەگى اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ دامۋىمەن تانىسىپ, الەۋمەتتىك نىسانداردى ارالاپ كوردى. ساپار اياسىندا استىقتى وڭىرلەر اكىم­دەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ەگىن جيناۋ ناۋقانىنا ارنالعان كەڭەس ءوتتى.

باستى مىندەت – اۋىل شارۋاشىلىعىندا تەرەڭ وڭدەۋ ءوندىرىسىن دامىتۋ

سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر – ا.دۇيسەنباەۆ, ە.ۇكىباەۆ

وڭىردە 3,6 ملن توننا استىق باستىرىلدى

پرەزيدەنتتىڭ اقمولا وبلىسىنا جۇمىس ساپارى «زەرەندى ساقتاۋ ونىمدەرى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىمەن تانىسۋدان باستالدى. پرەزيدەنتكە بيىل وبلىستاعى ەگىس القابىنىڭ كولەمى 300 مىڭ گەكتارعا ۇلعايىپ, 5,5 ملن گەكتارعا جەتكەنى جونىندە باياندالدى. بول­جام بويىنشا ايماقتاعى اگروقۇرىلىم­­دار 7 ملن توننادان اسا ءداندى, 650 مىڭ توننا­­­دان اسا مايلى داقىل جيناماق. بۇگىنگە دە­­يىن 3,6 ملن توننا استىق باستىرىلدى. ورتا ەسەپپەن 1 گەكتار القاپتان 15,4 تسەنتنەر ءونىم الىنعان. جينالعان ءونىمنىڭ ساپاسى – جوعارى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, وڭىردە مول ءونىم بەرەتىن مايلى داقىلدار القابىن ۇلعايتۋ جۇ­مىستارى جالعاسىپ جاتىر. 2023 جىل­مەن سالىستىرعاندا مۇنداي ەگىستىك الاڭىنىڭ كولەمى 2,5 ەسە ارتىپ, 495 مىڭ گەكتارعا جەتكەن. وسىنداي كوپبەيىندى شارۋاشىلىقتاردىڭ ءبىرى – «زەرەندى ساقتاۋ ونىمدەرى» جشس.

كاسىپورىن ديرەكتورى ەربول جاۋاروۆتىڭ ايتۋىنشا, شارۋاشىلىق ءداندى جانە بۇرشاقتى داقىلداردى وسىرۋمەن, سيىر, جىلقى تۇقىمدارىن اسىلداندىرۋمەن اينالىسادى. بۇدان بولەك, سەرىكتەستىكتىڭ قۋاتى 2,5 مىڭ توننا بولاتىن ماي زاۋىتى, قۇس فابريكاسى مەن ديىرمەنى بار.

پرەزيدەنت اقمولا وبلىسىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپورىندارىنىڭ جەتەكشىلەرىمەن سالانىڭ جاي-كۇيى, شارۋالاردىڭ جەتىستىكتەرى, سونداي-اق قوردالانعان ماسەلەلەرى جونىندە اڭگىمەلەستى.

ەگىن

– بيىل اۋا رايى قولايلى. ۇكىمەت قولداۋ كورسەتىپ وتىر. جانار-جاعار­مايمەن قامتاماسىز ەتىپ, الدىن الا جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرۋدە. استىق ءتۇسىمى جاقسى بولادى دەپ ويلايمىز. بارشاڭىزعا تابىس تىلەيمىن. جولداۋدا اتاپ وتكەنىمدەي, باستى مىندەت – اۋىل شارۋاشىلىعىندا تەرەڭ وڭدەۋ ءوندىرىسىن دامىتۋ. بىلتىر اۋىل شا­رۋاشىلىعىنداعى ءونىم كولەمى 8 ترلن 250 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. بۇل كوپ تە, از دا ەمەس. وڭىردەگى باسقا ەلدەرمەن سالىس­تىرعاندا اۋىل شارۋاشىلىعى جاقسى ناتيجەگە قول جەتكىزدى. بىراق ىشكى جالپى ءونىم كولەمىنە شاققاندا, بۇل – 6 پا­يىز عانا. ياعني ەكونوميكاداعى اۋىل شا­رۋاشىلىعىنىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋ قاجەت. اۋىل شارۋاشىلىعى – ءبىز ءۇشىن تابىس­تى سالا. 12 ملن توننا بيداي ەكسپورت­تاۋ الەۋەتى – وتە جوعارى كورسەتكىش. قازىر­دىڭ وزىندە استىقتى ەۋروپا ەلدەرى ساتىپ الىپ جاتىر. جولداۋدا ايتقانىمداي, استىقتىڭ العاشقى لەگى, شامامەن 15 مىڭ توننا بيداي ۆەتنامعا جولداندى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

