م.اشىمباەۆ كەزدەسۋدە مارتەبەلى مەيمانعا ءىلتيپات ءبىلدىرىپ, تاجىكستان ەلىمىزدىڭ ماڭىزدى ستراتەگيالىق سەرىكتەسى جانە سەنىمدى وداقتاسى ەكەنىن ايتتى. سونداي-اق ەكى مەملەكەتتىڭ باسشىلارى اراسىنداعى ءوزارا سەنىمگە نەگىزدەلگەن قارىم-قاتىناستىڭ جانە ولاردىڭ كۇش-جىگەرى مەن بىرلەسكەن جۇمىسىنىڭ ارقاسىندا بارلىق دەڭگەيدە تىعىز ساياسي بايلانىس ورناعانىن اتاپ ءوتتى. سۇحبات كەزىندە ءوزارا ەكونوميكالىق ءىس-قيمىل بەلسەندى دامىپ, مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستار دا نىعايا تۇسكەنى ءسوز بولدى.
«جوعارى دەڭگەيدەگى تۇراقتى كەزدەسۋلەردىڭ جانە مەملەكەت باسشىلارىنىڭ ءوزارا ساپارلارىنىڭ ناتيجەسىندە اۋقىمدى ماسەلەلەر بويىنشا ماڭىزدى كەلىسىمدەرگە قول جەتكىزىلدى. تاجىكستان پرەزيدەنتى ەمومالي راحمون 2023 جىلى قازاقستانعا مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلدى. ساپار بارىسىندا وداقتاستىق ءوزارا ءىس-قيمىل تۋرالى دەكلاراتسياعا قول قويىلدى. بىلتىر قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاجىكستانعا مەملەكەتتىك ساپارى اياسىندا وداقتاستىق قاتىناستار تۋرالى شارتقا قول قويىلدى. ەكى قۇجات تا باۋىرلاس حالىقتارىمىزدىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىنە ساي كەلەدى جانە ەلدەرىمىزدىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىن جان-جاقتى تەرەڭدەتۋگە ايتارلىقتاي سەرپىن بەردى. وسى ورايدا ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز – مەملەكەت باسشىلارىنىڭ دەڭگەيىندە قول جەتكىزىلگەن بارلىق ۋاعدالاستىقتى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋعا ىقپال ەتۋ», دەدى م.اشىمباەۆ.
سونىمەن قاتار تاراپتار ەكى ەل پرەزيدەنتتەرى بەلگىلەپ بەرگەن ىنتىماقتاستىقتىڭ جوعارى دەڭگەيىن پارلامەنتتەر ارقىلى دا قولداۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىنە نازار اۋداردى. بۇل رەتتە ەكىجاقتى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جول كارتاسى ەرەكشە مانگە يە. ول وڭىرارالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدى دامىتۋمەن بىرگە وزگە دە اۋقىمدى ماسەلەلەردى قامتيدى. قۇجاتقا دۋشانبەدە وتكەن تۇراقتى كوميسسيانىڭ وتىرىسىندا قول قويىلعانىن اتاپ وتكەن ءجون. بۇگىنگى كەزدەسۋدە جول كارتاسىندا كورسەتىلگەن مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ اياسىنداعى بىرلەسكەن جۇمىس تۋرالى دا ءسوز بولدى.
«قازىرگى تاڭدا ەلدەرىمىزدىڭ پارلامەنتتەرى اراسىنداعى بايلانىستار تۇراقتى جانە جۇيەلى سيپاتقا يە. ەكىجاقتى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جول كارتاسىن قابىلداۋ پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن ءىس-قيمىلى باعىتىنداعى ماڭىزدى قادام بولدى. بۇگىندە پالاتالارىمىز اراسىندا ىنتىماقتاستىق جونىندەگى كوميسسيا, سونداي-اق وڭىرلىك پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزدى نەگىزىن قالاعان ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنىڭ پارلامەنتارالىق فورۋمى بەلسەندى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. مۇنداي فورۋمداردى وتكىزۋ ايماق ەلدەرىنىڭ مۇددەلەرىنە ساي كەلەدى جانە ورتالىق ازيانىڭ ساياسي, ەكونوميكالىق, مادەني الەۋەتىن ءتيىمدى ىسكە اسىرۋعا ىقپال ەتەدى», دەدى م.اشىمباەۆ.
كەزدەسۋدە ەكىجاقتى جانە كوپجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ بارلىق باعىتى بويىنشا سىندارلى ديالوگ ورناتۋدىڭ ماڭىزى دا اڭگىمەگە ارقاۋ بولدى. ەكولوگيالىق سىن-قاتەرلەردى ەڭسەرۋ جولىندا كۇش-جىگەردى ورتاق مۇددەگە جۇمىلدىرۋ ماسەلەسىنە باسا ءمان بەرىلدى. بۇل رەتتە سۋ قاتىناستارى سالاسىنداعى تۇيتكىلدەردى شەشۋ كەزىندەگى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ ناقتى شارالارى, حالىقارالىق ارالدى قۇتقارۋ قورى اياسىنداعى بىرلەسكەن جۇمىس, ونىڭ ىشىندە سۋ-ەنەرگەتيكالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ءتيىمدى تەتىگىن ازىرلەۋ جۇمىستارىنا ۇلكەن كوڭىل ءبولىندى.
ءوز كەزەگىندە ر.ەمومالي پارلامەنتارالىق جانە وڭىرلىك دەڭگەيلەردە قازاق-تاجىك ىنتىماقتاستىعى تۇراقتى دامىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ول ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ الەمدە رۋحاني ديپلوماتيانى دامىتۋدى كوزدەيتىن باستامالارى مەن سول باعىتتاعى باتىل قادامدارىن جوعارى باعالادى. سونداي-اق بارلىق ماڭىزدى سالا بويىنشا ءوزارا ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا مۇددەلى ەكەنىن ايتتى.
بۇدان باسقا, تاراپتار ءوڭىردىڭ ورنىقتى دامۋىنا, مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستاردى كەڭەيتۋگە, الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ الداعى سەزى اياسىندا رۋحاني ديپلوماتيانى ىلگەرىلەتۋگە قاتىستى ماسەلەلەر جونىندە پىكىر الماستى. م.اشىمباەۆ تاجىكستاننىڭ سەزدى جان-جاقتى قولداپ, تاجىكستان عۇلامالار كەڭەسىنىڭ اتالعان ءىس-شاراعا بەلسەندى قاتىسىپ كەلە جاتقانىن تىلگە تيەك ەتىپ, ديالوگ, بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم مادەنيەتىن ىلگەرىلەتۋ ىسىندەگى ىنتىماقتاستىق ءۇشىن تاجىك تاراپىنا العىس ءبىلدىردى.
