– ەربول قابدىعالي ۇلى, قوعامدا مەملەكەتتىك باسقارۋ ساپاسىنا قويىلاتىن تالاپ كۇن ساناپ ءوسىپ كەلەدى. سوعان بايلانىستى مەملەكەتتىك قىزمەتتى دامىتۋدىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسى قابىلداندى. الدىمەن وسى قۇجاتتىڭ ءمان-ماڭىزىنا توقتالىپ وتسەڭىز.
– ءيا, بۇل – وتە وزەكتى ءارى دەر كەزىندە قابىلدانعان ستراتەگيالىق قۇجات. مەملەكەت باسشىسى «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» قاعيداتىنىڭ جالعاسى رەتىندە مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ جاڭا ۇلگىسىن قالىپتاستىرۋدى تاپسىردى. وسىعان سايكەس 2024–2029 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك قىزمەتتى دامىتۋ تۇجىرىمداماسى بەكىتىلدى. تۇجىرىمدامانىڭ باستى ماقساتى – كاسىبي, حالىققا جاقىن, ءتيىمدى, جاۋاپتى ءارى اشىق مەملەكەتتىك اپپارات قۇرۋ. سونداي-اق بۇل تۇجىرىمداما اكىمشىلىك راسىمدەردى تۇبەگەيلى وزگەرتۋ, قاعازباستىلىقتى جويىپ, تسيفرلاندىرۋ, بيۋروكراتيانى قىسقارتۋ, كادرلاردى ىرىكتەۋدىڭ جاڭا اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسىن ەنگىزۋگە باعىتتالعان جاڭاشىلدىقتاردى قامتيدى.
– مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنىڭ ىلگەرىلەۋىنە مەريتوكراتيا قاعيداتى قانشالىقتى ىقپال ەتىپ جاتىر؟
– مەريتوكراتيا – ادىلەتتى كادرلىق ساياساتتىڭ نەگىزى. بۇل قاعيدات بويىنشا قىزمەتكە ىرىكتەۋ مەن مانساپتىق ءوسۋ تەك ءبىلىمى, بىلىكتىلىگى جانە جەتىستىگى ارقىلى جۇزەگە اسادى. ياعني «تامىر-تانىستىق», «جەكە بايلانىس» ەمەس, ناقتى ناتيجە مەن كاسىبيلىك شەشۋشى ءرول اتقارادى. باسقا سوزبەن ايتقاندا, مەريتوكراتيا – الدەقايدا لايىقتى كادرلاردى ىرىكتەۋ جانە مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ جەكە جەتىستىكتەرىن باعالاۋ نەگىزىندە ولاردى ءارى قاراي كاسىبي جانە مانساپتىق ىلگەرىلەتۋ دەگەن ءسوز. ءاربىر مەملەكەتتىك قىزمەتشىنىڭ كاسىبي تاجىريبەسى بولعان كەزدە, ىشكى كونكۋرستار ينستيتۋتىنىڭ نەگىزىندە ءوزىنىڭ مەملەكەتتىك ورگانىندا عانا ەمەس, رەسپۋبليكانىڭ كەز كەلگەن باسقا دا اۋماعىندا مانساپتىق ىلگەرىلەۋ مۇمكىندىگى بار.
مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ استانا قالاسى بويىنشا دەپارتامەنتى تاراپىنان كادرلاردىڭ جاي-كۇيىنە, ولاردى مەريتوكراتيا قاعيداتى بويىنشا تاعايىنداۋدىڭ وبەكتيۆتىلىگى مەن ىلگەرىلەتۋگە تۇراقتى نەگىزدە مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى. ماسەلەن, 2025 جىلدىڭ ءى جارتىجىلدىعى بويىنشا استانا قالاسىنىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارىندا ىشكى كونكۋرس بويىنشا بارلىعى 37 مەملەكەتتىك قىزمەتشى, ولاردىڭ 24-ءى نەمەسە 64,9 پايىزى جوعارى تۇرعان لاۋازىمدارعا تاعايىندالىپ, مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ 2024–2027 جىلدارعا ارنالعان دامۋ جوسپارىنا سايكەس, مەريتوكراتيا قاعيداتىن ساقتاۋ دەڭگەيى ءتيىستى دەڭگەيدە ورىندالىپ وتىر. بۇل مەملەكەتتىك اپپاراتتىڭ تۇراقتىلىق دەڭگەيىنىڭ ارتقانىن كورسەتەدى.