بۇدان كەيىن قاسىم-جومارت توقاەۆ اقمولا وبلىسىندا شىعارىلاتىن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ كورمەسىن ارالاپ كوردى. مۇندا جارتىلاي فابريكاتتار, كونسەرۆىلەر, ەت, ءسۇت جانە نان ونىمدەرى قويىلعان.

 

مەملەكەتتىڭ قولداۋ تەتىكتەرىن ءتيىمدى پايدالانۋ قاجەت

مەملەكەت باسشىسى اقمولا وبلى­سىنىڭ زەرەندى اۋدانىندا ايماق شارۋا­لارىمەن ەگىن جيناۋ ناۋقانىنا ارنالعان كەڭەس وتكىزدى. ءىس-شاراعا قوستاناي, پاۆلودار جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلى­سىنىڭ ديقاندارى بەينەبايلانىس رەجىمىندە قاتىستى.

پرەزيدەنت اقمولا وبلىسىنا ەگىن جيناۋ ناۋقانىنىڭ بارىسىمەن تانىسۋ ءۇشىن ارنايى كەلگەنىن ايتتى.

– ەگىس القابىنداعى جۇمىستاردى ۋاقتىلى اياقتاپ, استىقتى دەر كەزىندە جيناپ الۋ قاجەت. ەلىمىزدەگى ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى, ىشكى نارىقتىڭ تۇراقتىلىعى وسى جۇمىسقا تىكەلەي بايلانىستى. استىق جيناۋ ناۋقانىن ويداعىداي جۇزەگە اسىرساق, ەكسپورتتىق الەۋەتىمىز دە مىقتى بولماق, ياعني شەتەلگە مول ءونىم شىعارا الامىز. بىلتىر ەلىمىزدە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى ءۇشىن تابىستى جىل بولدى. شارۋالار تاباندى ەڭبەك ەتىپ, استىق جيناۋدان رەكوردتىق كورسەتكىشكە قول جەتكىزدى. وسىنىڭ ءبارى اگروتەحنولوگيانى دۇرىس قولدانۋدىڭ ناتيجەسى دەۋگە بولادى. سونىڭ ارقاسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى بويىنشا ءونىم كولەمىنىڭ ءوسىمى باسقا سالالارعا قاراعاندا اناعۇرلىم ارتىق شىقتى. بيىلعى 8 ايدا اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسى جامان ەمەس. ءوندىرىستىڭ تەحنولوگيالىق الەۋەتىن ارتتىرۋ ءۇشىن قولعا الىنعان شارالار تيىمدىلىگىن كورسەتىپ جاتىر, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

مەملەكەت باسشىسى ەسەلى ەڭبەكتەرى ءۇشىن ەلىمىزدىڭ ديقاندارىنا ريزاشى­لىعىن ءبىلدىردى.

