مەديتسينا سالاسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءاردايىم نازارىندا. وسىعان وراي جىل سايىن بيۋدجەتتەن وعان قوماقتى قارجى ءبولىنىپ, اۋقىمدى جوبالار ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى. سونىڭ ىشىندە جاڭا كلينيكالىق ورتالىقتاردىڭ قۇرىلىسى مەن ەمدەۋ مەكەمەلەرىنىڭ زاماناۋي قۇرالدارمەن جابدىقتالۋىن, سونداي-اق مەديتسينالىق مامانداردىڭ تاجىريبە جيناقتاپ شەبەرلىكتەرىن ارتتىرۋىن اتاپ وتۋگە بولادى. بۇل تۇرعىدان العاندا شىمكەنتتە اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي جەتىستىكتەر بارشىلىق.
سونىڭ بىرىنە توقتالساق, جاقىندا قالالىق پەرزەنتحانادا نەوناتالدىق حيرۋرگيا بولىمشەسى اشىلدى. شاھاردىڭ مەديتسينا سالاسىنا جاۋاپتى سالا ماماندارى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا شىمكەنت قالالىق پەرزەنتحاناسىندا جاڭا تۋعان نارەستەلەرگە شۇعىل حيرۋرگيالىق كومەك كورسەتەتىن نەوناتالدىق حيرۋرگيا بولىمشەسى ءوز جۇمىسىن باستاعانىن قۋانا جەتكىزدى. پرەزيدەنت انا مەن بالا ءولىمىن ازايتۋ ماقساتىندا مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىن جاقسارتۋدى ۇكىمەتكە ارنايى تاپسىرعان ەدى. وسىعان بايلانىستى جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك جۇكتى ايەلدەردىڭ دەنساۋلىعىن نىعايتۋعا, ومىرگە ساۋ بالا اكەلىپ, ونىڭ كەلەشەكتە دەنى ساۋ ۇرپاق بولىپ قالىپتاسۋىنا بار جاعدايدى جاساپ وتىر. سونىڭ ءبىرى – وسى نەوناتالدىق حيرۋرگيا بولىمشەسىنىڭ قىزمەتكە كىرىسۋى.
بولىمشە شىر ەتىپ دۇنيەگە كەلگەن سابيلەردىڭ تۋا بىتكەن كەمىستىكتەرىن حيرۋرگيالىق جولمەن ەمدەۋگە ارنالعان ورىن. نەگىزگى ماقساتى – جاتىر ىشىندە قالىپتاسقان پاتولوگيالاردى دەر كەزىندە تۇزەتۋ ارقىلى ءسابيدىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالۋ, بولاشاقتاعى دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ. بولىمشە بىرنەشە نەگىزگى باعىتتاردى قامتيدى. جوعارىدا ايتىلعانداي, ەڭ الدىمەن تۋا بىتكەن انوماليالاردى ەمدەيدى. ياعني اترەزيا, ستەنوز, دەفورماتسيا, باسقا دا وسى سەكىلدى دامۋ كەمىستىكتەرىن حيرۋرگيالىق جولمەن تۇزەتەدى. ەكىنشىدەن, نەوناتولوگ دارىگەرلەر جاڭا تۋعان, شالا تۋعان سابيلەرگە جان-جاقتى دارىگەرلىك كۇتىم جۇرگىزەدى. سول ارقىلى شالا تۋعان, سالماعى وتە تومەن نارەستەلەردىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالۋعا مۇمكىندىك تۋادى. بۇرىن مۇنداي مۇمكىندىكتەر وتە از ەدى دەيدى ماماندار. سونىڭ سالدارىنان سابيلەردىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالۋ قيىنعا سوعىپ جاتاتىن. قازىر دامىعان مەديتسينالىق تەحنولوگيا مەن بىلىكتى مامانداردىڭ ارقاسىندا دەنساۋلىعىندا كىناراتى بار, شالا تۋعان نارەستەلەردى امان الىپ قالۋعا تولىق مۇمكىندىكتەر جاسالىپ جاتىر. نەوناتولوگيا بولىمشەسىندە كەشەندى تاسىلدەر دە قاراستىرىلعان. وپەراتسيادان بولەك, مۇندا نارەستەنى تولىق كۇتىپ-قاراۋ, دەنساۋلىعىن وڭالتۋ, ورگانيزمنىڭ قالىپتى وسۋىنە قولايلى جاعداي تۋعىزۋ, جۇيكەنى تىنىشتاندىراتىن تەراپيالار سەكىلدى باعىتتار قولعا الىنعان. سونداي-اق بولىمشەدە, مەديتسينالىق تەرمينمەن ايتقاندا, گۋمانيزاتسيالانعان كۇتىم جۇرگىزىلەدى. ول دەگەنىمىز – اۋىرسىنۋدى بارىنشا ازايتۋ, شۋ مەن جارىق اسەرىن شەكتەۋ, تەمپەراتۋرالىق جايلىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ, اتا-انالاردىڭ كۇتىمگە قاتىسۋىنا جاعداي جاساۋ.
