– مەملەكەت باسشىسى تامىز كەڭەسىندە وقۋلىقتاردىڭ ساپاسىن قاتاڭ ساراپتاۋ جونىندە اتاپ ايتتى. ءسىزدىڭ ويىڭىزشا, بۇل تالاپ ءبىلىم سالاسىنا قانداي جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى؟
– بۇل – وتە جوعارى جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەتىن قاعيدا. ويتكەنى وقۋلىقتاعى نەمەسە ادىستەمەلىك ماتەريالداعى ءبىر عانا قاتە مىڭداعان بالاعا اسەر ەتەدى, ال ونى تۇزەتۋ وڭايعا سوقپايدى. مەملەكەتتىك ساراپتاما مەن بەكىتىلگەن باعدارلامالار – نەگىزگى تىرەك. ال اۆتورلار مەن باسپالاردىڭ, سونىڭ ىشىندە «Arman-PV»-نىڭ مىندەتى – مازمۇن مەن ادىستەمەگە, تىلدىك ساپاعا بارىنشا مۇقيات قاراۋ. ءبىز جوبالارىمىزدا قوسىمشا تەكسەرۋ, اپروباتسيا كەزەڭدەرىن ەنگىزىپ وتىرمىز. وسىلايشا, ساراپتاماعا ۇسىنىلاتىن ماتەريالدار جان-جاقتى تەكسەرىلەدى.
– اۋىل مەن قالا مەكتەپتەرى اراسىنداعى تەڭسىزدىك ءالى دە وزەكتى ماسەلە. پرەزيدەنت تە بۇل تۇيتكىلدى شەشۋدى باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى رەتىندە اتاپ ءوتتى. وسى باعىتتاعى ەڭ ۇلكەن قيىندىق نەدە؟
– ينفراقۇرىلىم بويىنشا ەلدە ايتارلىقتاي جۇمىس اتقارىلىپ جاتىر: كوپتەگەن جاڭا مەكتەپ سالىنىپ, اۋىلداعى ءبىلىم وشاقتارى جاڭارتىلدى. دەگەنمەن ساپالى ءبىلىم بەرۋ ءۇشىن تەك عيمارات جەتكىلىكسىز, وقۋ ماتەريالدارىنا دا بىردەي قولجەتىمدىلىك قاجەت. بۇل – وقۋلىقتار تەك تسيفرلىق ورتا دامىعان جەردە عانا ەمەس, ينتەرنەتى ءالسىز اۋىلداردا دا قولجەتىمدى بولۋعا ءتيىس دەگەندى بىلدىرەدى. وسى ماقساتتا ءبىز «Ekitap.kz» پلاتفورماسىن دامىتىپ كەلەمىز. ول ينتەرنەت بار كەزدە ونلاين, ينتەرنەت ءالسىز جاعدايدا وفلاين رەجىمدە جۇمىس ىستەي بەرەدى. مۇنداي «قوس قولجەتىمدىلىك» ۇلگىسى – باسپا وقۋلىقتارى مەن تسيفرلىق بازانى قاتار پايدالانۋ ارقىلى قالا مەن اۋىل وقۋشىلارىنا تەڭ مۇمكىندىك ۇسىنادى.
– مۇعالىم ەلدىڭ بولاشاعىن قالىپتاستىراتىن باستى تۇلعا. ال وقۋلىق – ءارى وقۋشى ءۇشىن, ءارى ۇستاز ءۇشىن نەگىزگى قۇرال. وسى تۇرعىدان العاندا, وقۋلىقتاردى قانداي تالاپتار مەن ولشەمدەرگە سۇيەنىپ دايىندايسىزدار؟
– قازىرگى ۇستاز جاس ۇرپاقتىڭ ويلاۋ جۇيەسىن, قۇندىلىقتارىن قالىپتاستىرادى. سوندىقتان ونىڭ پايدالاناتىن ماتەريالىنىڭ ساپاسى ماڭىزدى. ءبىز وقۋلىقتاردى مۇعالىمگە كاسىبي تۇرعىدان كومەكتەسەتىن قۇرال رەتىندە دايىندايمىز: وندا ءتۇرلى دەڭگەيگە ارنالعان تاپسىرمالار, ويلاندىرۋعا باعىتتالعان بولىمدەر, سونداي-اق تسيفرلىق قوسىمشالار بار. مۇنىڭ ءبارى ۇستازعا ساباقتى سىنىپتىڭ دەڭگەيىنە جانە ناقتى ماقساتتارعا قاراي ءتيىمدى قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
– مەملەكەت باسشىسى «ادال ازامات» اتتى تاربيەلىك باعدارلامانى جاريالادى. ونى وقۋ ۇدەرىسىنە قالاي ەنگىزۋگە بولادى؟