– جىل سايىن ەگىن جيناۋ ناۋقانىن­دا سىزدەردىڭ كاسىبي بىلىكتەرىڭىز, تابان­دىلىقتارىڭىز جانە پاتريوتتىق قاسيەتتەرىڭىز سىنالادى. اۋىل شارۋا­شىلىعى ەڭبەككەرلەرى بۇل سىننان سۇرىنبەي وتەدى. سىزدەر جاي-كۇي تاڭداماي, تابيعات توسىن مىنەز تانىتسا دا جۇمىس ىستەپ, جوعارى ناتيجەگە قول جەتكىزىپ جۇرسىزدەر. ماڭداي تەرلەرىڭىز ارقىلى ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋعا, ەكونوميكانى دامىتۋعا جانە اۋىلداعى تۇرمىستى جاقسارتۋعا وراسان زور ۇلەس قوسىپ كەلەسىزدەر. مەملەكەت ديقانداردى قولداۋ ءۇشىن بۇرىن-سوڭدى بولماعان شارالاردى قولعا الىپ جاتىر. اتاپ ايتقاندا, بيىل مەنىڭ تاپسىرماممەن اۋىل شارۋاشىلىعىنا جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرۋ ءۇشىن 1 ترلن تەڭگە ءبولىندى. بۇل – رەكوردتىق كورسەتكىش. قازىردىڭ وزىندە مەملەكەتتىڭ جۇيەلى قولداۋ شارالارى ناتيجە بەرە باستادى. اگروتەحنولوگيانى قولدانۋ جوعارى دەڭگەيگە جەتىپ, ونىم­دىلىك ارتتى. بۇعان دەيىن اۋىل شارۋا­شىلىعىنىڭ جالپى ءونىم كولەمىن ەكى ەسە ۇلعايتۋدى تاپسىرعان ەدىم. بۇل باعىتتا اۋقىمدى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. ونىڭ قارقىنىن تومەندەتۋگە بولمايدى, – دەدى پرەزيدەنت.

قاسىم-جومارت توقاەۆ مەملەكەتتىڭ قولداۋ تەتىكتەرىن ءتيىمدى پايدالانۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. مەملەكەت باسشىسى كەلەسى جىلعى ەگىس ناۋقانىندا جەڭىلدەتىلگەن قارجىلاندىرۋ باعدارلاماسىن ەرتە باس­تان قولعا الۋ ماڭىزدى دەپ سانايدى.

– پايداسى كوپ ءارى تيىمدىلىگى جوعارى داقىلداردى وسىرۋگە باسىمدىق بەرە وتىرىپ, ەگىستىكتى ءارتاراپتاندىرۋدى جالعاستىرۋ كەرەك. بۇل ەگىن شارۋاشىلىعىنداعى ءونىم كولە­مىن ۇلعايتىپ, مول تابىس تابۋعا مۇم­كىندىك بەرەدى. ۇكىمەت پەن اكىمدەر ەگىن جيناۋ كەزىندە شارۋالاردى جانار-جاعارماي­مەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتىپ, قارجى مەن قاجەتتى تەحنيكانى ۋاقتىلى الۋىنا جاعداي جاساۋى قاجەت. كۇن رايىنا قاراماستان, ەگىندى مۇمكىندىگىنشە شىعىنسىز جيناپ العان ءجون, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

پرەزيدەنت جينالعان ءونىمدى تيىسىنشە ساقتاۋدى ماڭىزدى مىندەتتىڭ ءبىرى دەپ اتادى. ءارتۇرلى داقىلداردى ءوسىرۋدىڭ جوسپارداعى كولەمى مەن ءار داقىلعا جەكە قويما قاجەت ەكەنىن ەسكەرسەك, مۇنداي ورىنداردىڭ تاپشىلىعى بايقالادى.

– زاماناۋي ەلەۆاتورلاردى سالۋعا جانە ولاردى ۇستاپ تۇرۋعا قوماقتى ينۆەس­تي­­تسيا قاجەت ەكەنى انىق. سوندىقتان ەلە­ۆا­­تور­لاردى جاڭعىرتۋ ءۇشىن جەڭىل­دەتىلگەن قار­جى­لاندىرۋدىڭ ارنايى باعدارلاماسىن ىس­كە قوسۋ كەرەك. ساپالى تۇقىم دايىنداۋعا با­سا نازار اۋدارعان ءجون. بۇدان بولەك, وتان­­دىق نارىقتى وزىمىزدە شىعارىلعان تۇقىم­­مەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ناقتى قادام­دارى كەرەك. بىل­تىر­دان باستاپ جەتىل­دىرىلگەن مي­نە­رالدى تىڭايت­قىش­تاردى سۋبسيديا­لاۋ تەتىگى تيىم­دىلىگىن كور­سەتتى. اۋىل شارۋا­شىلىعى مينيستر­لىگىنىڭ الدىندا تۇقىم ءوندىرىسى بويىنشا مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ بالا­مالى شارالارىن ەنگىزۋ مىندەتى تۇر. جال­پى, ەگىن شارۋاشىلىعىندا جاقسى ناتي­جەگە قول جەتكىزگەنىمىزدى اتاپ وتكەن دۇرىس. بۇل اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ارالاس سالا­لارىنا وڭ اسەر ەتىپ وتىر, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