بولىمشەنى جابدىقتاۋعا زاماناۋي تەحنيكالار مەن كۇردەلى وپەراتسيالار جاساۋعا قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار كوپتەپ ساتىپ الىندى. سونداي-اق تاجىريبەلى مامانداردان قۇرالعان دارىگەرلەر توبى جاساقتالدى. قازىردە مۇندا نەوناتال حيرۋرگتەر ن.ابدىكارىموۆ, ە.بايدۋللاەۆ, نەوناتال انەستەزيولوگ-رەانيماتولوگ ب.المەنوۆ سەكىلدى بىلىكتى ماماندار قىزمەت اتقارادى. قالالىق پەرزەنتحانادا اتالعان جاڭا قىزمەت ءتۇرى اشىلعالى دارىگەر حيرۋرگتەر 7 نارەستەگە ءساتتى وپەراتسيا جاساپ, ولاردىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالدى. قورىتا ايتقاندا, بولىمشەنىڭ دارىگەرلەرى اۋىر دەرتكە شالدىققان سابيلەرگە ءومىرىنىڭ العاشقى كۇندەرىندە-اق پەرزەنتحانا ىشىندە شۇعىل حيرۋرگيالىق كومەك كورسەتىپ, تالاي جاننىڭ العىسىن ارقالاپ ءجۇر.
بۇگىندە حالىق سانىنىڭ ءوسىمىن قامتاماسىز ەتۋ كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەگە اينالدى. حالىقتىڭ تابيعي ءوسىمى ءبىرىنشى كەزەكتە ەلدىڭ دامۋىنا سەپ. ەكونوميكانى كوتەرۋگە الدىمەن بىلىكتى ماماندار, قاراپايىم جۇمىسشىلار قاجەت. سول تۇرعىدا دەموگرافيالىق احۋال ەلدىڭ دامۋ كورسەتكىشىنىڭ ماڭىزدى بولىگى سانالادى. ال حالىق ءوسىمىن جوعارىلاتۋ ءبىرىنشى كەزەكتە انا مەن بالا ءولىمىن ازايتۋعا باعىتتالعان مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ ساپاسىن جاقسارتۋعا بايلانىستى دەيدى ماماندار.
قالالىق بالالار كلينيكالىق اۋرۋحاناسى مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ وزىق ۇلگىلەرىن كورسەتىپ كەلەدى. اۋرۋحانانىڭ باس دارىگەرى دينارا ءجۇمادىلوۆا كەيىنگى جىلدارى ەمدەۋ مەكەمەسى جاڭا قۇرال-جابدىقتارمەن تولىعىپ, كورسەتىلەتىن قىزمەت تۇرلەرىنىڭ اۋقىمى كەڭەيە تۇسكەنىن ايتادى.
«بالالار كلينيكالىق اۋرۋحاناسىنىڭ جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلۋى اتا-انالارعا ۇلكەن كومەك بولىپ وتىر. سەبەبى كەيبىر كۇردەلى اۋرۋلاردى ەمدەۋگە بۇرىن كۆوتا ارقىلى الماتى نەمەسە استاناعا جىبەرەتىنبىز. قازىر اۋىر كەسەلدەردى ەمدەۋدى ءوزىمىزدىڭ دارىگەرلەر مەڭگەرگەن سوڭ اتا-انالار بالالارىن الىسقا الىپ بارمايتىن بولدى. ءبارى دە وسى كلينيكالىق اۋرۋحانادا اتقارىلادى. ءبىزدىڭ بۇل تاجىريبەمىز پرەزيدەنت جولداۋىندا ايتىلعان ماسەلەگە ساي كەلۋى ەرەكشە قۋانتىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسى كوپبەيىندى كلينيكالاردىڭ قىزمەتىن جاقسارتىپ, ادامداردىڭ جەرگىلىكتى جەردە ساپالى مەديتسينالىق كومەك الۋىنا جاعداي جاساۋ كەرەكتىگىن ايتتى. ءار ءوڭىر الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق تۇرعىدان دەربەس دامۋعا ۇمتىلۋى كەرەك. سونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار ءىرى مەگاپوليستەردە مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ بارلىق ءتۇرى قاراستىرىلۋى قاجەت. بۇل ءبىرىنشى كەزەكتە حالىققا الەۋمەتتىك جاعدايدى جاقسارتۋدىڭ كورىنىسى. سونداي-اق وعان ەمحانالاردىڭ تۇرعىلىقتى جەرگە جاقىن ورنالاسۋى دا جاتادى. قىسقاسى, مەديتسينالىق كومەك ماسەلەسىندە حالىق ءوزىن جايلى سەزىنۋى كەرەك. بۇگىندە ءبىز بارلىق ناۋقاستاردى وزىمىزدە ەمدەۋگە تىرىسىپ جاتىرمىز. وسىعان وراي, جەرگىلىكتى اكىمدىكتىڭ قولداۋىمەن, كلينيكالىق بالالار اۋرۋحاناسى زاماناۋي مەديتسينالىق قۇرالدارمەن جابدىقتالدى. كوپتەگەن مامانىمىز شەتەلگە ءىس-تاجىريبە الماسۋعا بارىپ, بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىرىپ كەلىپ جاتىر. نەمەسە شەتەلدەن ماماندار شاقىرتىپ, وسىندا شەبەرلىك ساباقتارىن ۇيىمداستىرامىز. وسىنىڭ ءبارى جەرگىلىكتى مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ باعىتىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار. بالا – ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز. بۇل قاناتتى ءسوزدى ەستىگەندە الدىمەن ويعا بالاعا بەرىلەتىن ءبىلىم مەن تاربيە ەسكە تۇسەتىنى ايان. دەگەنمەن مەديتسينالىق كومەكتىڭ دە ماڭىزدىلىعى زور. دەنى ساۋ ۇرپاقتان ساۋ ۇلت قالىپتاسادى. ۇلت دەنساۋلىعى كوپ جاعدايعا اسەر ەتەدى. ەلىمىز الدىنا