جەتى مىڭ ءبىلىم الۋشى وقۋعا قابىلداندى
عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك تە «جوعارى ءبىلىم ەندى تەك ديپلوم الۋ ەمەس, ول – داعدى مەن تاجىريبە, تەحنولوگيامەن جۇمىس ىستەي الاتىن باسەكەگە قابىلەتتى مامان دايارلاۋ ۇدەرىسى. سوندىقتان ءبىز جوعارى وقۋ ورىندارىن نارىق سۇرانىسىنا بەيىمدەپ, ساپانى نەگىزگى ولشەم رەتىندە الىپ وتىرمىز», دەگەن بولاتىن. مىنە, وسى شارتتار مەن تالاپتارعا تولىقتاي ساي كەلىپ, ساپالى كادرلار دايارلاۋدا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى ەلىمىزدەگى جوعارى ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىنىڭ كوشباسشىسى سانالادى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى زامان تالابىنا ساي جاڭارتىلىپ, ستۋدەنتتەردى تەك تەوريالىق بىلىممەن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار پراكتيكالىق داعدىلار مەن عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىسىندا تەرەڭ تاجىريبە جيناقتاۋعا باعىتتالعان.
2025 جىلعى قابىلداۋ ناۋقانى ەرەكشە ناتيجەلەرىمەن ەستە قالدى. 5 000-عا جۋىق تالاپكەر ەۇۋ ستۋدەنتى اتانسا, ولاردىڭ 3 216-سى ۇبت-دا 100-دەن 139 بالل ارالىعىندا جيناپ, مەملەكەتتىك گرانت يەگەرى بولدى.
ۋنيۆەرسيتەت تاراپىنان «التىن بەلگى» يەگەرلەرى مەن ءتۇرلى وليمپيادا جەڭىمپازدارىمەن قاتار, اۋىلدىق كۆوتا يەگەرلەرى, اتا-انا قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار مەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاستارعا دا ەرەكشە قولداۋ كورسەتىلىپ, ولاردىڭ ساپالى ءبىلىم الۋىنا ناقتى جاعداي جاسالدى. بۇل – ۋنيۆەرسيتەتتىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك ۇستانىمىنا بەرىك ەكەنىنىڭ دالەلى.
بيىل پەداگوگيكالىق باعىتتاعى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنا, ونىڭ ىشىندە قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى, ورىس ءتىلى مەن ادەبيەتى, سونداي-اق قۇقىقتانۋ, حالىقارالىق قاتىناستار, جۋرناليستيكا, ەكونوميكا, ساۋلەت, تۋريزم جانە باسقا دا سۇرانىسقا يە ماماندىقتارعا ءوتۋ بالى ەداۋىر ءوستى. بۇل – ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبىلىم ساپاسىنا قويىلعان جوعارى تالاپتار مەن اكادەميالىق سەرپىلىسىنىڭ ناقتى ناتيجەسى.
ەلىمىزدەگى مەكتەپتەردىڭ ۇزدىك تۇلەكتەرىنىڭ ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتى تاڭداۋى – شىن جۇرەكتەن ماقتان ەتەتىن جاعداي. بۇل كورسەتكىشكە شەكتى بالدىڭ جوعارىلاۋىنا قاراماستان قول جەتكىزىلۋى ەرەكشە مانگە يە. بۇل ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تالانتتى ءارى ىنتالى جاستار ءۇشىن ءوز الەۋەتىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن, الەمدىك ستاندارتتارعا ساي ءبىلىم ورداسى ەكەنىنىڭ دالەلى. دەمەك بۇل – ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامى مەن سالا ماماندارىنىڭ جىل وتكەن سايىن ساپالى ءبىلىم بەرىپ, بىلىكتى ماماندار دايارلاۋدا اتقارىپ جاتقان جۇيەلى ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسى.
جالپى, ەۇۋ-عا بيىل 7 000 ءبىلىم الۋشى وقۋعا ءتۇستى. ولاردىڭ ىشىندە باكالاۆريات بويىنشا – 3 837, ماگيستراتۋرادا – 1 709, ال دوكتورانتۋرادا 409 ادام مەملەكەتتىك گرانت نەگىزىندە ءبىلىم الادى. ەڭ تاڭداۋلى تالاپكەرلەر نەگىزىنەن ماتەماتيكا, حالىقارالىق قاتىناستار, اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار, حيميا جانە قۇرىلىس سىندى ءبىلىم بەرۋ باعىتتارىن تاڭداعان.
حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ۋنيۆەرسيتەت
بۇگىندە ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى ۇلتتىق مارتەبەمەن قاتار حالىقارالىق دەڭگەيدە دە جوعارى تانىمالدىققا يە. ۋنيۆەرسيتەت «QS World University Rankings» رەيتينگىندە 317-ورىندى يەلەنىپ وتىر.
الەمنىڭ جەتەكشى وقۋ ورىندارىمەن جاسالعان 400-دەن استام ارىپتەستىك, حالىقارالىق اكادەميالىق ۇتقىرلىق باعدارلامالارى, شەتەلدىك پروفەسسورلار مەن نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتتارى وتكىزەتىن دارىستەر – وسىنىڭ ءبارى ەۇۋ ستۋدەنتتەرىنە حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي ساپالى ءبىلىم الۋعا جول اشادى. دجوردج فيتسدجەرالد, مۋحامماد يۋنۋس, فينن كيدلاند, ەريك ماسكين سىندى نوبەل سىيلىعى لاۋرەاتتارىمەن كەزدەسۋلەر ۋنيۆەرسيتەتتىڭ عىلىمي جانە مادەني دەڭگەيىن ودان ءارى بيىكتەتتى.
حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق ەۋروپا, ازيا جانە امەريكا قۇرلىعىنىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەرى, عىلىمي ورتالىقتارى مەن ەلشىلىكتەرىمەن ورناتىلعان كەلىسىمدەر نەگىزىندە دامىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار رەسەي, بەلگيا, يران, تۇركيا, قىتاي, بەلارۋس جانە پاكىستاندا 12 مادەني-ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى, ال وزبەكستاندا وزبەك-قازاق مادەني-ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. 262 ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى بويىنشا جىل سايىن شەتەل ازاماتتارى باكالاۆريات, ماگيستراتۋرا جانە PhD باعدارلامالارىنا قابىلدانادى. ۋنيۆەرسيتەت ەۋروپالىق ۇلگىدەگى «Diploma Supplement» ديپلومىن ۇسىنادى. وقىتۋ قازاق, ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىندە جۇرگىزىلەدى.
تۇتاس ەكوجۇيە قالىپتاسقان
الداعى ۋاقىتتا ەۇۋ-دا جاڭا كامپۋس – زاماناۋي وقۋ كورپۋستارى, زەرتحانالار, تەحنوپارك, سپورت جانە دەمالىس ايماقتارىن بىرىكتىرەتىن جاڭا ۋنيۆەرسيتەت قالاشىعى بوي كوتەرمەك. بۇل – تەك ينفراقۇرىلىم ەمەس, بولاشاق عالىمدار مەن كوشباسشىلار تاربيەلەنەتىن «اقىلدى قالا» تۇجىرىمداماسىنىڭ باستاۋى.
ۋنيۆەرسيتەتتىڭ اقكول قالاسىنداعى دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىعى مەن «Param Bilim» 2 سۋپەركومپيۋتەرىن ەلدىڭ بارلىق زەرتتەۋشىسىنە قولجەتىمدى ەتۋ باستاماسى – عىلىم مەن تەحنولوگياعا باعىتتالعان اشىقتىقتىڭ ۇلگىسى. مەملەكەت باسشىسى ايتقانداي, بولاشاقتا ءدال وسى جەردە قازاقستاننىڭ عىلىم قالاسى بوي كوتەرۋى ابدەن مۇمكىن.
عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك قازاقستاننىڭ عىلىمي الەۋەتىن ارتتىرۋ, جاس عالىمدار مەن زەرتتەۋشىلەردىڭ قولداۋىنا ەرەكشە كوڭىل بولىنەتىنىن ۇنەمى اتاپ وتەدى.
قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدەگى ءبىلىم سالاسىن جاڭعىرتۋ جولىندا ماڭىزدى قادامدار جاسالىپ, بۇگىنگى تاڭدا جاڭا باعدارلامالار مەن عىلىمدى دامىتۋعا باعىتتالعان جوبالار جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ءبىلىم جۇيەسىنىڭ يننوۆاتسيالىق وزگەرىستەرگە جاۋاپ بەرە وتىرىپ, حالىقارالىق دەڭگەيدە باسەكەگە قابىلەتتى ماماندار دايارلاۋعا باعىتتالعانىن, جاستاردىڭ عىلىم مەن ءبىلىم سالاسىندا ءوز ورىندارىن تابۋى ءۇشىن بارلىق مۇمكىندىكتەر جاسالىپ جاتقانىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ابزال.
بولاشاق بۇگىننەن باستالادى
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ءبىلىم مەن عىلىمعا جاساپ وتىرعان ەرەكشە قامقورلىعى – بولاشاققا باعىتتالعان ەڭ ماڭىزدى ينۆەستيتسيا. وسىعان وراي, جىل سايىن گرانتتار سانى مەن ستيپەنديا كولەمى ارتىپ, ينفراقۇرىلىم جاڭارتىلىپ كەلەدى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ «ادامزات تاريحىنداعى جەتىستىكتىڭ بارلىعى – ءبىلىمنىڭ جەمىسى» ەكەندىگىن جانە «قازىرگى وزىق تەحنولوگيا داۋىرىندە عىلىمسىز العا باسۋ مۇمكىن ەمەستىگىن» باسا ايتىپ كەلەدى. ەكونوميكالىق ءوسۋدى ىنتالاندىرۋ جانە ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن عىلىمنىڭ ماڭىزدىلىعىن مويىنداۋ – زامان تالابى.
ەۇۋ – بۇل جاي عانا وقۋ ورنى ەمەس, بۇل – عىلىم مەن رۋحانياتتىڭ توعىسقان مەكەنى. سوندىقتان دا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن دارىندى جاستاردىڭ ءدال وسى ۋنيۆەرسيتەتتى تاڭداۋى – بولاشاققا جاسالعان سەنىمدى ءارى بەرىك قادام. سوندىقتان دا ەۇۋ-دىڭ ساپالى ءبىلىم بەرۋ جانە عىلىم سالاسىنداعى جەتىستىكتەرى – قازاقستاننىڭ جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتى ەلگە اينالۋ جولىنداعى ماڭىزدى نەگىزدەردىڭ ءبىرى.
وسىلايشا, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبىلىم مەن عىلىمداعى ءرولى تەك ديپلوم بەرۋمەن شەكتەلمەي, ساپالى, جان-جاقتى دامىعان مامانداردى قالىپتاستىرۋ ارقىلى ەلىمىزدىڭ جارقىن بولاشاعىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. بۇل – بۇگىنگى جانە ەرتەڭگى قازاقستاننىڭ ەڭ باستى ستراتەگيالىق مىندەتى. ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى وسى مىندەتتى ابىرويمەن اتقارىپ, بولاشاققا سەنىمدى قادام باسىپ كەلەدى.
ارداق بەيسەنباي,
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى باسقارما مۇشەسى-اكادەميالىق ماسەلەلەر جونىندەگى پرورەكتور