سونىمەن قاتار پرەزيدەنت مال شارۋا­شىلىعىنىڭ الەۋەتىن تولىق تانىتۋعا شاقىردى.

– جىل سوڭىنا دەيىن مال شارۋاشى­لىعىن دامىتۋ باعدارلاماسى ازىرلەنەدى. بۇل قۇجات ۇزاق مەرزىمگە جەڭىلدەتىلگەن قارا­جات الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءبىز تەك جاپپاي تسيف­رلاندىرۋ ارقىلى ەكونوميكانىڭ بار­لىق سالاسىندا اشىقتىق پەن تيىمدىلىكتى قام­تاماسىز ەتە الامىز. مەن بۇل ماسەلەگە جولداۋدا جان-جاقتى توقتالدىم. اۋىل شا­رۋاشىلىعىنا تسيفرلىق تەحنولوگيانى تەزدەتىپ ەنگىزۋ كەرەك. ەگىن جانە مال شا­رۋا­شىلىعىنداعى ۇدەرىستەردى تولىق قاداعالاپ وتىرۋ ءۇشىن تسيفرلىق تاسىلدەردى قول­دانۋ قاجەت. بۇل جۇمىستى ءىت-بيزنەسپەن بىرلەسە وتىرىپ اتقارعان ءجون, – دەدى پرەزيدەنت.

قاسىم-جومارت توقاەۆ اۋىل شا­رۋا­شىلىعىن دامىتۋعا بيۋدجەتتەن قوماق­تى قاراجات ءبولىنىپ جاتقانىنا توقتالدى.

– دەمەك ىستەلىپ جاتقان ءاربىر جۇمىستىڭ, ءاربىر شارانىڭ ناقتى ناتيجەسى بولۋعا ءتيىس. ءبىر سوزبەن, اۋىل شارۋاشىلىعىنا وڭ ىقپال ەتۋى كەرەك. مەملەكەت ادال جۇمىس ىستەيتىن ديقاندارعا ءاردايىم قولداۋ كورسەتەدى. اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جاي-كۇيى مەنىڭ ەرەكشە باقىلاۋىمدا, بۇل سالاعا باسا ءمان بەرەمىن. «جۇمىلا كوتەرگەن جۇك جەڭىل» دەيدى ءبىزدىڭ حالقىمىز. سوندىقتان بىرلەسە وتىرىپ, وسى ماڭىزدى ناۋقاندى ۋاقىتىندا جانە تابىستى اياقتايمىز دەپ سەنەمىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

جيىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ايداربەك ساپاروۆ, اقمولا وبلىسى­­نىڭ اكىمى مارات احمەتجانوۆ, «رودينا» اگروفيرماسىنىڭ باس ديرەكتورى يۆان ساۋەر, قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى قۇمار اقساقالوۆ, «قاراسۋ-استىق» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى المات تۇرسىنوۆ, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى عاۋەز نۇرمۇحامبەتوۆ, «زەنچەنكو جانە ك» كس ديرەكتورى گەننادي زەنچەنكو, پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى اسايىن بايحانوۆ, «گاليتسكوە» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى الەكساندر كاسيتسين ءسوز سويلەدى.