بيىك ماقساتتار قويىپ وتىر. سول ماقساتتاردى ورىنداۋ جولىندا ءبىرىنشى كەزەكتە حالىقتىڭ دەنساۋلىعى مىقتى بولۋ كەرەك. ادامداردىڭ دەنساۋلىعى كوبىنەسە بالا كەزىنەن قالىپتاسادى. سوندىقتان بالانى كىشكەنتاي كەزىنەن سالاماتتى ءومىر سالتىنا بەيىمدەۋ ماڭىزدى. بۇل رەتتە بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ ماسەلەسىن مىقتاپ قولعا العان ءجون. ادامداردىڭ دەنساۋلىعىن نىعايتۋعا باعىتتالعان ستراتەگيالىق جوسپاردا بۇقارالىق سپورت ءاردايىم ءبىرىنشى ورىننان تۇسپەۋ كەرەك. پرەزيدەنت ءاربىر جولداۋىندا مىندەتتى تۇردە مەديتسينا سالاسىن قوزعاپ وتەدى. سونىڭ اياسىندا ۇكىمەتكە ءتيىستى تاپسىرمالار مەن مىندەتتەر جۇكتەيدى. مەملەكەت باسشىسى بەلگىلەگەن جوسپارلاردى ىسكە اسىرۋدىڭ ناتيجەسىندە وڭىردە بۇل سالا بۇرىنعىعا قاراعاندا الدەقايدا جاقسارا تۇسكەن. ايتالىق, ەلىمىزدە قازىر بۇرىن-سوڭدى بولماعان زاماناۋي كلينيكالار بوي كوتەرىپ كەلەدى. كەيىنگى جىلدارى شىمكەنتتىڭ وزىندە قانشاما ەمدەۋ مەكەمەلەرى سالىندى. ەندى مەديتسينالىق ورتالىقتاردىڭ قۇرىلىسىن مەملەكەت-جەكەشەلىك ارىپتەستىگى اياسىندا جانداندىرۋ قاجەت. بۇل ءوز كەزەگىندە بيۋدجەتكە تۇسەتىن سالماقتى ازايتادى. ودان بولەك, كوپتەگەن الەۋمەتتىك نىساننىڭ بوي كوتەرۋىنە سەپتىگىن تيگىزەدى. شىمكەنتتە تەك ەمدەۋ ورىندارىنىڭ سانى ءوسىپ قانا قويعان جوق, سونىمەن قاتار مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسى دا كۇشەيدى. بۇگىندە جەرگىلىكتى مەديتسينا ماماندارى كۇردەلى وپەراتسيالاردى اسقان ەپتىلىكپەن جاساۋدى شەبەر مەڭگەردى. بۇل دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا دۇرىس قادام جاساپ كەلە جاتىرمىز دەگەن ءسوز. الداعى ۋاقىتتا دا سالاعا قاتىستى ءاربىر مىندەتتى تىڭعىلىقتى ورىنداۋىمىز كەرەك», دەدى د.ءجۇمادىلوۆا.
قالالىق بالالار كلينيكالىق اۋرۋحاناسى – 18 جاسقا دەيىنگى بالالارعا ورتالىقتاندىرىلعان پەدياتريالىق مەديتسينالىق كومەكتىڭ بارلىق تۇرلەرىن كورسەتۋگە ارنالعان 495 توسەك-ورىندىق كوپبەيىندى اۋرۋحانا. كلينيكا جوعارى ساناتتى اككرەديتتەۋدەن وتكەن, «Altyn shipager» سىيلىعىنىڭ يەگەرى, 2022 جىلعى «ۇزدىك قالالىق بالالار ستاتسيونارى», 2024 جىلعى قازان ايىندا «بەدەلدى بالالار اۋرۋحاناسى» نوميناتسياسىن جەڭىپ العان ەمدەۋ مەكەمەسى.
