يننوۆاتسيا – يگىلىكتى ءىس

ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى اسەت يسەكەشەۆتىڭ وڭتۇستىك استاناعا جۇمىس ساپارى ەكى ماسەلەنى قامتىدى. الماتىداعى يننوۆاتسيالىق كلاستەردىڭ دامۋ جاعدايلارى تالقىلاندى جانە «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ «ورتالىق – وڭتۇستىك» جوباسى اياسىندا رەكونسترۋكتسيا جاسالىپ جاتقان «الماتى – قورعاس», «الماتى – قاپشاعاي» جولدارىنىڭ بارلىق مەردىگەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن كوشپەلى كەڭەس وتكىزىلدى. سكولكوۆو (رەسەيدەگى كرەمني القابى) قورى ۇيىمداستىرعان Almaty Management university «ستارتاپ-تۋر 2015»-تەگى قا­زاقستاندىق كەزەڭ قاتىسۋشىلارىن قۇت­تىقتاي كەلە, ءا.يسەكەشەۆ Almaty Tech Garden يننوۆاتسيالىق كلاستەرىنىڭ ورتالىق ازياداعى ماڭدايالدى ستارتاپ-حاب جانە بۇرىنعى كەڭەستىك كەڭىستىكتەگى كوشباسشىلاردىڭ ءبىرى بولۋى ءتيىس ەكەندىگىن اتاپ كورسەتتى. بۇل اشىق تۇردەگى ەكولوگيالىق جۇيە ءۇردىسى بولماق. ءبىز بۇل ماق­ساتتاعى با­سىمدىقتاردى ايقىنداپ تا قويدىق. بىرتە-بىرتە «اقىلدى يندۋستريا», «اقىل­دى قالا», ءومىر ەكولوگياسى, ەلەك­تروندى كوم­مەرتسيا مەن مەديا ماماندىقتارى پاي­دا بولىپ قالىپ­تاسپاق, دەدى مينيستر. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل رەتتە الما­تىدا ءمۇم­كىندىكتەر كوپ-اق. مۇن­دا سوڭعى ەكى-ءۇش جىلدا عانا مىڭ­نان استام ونلاين-بيزنەس­تەر قۇ­رى­ل­عاندىعى وسىنى ايعاقتايدى. قازاقستاندىق ستارتاپتار ءۇشىن سكول­كوۆومەن ىنتىماقتاسىق – ءوز بيزنەس ستراتەگيالارىن بەكەمدەپ قۇرۋ ءۇشىن جاقسى مۇمكىندىك بولىپ تابىلادى. ءسويتىپ, ولار الداعى ۋاقىتتا بۇكىل بۇرىنعى كەڭەستىك كەڭىستىكتە جۇمىس ىستەي الادى, دەپ مالىمدەدى سالا باسشىسى. ءبىر اي­تا كەتەرلىك جايت, وسىنىڭ الدىندا ءا.يسە­كەشەۆ ءىرى بيزنەس وكىلدەرىمەن كەزدەسىپ, ەلدە وسى ورايداعى وزگەشە بيزنەسمەندەر كلۋبىن جاساقتاۋ ماقساتىن العا تارتقان ەدى. ول كلۋب مەملەكەتپەن بىرلەسىپ, ال­ماتىنىڭ يننوۆاتسيالىق كلاستەرىن دامى­تۋ جولىندا جۇمىس ىستەسە – قانداي عانيبەت. ءوز كەزەگىندە سكولكوۆو قورى­نىڭ يننوۆاتسيا جونىندەگى اعا ۆيتسە-پرەزيدەنتى ۆاسيلي بەلوۆ وسىناۋ فورۋمعا 160-تان استام كومپانيا ءوز ۇسىنىمدارىن ءجى­بەرگەنىن جەتكىزدى. ستارتاپ-تۋر-2015-ءتىڭ قازاقستاندىق كە­زەڭىنە وننان استام ۆەنچۋرلىق قورلاردىڭ وكىلدەرى كەلىپ, ولار دا ۇزدىك كومپانيالارعا ينۆەستيتسيا قۇيۋعا دايىن ەكەندىگىن ءبىلدىردى. ستارتاپتاردى قولداۋ جاھان­دىق يننوۆاتسيالاردى قولداۋ ءپالسافاسىنا ساي كەلەدى. ءبۇ­گىندە يننوۆاتسيالىق جوبالار جاھاندىق ماقساتتار كوزدەپ, حالىقارالىق رىنوكقا شىعا العان جاعدايدا عانا تابىستى بولماق. وسى تۇرعىدان كەلگەندە ءبىز­دىڭ مەملەكەتتەرىمىزدىڭ اراسىن­دا جولعا قويىلعان ەۋرازيا­لىق ەكو­نو­ميكالىق كەڭىستىك – يننوۆاتسيالار­دى قول­داۋ ورايىنداعى ورتاق باع­دار­لامالاردى دامىتۋدىڭ جاقسى ىرگە­تاسى, دەپ قاداپ ايتتى ۆ.بەلوۆ. 15 ۇزدىك جوبا جەڭىمپازدارى الداعى جازدا رەسەيدىڭ سكولكوۆوسىندا وتەتىن Start Up Village جابىق ءىس-شاراسىنا قاتىسۋدىڭ سيرەك مۇمكىندىگىنە يە بولماق. الماتى وبلىسىنداعى جاڭا قۇرى­لىس ماۋسىمى «نۇرلى جول» مەملە­كەت­تىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا سورەدەن شىقتى. ول «الماتى – قاپشاعاي», «الماتى – تالدىقورعان», «قاپشاعاي – تالدىقورعان», باكاد سىندى ءتورت جوبانى, سونداي-اق, باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي حالىقارالىق ءدالىزىنىڭ «الماتى – قورعاس» بولىگىن قامتيدى, دەدى اسەت يسەكەشەۆ كوشپەلى كەڭەستى اشىپ تۇرىپ. رەكونسترۋكتسيا جاساۋ ورايىنداعى وسى جوبالار شەڭبەرىندە 555 شاقىرىم جولدار قامتىلعان. 2015 جىلى اۆتوموبيل جولدارى سالاسىندا 100 مىڭنان استام ادام جۇمىس ىستەيدى دەپ جوسپارلانعان. ولاردىڭ 72 مىڭى «نۇرلى جول» اياسىنداعى جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا قاتىسپاق. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, قىزمەتتەر مەن جۇمىستارداعى وتاندىق مازمۇن 95 پايىزعا جەتپەك. «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» حالىق­ارالىق ءدالىزى بيىل تولىق اياقتالادى. ال «الماتى – قورعاس» اراسىنداعى سوڭعى بولىگى كەلەسى جىلى سالىنىپ بىتەدى. وسىعان بايلانىستى بارلىق قارجىلىق, تەحنولوگيالىق, ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى شەشىلگەن, جۇمىس قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر, دەپ اتاپ كورسەتتى ۆەدومستۆو باسشىسى. ونىڭ ايتۋىنشا, قۇنى 124 ميلليارد تەڭگە تۇراتىن ءبىرىنشى باكاد كونتسەسسيالىق جوباسىنىڭ قۇرىلىسى 2016 جىلعا بەلگىلەنگەن. تەندەرگە قاتىسۋعا قازىردىڭ وزىندە 70-تەن استام كومپانيادان ءوتىنىم تۇسكەن. سونىڭ ىشىندە شەتەلدىك كومپانيا­لار دا بار. قورعانبەك امانجول, «ەگەمەن قازاقستان». الماتى.