– تاربيە ەشقاشان بىلىمنەن بولەك قارالماۋعا ءتيىس, ول ءبىلىم بەرۋدىڭ وزەگىنە اينالۋى كەرەك. وقۋلىقتاردىڭ ىشىندە بالانى ويلاندىرۋعا, تاڭداۋدىڭ سالدارىن تۇسىنۋگە جەتەلەيتىن تاپسىرمالار, قوعامدا ماڭىزدى سانالاتىن قۇندىلىقتاردى بىرگە تالقىلاۋعا ارنالعان سۇراقتار, تۋعان جەردىڭ تاريحى مەن مادەنيەتىنە قۇرمەتتى قالىپتاستىراتىن بولىمدەر بولۋى شارت. مۇنداي مازمۇن وقۋشىعا دايىن جاۋاپ ۇسىنبايدى, قايتا ونىڭ ساناسىنا وي سالادى, پىكىر ايتۋعا ۇيرەتەدى, جاقسى مەن جاماندى سارالاي بىلۋگە باۋليدى. ەگەر وسىنداي ەلەمەنتتەر وقۋلىققا ەنگىزىلسە, وقۋشى ومىرلىك جاعدايلاردى تالداپ, وزىندىك قورىتىندى جاساي الاتىن بولادى. بۇل ءادىس جاس ۇرپاقتىڭ بويىندا جاۋاپكەرشىلىك, ادىلدىك, مادەنيەتكە قۇرمەت سياقتى قاسيەتتەردى قالىپتاستىرادى. سوندا عانا تاربيە باعدارلاماسى جالاڭ ءسوز بولىپ قالماي, كۇندەلىكتى ساباقتىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالادى.
– «قاۋىپسىز مەكتەپ» پەن بۋللينگتىڭ الدىن الۋ ماسەلەسىنە دە ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. وسى تۇرعىدا بالانىڭ قولىنداعى وقۋلىق ماڭىزدى قۇرال بولا الا ما؟
– ارينە. وقۋلىق قارىم-قاتىناس مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتە الادى. ماتىندەر, ديالوگكە قۇرىلعان جاتتىعۋلار, ومىرلىك جاعدايلاردى تالقىلاۋ ارقىلى بالالاردى ءبىر-بىرىنە قۇرمەتپەن قاراۋعا ۇيرەتەدى. ال تسيفرلىق ورتادا وقۋشىنىڭ جاعدايىن دەر كەزىندە بايقاتاتىن كەرى بايلانىس قۇرالدارىن ەنگىزۋگە بولادى. بىراق ەڭ ماڭىزدىسى – مۇعالىمنىڭ كوممۋنيكاتسيا مەن پسيحولوگيا سالاسىنداعى بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ. بۇل رەتتە وقۋ-ادىستەمەلىك قۇرالدار دا كومەك بەرە الادى.
– پرەزيدەنت تسيفرلاندىرۋ مەن يننوۆاتسيالاردىڭ ماڭىزىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى. بۇل قادام ءبىلىم سالاسىنا قانداي وزگەرىس اكەلەدى؟
– تسيفرلاندىرۋ ناقتى تيىمدىلىك ءۇشىن جاسالۋى كەرەك. ەلەكتروندى رەسۋرستار باسپا وقۋلىعىنىڭ مۇمكىندىگىن كەڭەيتىپ, مۇعالىمگە اناليتيكالىق مالىمەت بەرۋ, ينتەراكتيۆتى تاپسىرمالار ۇسىنۋ, سىنىپتاعى وقۋشىلاردىڭ دامۋىن باقىلاۋعا مۇمكىندىك جاساۋ ارقىلى قوسىمشا قولداۋ كورسەتۋگە ءتيىس. قازىر ءبىز «SmartAI» جۇيەسىن ەنگىزۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. بۇل قۇرال وقۋشىنىڭ دەڭگەيىنە قاراي تاپسىرمالاردى اۆتوماتتى تۇردە ىرىكتەيدى, ءجيى كەزدەسەتىن قاتەلەردى تالدايدى, سارالانعان شەشىمدەر ۇسىنادى.
– بيىلعى تامىز كەڭەسىنىڭ ءتۇيىنى قانداي بولدى دەپ ويلايسىز؟
– ەڭ باستىسى – جاۋاپكەرشىلىك. مەملەكەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگى – ستراتەگيانى ايقىنداپ, قاجەتتى رەسۋرستاردى قامتاماسىز ەتۋ. مۇعالىمدەر مەن باسپالاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى – ءبىلىم جۇيەسىن ساپالى مازمۇنمەن تولىقتىرۋ. قوعامنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى – ۇستاز ەڭبەگىن قادىرلەۋ. وسىنداي ۇيلەسىمدە عانا پرەزيدەنت ايتقان بولاشاق مەكتەبىن قۇرا الامىز.
اڭگىمەلەسكەن –
ايتولعان ءجۇنىسحان,
«Egemen Qazaqstan»