باس دارىگەردىڭ ايتۋىنشا, 2020 جىلدان باستاپ مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا بىرقاتار ءىس-شارا قولعا الىندى. سونىڭ شەڭبەرىندە اۋرۋحانا جانىنان نەيروحيرۋرگيالىق, كۇيىك, ۋرولوگيالىق, كەۋدە حيرۋرگياسى, ەندوكرينولوگيالىق, ونكولوگيالىق, گەماتولوگيالىق, وتورينولارينگولوگيالىق, جاق-بەت حيرۋرگياسى, كارديوحيرۋرگيالىق جاڭا بولىمشەلەر اشىلدى. وتكەن جىلدىڭ 1 ماۋسىمىندا مۇندا «بالالىق شاقتاعى اۋرۋلاردى ىقپالداستىرا جۇرگىزۋ» رەسۋرستىق ورتالىعى ىسكە قوسىلدى. ورتالىقتا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىرۋ باعىتىندا وقىتىلىپ, بالالارىمەن ستاتسيونارلىق جاعدايدا ەمدەلىپ جاتقان اتا-انالارعا 5 جاسقا دەيىنگى كۇتىم مەن تاماقتانۋ ماسەلەلەرى جونىندە كەڭەس بەرىلەدى. ورتالىق وقۋ-ادىستەمەلىك ماتەريالدارمەن, ءتيىستى جابدىقتارمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلگەن. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى مەن يۋنيسەف-ءتىڭ ساراپشىسى, ۇلتتىق جاتتىقتىرۋشى بايان باباەۆا پەدياتريا تاقىرىبىندا جەرگىلىكتى ەمحانالاردىڭ مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە ارنالعان وقۋ-سەمينارلار وتكىزىپ تۇرادى.
اۋرۋحانادا «گوسپيتالدىق فارماتسيا بولىمشەسى» اشىلعان. سونىڭ ناتيجەسىندە كلينيكا ءدارى-دارمەكتى ءتيىمدى پايدالانۋعا كوشتى. پنەۆموپوشتا ارقىلى اۋرۋحانانىڭ كلينيكالىق, پاراكلينيكالىق بولىمشەلەرىنە دارىلىك زاتتار ۋاقتىلى جەتكىزىلىپ وتىرادى. ياعني كوپتەگەن دارىلىك پرەپاراتتى كلينيكا ىشكى فارماتسەۆتيكالىق بولىمشەدە ءوزى جاساپ شىعارادى. ءدارى-دارمەكتىڭ ءبىرازى اۋرۋحانانىڭ وزىندە دايىندالاتىن بولعاندىقتان, ول بيۋدجەت قاراجاتىن ايتارلىقتاي ۇنەمدەۋگە دە سەپتىگىن تيگىزدى.
بيىل سونداي-اق بالالار كلينيكاسىندا جەدەل جاردەم بەكەتى ىسكە قوسىلدى. ول جەدەل جاردەم اۆتوكولىگىمەن, ءتيىستى ءدارى-دارمەكپەن تولىق قامتاماسىز ەتىلدى. بۇل جەردە بىلىكتى فەلدشەر-ماماندار قىزمەت اتقارادى. جەدەل جاردەم بەكەتىن اشۋداعى نەگىزگى ماقسات – سىرقاتى بالالار اۋرۋحاناسىنا جاتۋعا كەلمەيتىن ناۋقاستاردى ءتيىستى مەديتسينالىق ۇيىمعا دەر كەزىندە تاسىمالداۋ. ودان بولەك, بالالار اۋرۋحاناسىندا ءبىرازدان بەرى كارديوحيرۋرگيا بولىمشەسى جۇمىس ىستەيدى. بۇگىندە دارىگەرلەر جۇرەك اۋرۋىنا شالدىققان بالالارعا جەرگىلىكتى دەڭگەيدە كۇردەلى وپەراتسيالار جاساۋدى قولعا الدى. 20 توسەك ورىنعا ارنالعان بولىمشەدە كارديورەانيماتسيا مەن وپەراتسيالىق بولمەلەر بار. بولىمشەنىڭ اشىلۋىنا وراي شىمكەنتتە كەڭ اۋقىمدى حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا وتكىزىلدى. وعان بەلارۋس, وزبەكستان, رەسەي, قىرعىزستاننان, ەلىمىزدەن كوپتەگەن مامان, عالىمدار قاتىستى. كونفەرەنتسيادا كارديوحيرۋرگيالىق, كارديولوگيالىق قىزمەتتەردىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى تالقىلاندى. عىلىمي باسقوسۋ اياسىندا جەرگىلىكتى دارىگەرلەر شەتەلدەن كەلگەن ماماندارمەن تاجىريبە الماسىپ, بالالاردىڭ جۇرەگىنە اشىق وپەراتسيا جاسالدى.
