وسى ورايدا بيىل تۇركىستان وبلىسىنداعى ەلدى مەكەندەردى تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 80 جوبانى ىسكە اسىرۋعا قاجەتتى قارجى قاراستىرىلعان. ونىڭ ىشىندە بيىل 37 ەلدى مەكەندەگى 46 جوبانىڭ قۇرىلىسى اياقتالسا, قالعان 34 جوبا كەلەر جىلى جۇزەگە اسادى. ەلدى مەكەندەردى گازداندىرۋ باعىتىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار تالقىلانعان جيىندا وبلىس اكىمى نۇرالحان كوشەروۆ جاۋاپتى تۇلعالارعا جۇمىستى ساپالى ءارى مەرزىمىندە ورىنداۋ تۋرالى تاپسىرما جۇكتەدى.
«اۋدان, قالا اكىمدىكتەرى تاراپىنان گاز قۇبىرى جۇرگىزىلگەن ەلدى مەكەندەردە ابونەنتتەردى تولىق تابيعي گازعا قوسۋ جۇمىستارىن كۇزگى-قىسقى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دەيىن تولىق اياقتاڭىزدار. گاز نىساندارىنىڭ قۇرىلىسىن مەرزىمىندە اياقتاپ, انىقتالعان كەمشىلىكتەردى شۇعىل تۇردە قالپىنا كەلتىرۋدى تاپسىرامىن», دەدى وبلىس اكىمى.
جۋىردا, ياعني كونستيتۋتسيانىڭ 30 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا ماقتاارال اۋدانىندا 3 ەلدى مەكەنگە تابيعي گاز بەرىلدى. جاڭاجول اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى جەڭىس اۋىلى, ج.نۇرلىباەۆ اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى مىرزاتوبە اۋىلى جانە دوستىق اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى گ ۇلىستان اۋىلدارىندا گاز جاعۋ راسىمىندە اۋدان اكىمى باقىت ناسىرحان ۇلى تۇرعىنداردى كوپتەن كۇتكەن قۋانىشتارىمەن قۇتتىقتادى.
«ەلدى مەكەندەردى تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتۋ – مەملەكەت باسشىسىنىڭ جۇكتەگەن نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى. بۇل – تەك تۇرمىستىق جاعدايدى جاقسارتۋ ەمەس, سونىمەن قاتار ەكولوگيانى ساقتاۋ, ءومىر ساپاسىن ارتتىرۋ باعىتىنداعى ماڭىزدى قادام. بۇگىن, مىنە, تاعى ءۇش اۋىلىمىزعا گاز بەرىلىپ وتىر», دەدى اۋدان اكىمى.
گاز ماماندارى قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ بويىنشا تۇرعىندارعا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, ۇنپاراقشالار تاراتتى. تۇرعىندار جىلى لەبىزدەرىن ءبىلدىرىپ, اسىرەسە كومىر تاسىمالداۋ, كۇل شىعارۋ, وت جاعۋ سەكىلدى قيىندىقتار ارتتا قالعانىن, ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى ەداۋىر جەڭىلدەيتىنىن ايتتى. بۇگىنگى تاڭدا اۋدانداعى ەلدى مەكەندەردىڭ 75%-ى تابيعي گازعا قوسىلعان. كەلەر جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ماقتاارال اۋدانىن 100% گازبەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ال كەنتاۋ قالاسىنداعى 18 063 ابونەنتتىڭ 15 750-ءى, ياعني 87,2 پايىزى تابيعي گاز جۇيەسىنە قوسىلعان. سونىمەن قاتار قالاعا قاراستى اۋىلداردى گازداندىرۋ جۇمىستارى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. كەنتاۋ قالاسى تابيعي گازبەن №14 «قىزىلاسكەر» اۆتوماتتى گاز تاراتۋ ستانساسى ارقىلى قامتاماسىز ەتىلەدى. «بەينەۋ–شىمكەنت» ماگيسترالدى گاز قۇبىرىنىڭ 1 230 شاقىرىمىندا ورنالاسقان. بۇل نىسان 2021 جىلى ىسكە قوسىلعان. قۇنى 4,05 ملرد تەڭگە بولاتىن اگتس-ءتىڭ جالپى قۋاتتىلىعى ساعاتىنا 170 200 تەكشە مەتر بولسا, بۇگىندە قالانىڭ ورتاشا تۇتىنۋ مولشەرى – 5 000 تەكشە مەتر. دەگەنمەن الداعى ۋاقىتتا تۇتىنۋ مولشەرى ۇلعاياتىن بولادى. سەبەبى قالا اۋماعىن جوعارى قىسىممەن قامتاماسىز ەتۋ, شاھاردى گازداندىرۋدىڭ 3 كەزەڭى, جاڭادان سالىنعان 10 كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەر مەن شوقتاس ەلدى مەكەنىن «كوگىلدىر وتىنمەن» قامتۋ جۇمىستارى ىسكە اسىپ جاتىر. سونداي-اق قارناق اۋىلىنا دا گاز قۇبىرىن تارتۋ جۇمىستارى باستالعان. جالپى ۇزىندىعى 139 شاقىرىمدى قۇرايتىن گاز قۇبىرىنىڭ 108 شاقىرىمى جەراستىمەن, قالعان 31 شاقىرىمى جەرۇستىمەن جۇرگىزىلەدى. بۇگىندە گاز جەلىسىنىڭ 24,2 شاقىرىمى تارتىلعان. ال اششىساي اۋىلىندا ورتالىقتاندىرىلعان گاز جۇيەسىنە قوسىلاتىن 336 تۇرعىن ءۇي بار. سوندىقتان جوعارى قىسىمدى گازعا قوسىلۋ نىسانى سانالاتىن ويىق ەلدى مەكەنىنەن باستاپ ۇزىندىعى 19 شاقىرىم بولاتىن گاز قۇبىرى تارتىلماق. ارىس قالاسى جيدەلى ەلدى مەكەنى دە تابيعي گاز جۇيەسىنە قوسىلدى. وسىلايشا, اۋىلداعى 2 مىڭنان استام تۇرعىن وت جاعىپ, كۇل شىعارۋدان قۇتىلدى. بۇعان دەيىن بايىرقۇم مەن كوكجيدە ەلدى مەكەندەرى دە تابيعي گازعا قوسىلعان بولاتىن. ەندى اققالا اۋىلىنا گاز كەلۋگە ءتيىس.
وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي كوممۋنالدىق-شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, ەلدى مەكەندەردى تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى جوسپارعا سايكەس جۇرگىزىلىپ جاتىر. بيىل اياقتالۋعا ءتيىس 46 نىساننىڭ 27-ءى پايدالانۋعا بەرىلگەن. ال 19 نىساننىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى قارقىندى جۇرگىزىلىپ, تۇراقتى باقىلاۋعا الىنعان. جىل قورىتىندىسىمەن 37 ەلدى مەكەن نەمەسە 73 مىڭ حالىق تابيعي گازبەن قامتىلادى. ناتيجەسىندە, 1,9 ملن تۇرعىنى بار 600 ەلدى مەكەن «كوگىلدىر وتىنعا» قوسىلماق. ودان بولەك, 45 جوباعا ساراپتامانىڭ وڭ قورىتىندىسى الىنىپ, قارجىلاندىرۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ينۆەستيتسيالىق جوبالار پورتفەلىنە ەنگىزىلگەن. سونداي-اق وبلىستا 50 مىڭعا جۋىق تۇرعىنى بار 39 ەلدى مەكەندى گازبەن قامتۋ بويىنشا 46 جوبا ازىرلەنىپ جاتىر.
جالپى, وبلىستاعى ەلدى مەكەندەردى 2027 جىلعا دەيىن گازداندىرۋدىڭ ءىس-شارا جوسپارى بەكىتىلگەن. جوسپارعا سايكەس, 2027 جىلى گازبەن قامتىلعان ەلدى مەكەندەر سانىن 765-كە جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر.
تۇركىستان وبلىسى