 

بولاشاققا باستايتىن باس جوسپار

وسى ساپار بارىسىندا پرەزيدەنت كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ 2050 جىلعا دەيىنگى باس جوسپارىمەن تانىستى. قاسىم-جومارت توقاەۆقا باس جوس­پار اياسىندا جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى, وب­لىستىق كوپبەيىندى اۋرۋحانا, ازاماتتىق قورعانىس اكادەمياسى جانە كوپفۋنكتسيونالدى سپورت كەشەنى سالىنىپ جاتقانى جونىندە باياندالدى. بۇدان بولەك, 60-قا جۋىق ونەركاسىپ كاسىپورنىنا ەسەپتەلگەن يندۋستريالىق ايماقتىڭ نەگىزى قالانىپ جاتىر.

وبلىس ورتالىعىنىڭ اۋماعى 7 مىڭ گەكتارعا ۇلعايادى. باس جوسپارداعى ەرەكشە نىساننىڭ ءبىرى – قوپا كولىنىڭ جاعاسىندا بوي كوتەرەتىن زاماناۋي ىسكەرلىك ورتالىق. وندا تۇرعىن ءۇي كەشەندەرى, بيزنەس جانە ساۋدا ورتالىقتارى, الەۋمەتتىك نىساندار مەن قوعامدىق كەڭىستىكتەر ورنالاسادى.

مەجەلى ۋاقىتقا دەيىن قالا حالقىنىڭ سانى 500 مىڭعا جەتەدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. تۇرعىندارعا قولايلى جاعداي جاساۋ ءۇشىن جاڭا قۇرىلىس الاڭدارى جانە رەنوۆاتسيا باعدارلاماسى اياسىندا 10 ملن شارشى مەترگە جۋىق تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلمەك.

پرەزيدەنتكە كوكشەتاۋ قالاسىندا تابىستى ىسكە اسىرىلىپ جاتقان بەس جىلدىق رەنوۆاتسيا باعدارلاماسى جونىندە مالىمەت بەرىلدى. جوبانىڭ ماقساتى – اپاتتى ۇيلەردىڭ تۇرعىندارىن زاماناۋي, جايلى ءارى قۋات ۇنەمدەيتىن پاتەرلەرگە كوشىرۋ, سونداي-اق ينجەنەرلىك جەلىلەردى, اۋلالار مەن قوعامدىق كەڭىستىكتەردى كەشەندى تۇردە جاڭعىرتۋ.

اتالعان باعدارلامانىڭ وپەراتورى – Kokshe الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى. قازىرگى ۋاقىتتا 13 ەسكى ءۇي بۇزىلىپ, ورنىنا 2 توعىز قاباتتى جانە 4 بەس قاباتتى كوپپاتەرلى ءۇي سالىندى. جاڭا باسپاناعا 365 وتباسى قونىستاندى. 2029 جىلعا دەيىن 175 ەسكى ءۇيدى بۇزۋ جوسپارلانىپ وتىر. ونىڭ ورنىنا 3 500 پاتەرگە ەسەپتەلگەن 35 زاماناۋي تۇرعىن ءۇي بوي كوتەرەدى. ناتيجەسىندە, 11 مىڭعا جۋىق ادام جاڭا قونىسقا كوشەدى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ تۇرعىن ءۇي كەشەنىندەگى پاتەرلەردى ارالاپ كورىپ, جاڭا قونىسقا كوشىپ كەلگەن وتباسىلاردىڭ بىرىمەن اڭگىمەلەستى.

قونىس

كوپبالالى انا ديليارا شاحمانوۆا مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلىپ جاتقان قامقورلىق ءۇشىن پرەزيدەنت پەن جەرگىلىكتى اكىمدىككە ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.

سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆقا كوكشەتاۋ قالاسىنداعى «كوك شالعىن» ءبىرتۇتاس قوعامدىق كەڭىستىگىن قالىپتاستىرۋ جوباسى تانىستىرىلدى.

جوبا تۇجىرىمداماسىنا سايكەس, ماڭگىلىك الاۋ, داڭق اللەياسى, تاۋەلسىزدىك الاڭى جانە ساعديەۆ كوشەسى سەكىلدى قالانىڭ ەڭ كورنەكتى جەرلەرىن ۇيلەسىمدى ساۋلەتىمەن جانە ديزاينەرلىك شەشىمدەرىمەن ەرەكشەلەنەتىن بىرىڭعاي تۋريستىك باعىتقا بىرىكتىرۋ كوزدەلگەن.

كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ اكىمى ءانۋار كۇمپەكەەۆ جوبا اياسىندا اۋماقتى كوگالداندىرۋ, سونداي-اق اۆتوماتتى سۋارۋ جۇيەسى, قۇرعاق سۋبۇرقاق, دەكوراتيۆتى شامدار مەن ءساندى ورىندىقتار ورناتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەتىنىن ايتتى. قوپا كولىمەن جانە جاڭا جاعالاۋمەن ۇشتاساتىن كەڭىستىك قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى ءۇشىن قولايلى ورتاعا اينالادى. جالپى اۋماعى 7,5 گەكتارعا جۋىق جەر اباتتاندىرىلىپ, جاسىل جەلەك وتىرعىزىلماق.

پرەزيدەنتكە «تازا قازاقستان» جالپى­­رەس­­پۋب­ليكالىق اكتسياسى اياسىندا كوكشەتاۋدا 7 مىڭنان اسا اعاش وتىرعىزىل­عانى تۋرالى باياندالدى. جىل سوڭىنا دەيىن ونىڭ سانى 11 مىڭعا جەتكىزىلەدى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ ساياباقتا جەر­گىلىكتى زيالى قاۋىم وكىلدەرىمەن اڭگى­مەلەستى. بۇدان كەيىن مەملەكەت باسشىسى بيىل ماۋسىم ايىندا پايدالانۋعا بەرىلگەن جاڭا جاعالاۋمەن تانىستى.

 

تسيفرلىق وڭىرگە اينالۋعا مۇمكىندىك بەرەدى

بۇدان سوڭ مەملەكەت باسشىسى «Digital Aqmola» ورتالىعىندا بولدى. قاسىم-جومارت توقاەۆقا «Digital Aqmola» ورتالىعىندا اقمولا وبلىسىن تسيفرلىق جاڭعىرتۋ جوسپارى باياندالدى.

پرەزيدەنت «103», «109», «112» جەدەل قىزمەتتەرىن ورتاق پلاتفورماعا توپتاستىرعان ءى-Komek بىرىڭعاي بايلانىس ورتالىعىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى.

«Digital Aqmola» جوباسى كولىك, تۇرعىن-ءۇي كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى, قاۋىپسىزدىك, ەكولوگيا جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ سياقتى نەگىزگى سالالارعا ورتالىق­تاندىرىلعان مونيتورينگ جۇرگىزەدى. اتالعان ورتالىق اقمولا وبلىسىنىڭ ءۇش جىل ىشىندە تولىق تسيفرلىق وڭىرگە اينالۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.

وبلىس اكىمى مارات احمەتجانوۆ «ديحان-پليۋس» شارۋا قوجالىعىنىڭ تاجى­­ري­­بەسى نەگىزىندە اگرارلىق سالاعا جاسان­­دى ين­تەللەكتىنى ەنگىزۋ بويىنشا قانات­­قاقتى جوبا ىسكە قوسىلعانىن ايتتى. سو­­نىڭ ناتيجەسىندە ونىمدىلىكتى ارتتىرا­تىن, كاسىپورىننىڭ كىرىسىن ۇلعايتاتىن جانە بيۋد­ج­ەتكە قوسىمشا تابىس اكەلەتىن اگرو­تە­ح­نيكالىق شەشىمدەر ازىرلەندى. وسى جۇيەنى اقمولا وبلىسىن­داعى شارۋا قوجالىق­تارعا كەڭىنەن تاراتۋ جوسپارلانىپ وتىر.

قاسىم-جومارت توقاەۆقا ينۆەستيتسيا تارتۋ, وڭدەۋ, اگروونەركاسىپ كەشەنى مەن قۇرىلىس سالاسىندا جاڭا جوبالاردىڭ قولعا الىنعانى جونىندە مالىمەت بەرىلدى. مەملەكەت باسشىسىنا الەۋمەتتىك تۇرعى­دان از قامتىلعان وتباسىلارعا باسپانا بەرۋ, كوكشەتاۋدا جاڭا جەو قۇرىلى­سىن سالۋ, وبلىس ورتالىعى مەن باسقا دا ەلدى مە­كەندەردى سۋمەن جانە جىلۋمەن قام­تا­ماسىز ەتۋ, مەديتسينالىق, سپورتتىق نى­سان­دار قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ, ينفرا­قۇرى­لىم­دى دامىتۋ شارالارى جايىندا باياندالدى.

قوسشى

بۇدان كەيىن تەلەكوپىر ارقىلى قوسشى قالاسىن تابيعي گازعا قوسۋ ءراسىمى ءوتتى. اتاپ ايتقاندا, ەلدى مەكەندەگى گاز رەتتەۋ نىسانىنىڭ العاشقى كەشەنى ىسكە قوسىلدى. ۇزىندىعى 409 شاقىرىم بولاتىن ماگيس­ترالدى جەلى ارقىلى ساعاتىنا 32 800 تەكشە مەتر كوگىلدىر وتىن تاسىمالدانادى. جوبانىڭ جالپى قۇنى 11,4 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى.

ەسكە سالا كەتەيىك, 2021 جىلى 27 شىلدە كۇنى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن قوسشىعا وبلىستىق ماڭىزى بار قالا مارتەبەسى بەرىلگەن ەدى.

 

شەبەرلىكتى شىڭدايتىن شاحمات ءۇيى

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ اقمولا وبلىسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا كوكشەتاۋ قالاسىنداعى شاحمات ءۇيىن ارالاپ كوردى.

قوپا كولىنىڭ جاعاسىندا ورنالاسقان عيمارات بۇرىن پرەزيدەنت رەزيدەنتسياسى بولعان. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن اتالعان نىسان بالالاردىڭ يگىلىگىنە بەرىلىپ, بىلتىر جەلتوقسان ايىندا شاحمات ءۇيى رەتىندە ەسىگىن ايقارا اشتى.

بۇگىندە ارناۋلى ورتالىقتا وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارى, گروسسمەيستەرلەردىڭ شەبەرلىك ساعاتتارى ۇيىمداستىرىلىپ تۇرادى. سپورتشىلار بەدەلدى باسەكەلەر الدىندا وسى جەردە دايىندىعىن پىسىقتايدى.

شاح

قازاقستان شاحمات فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى تيمۋر تۋرلوۆتىڭ ايتۋىنشا, كورىكتى تابيعات اياسىنداعى بىرەگەي كەشەندە سپورتشىلاردىڭ ءوز شەبەرلىگىن الاڭسىز شىڭداۋىنا قولايلى جاعداي جاسالعان. كەيىنگى جىلدارى شاحمات «مەدال كوپ اكەلەتىن» سپورت تۇرىنە اينالدى. بىلتىر وتاندىق سپورتشىلار حالىقارالىق جارىس­تاردان 160 مەدال جەڭىپ العان ەدى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ جاس سپورتشىلارمەن جانە ۇلتتىق قۇراما مۇشەلەرىمەن اڭگىمەلەسۋ بارىسىندا مەملەكەت شاحماتتى دامىتۋعا, سونداي-اق بالالار مەن جاستار اراسىندا ناسيحاتتاۋعا ەرەكشە ءمان بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. پرەزيدەنت اتالعان ويىن ستراتەگيالىق تۇرعىدان ويلاۋعا ماشىقتاندىراتىنىن, ءتارتىپتى كۇشەيتىپ, توزىمدىلىك پەن جاۋاپكەرشىلىككە ۇيرەتەتىنىن ايتتى.

بۇدان كەيىن مەملەكەت باسشىسى جاس شاحماتشىلارمەن سۋرەتكە ءتۇسىپ, شاحمات تاقتاسىنا ەستەلىك جازبا قالدىردى. 

سوڭعى جاڭالىقتار