– مەملەكەتتىك قىزمەتكە ىرىكتەۋ – نازارداعى ماڭىزدى تاقىرىپتىڭ ءبىرى. قوعام تاراپىنان كونكۋرس ءادىل وتە مە دەگەن الاڭداۋشىلىق بار. وسىعان نە دەيسىز؟
– ورىندى سۇراق. جاڭا تۇجىرىمداما اياسىندا مەملەكەتتىك قىزمەتكە قابىلداۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا كادرلاردى اشىق جانە ءادىل كونكۋرستىق ىرىكتەۋ, جاس مامانداردى مەملەكەتتىك قىزمەتكە تارتۋ ءۇشىن جاڭا باعدارلامالاردى ەنگىزۋ, مەملەكەتتىك قىزمەتكە قابىلداۋ ۇدەرىسىن تسيفرلاندىرۋ سياقتى جاڭاشىلدىقتار ورىن الدى.
جاڭا فورماتتىڭ باستى ەرەكشەلىگى – سىبايلاس جەمقورلىقتى بولدىرماۋعا باعىتتالعان ناقتى تەتىكتەردىڭ ەنگىزىلۋى, ادامي فاكتور شەكتەلە وتىرىپ, انونيمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ءاربىر جەكە تۇلعاعا ID نومىرلەرىنىڭ بەرىلۋى ارقىلى كونكۋرستىڭ شىنايى ءارى ءادىل وتۋىندە.
سونداي-اق قالىپتاسقان جاعدايعا جاۋاپ رەتىندە «e-Qyzmet» ىقپالداستىرىلعان اقپاراتتىق جۇيەسىنىڭ سىرتقى پورتالى ارقىلى ۇدەرىستى تسيفرلاندىرۋ ىرىكتەۋگە قاشىقتان قاتىسۋعا مۇمكىندىك بەرە وتىرىپ, ادامي فاكتوردى بارىنشا ازايتىپ, مەملەكەتتىك قىزمەت تارتىمدىلىعىنىڭ ارتۋىنا اسەرىن تيگىزدى. جاڭا ىرىكتەۋ جۇيەسىنە كوشكەننەن بەرى استانا قالاسىنىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارىندا 2025 جىلدىڭ ءى جارتىجىلدىعىنىڭ قورىتىندىسىمەن جالپى كونكۋرس بويىنشا 1-ورىنعا 11,7 (2024 جىلى – 8,6) كانديدات قاتىسىپ, وسىعان ۇقساس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا ولاردىڭ ۇلەسى 3,1 ادامعا ارتىپ, مەملەكەتتىك قىزمەت جۇيەسىنىڭ اشىقتىعىن كورسەتتى.
– بۇگىندە قىزۋ تالقىلانىپ جۇرگەن جوبالاردىڭ ءبىرى – پرەزيدەنتتىك جاستار كادر رەزەرۆى. بۇل باستامانىڭ جايى قالاي بولىپ جاتىر؟
– بۇل جوبا – مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2019 جىلى كوتەرگەن باستاماسى. پرەزيدەنت «ساپالى كادرسىز رەفورما بولمايدى» دەپ ناقتى اتاپ ءوتتى. سوندىقتان ەلىمىزدە بىلىكتى, ءبىلىمدى, ەلگە ادال جاستاردى مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىنە تارتۋ – باستى ماقساتتاردىڭ ءبىرى. پرەزيدەنتتىك جاستار كادر رەزەرۆى وسى ماقساتقا جەتۋدىڭ ناقتى ءارى ءتيىمدى قۇرالى دەپ ەسەپتەيمىن. ەڭ باستىسى, بۇل – الەۋمەتتىك باسپالداق, ياعني قاي وڭىردەن شىققانىنا, ءبىلىمى مەن قابىلەتىنە قاراي مەملەكەتتىك قىزمەتتە جوعارىلاۋعا زور مۇمكىندىك.
بۇعان دەيىن ءۇش ىرىكتەۋ وتكىزىلىپ, ءتورتىنشى ىرىكتەۋ تولقىنى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇگىنگە دەيىن وتكەن ءۇش ىرىكتەۋ كەزەڭىنە ەلوردادان 4 مىڭنان اسا جاس مامان قاتىسىپ, ولاردىڭ ىشىنەن 100-گە جۋىق ازامات رەزەرۆكە قابىلدانعان. ال ءتورتىنشى ىرىكتەۋ بويىنشا ەلوردادا اتالعان جوباعا ءوتىنىش بىلدىرگەندەر سانى 1 841 ادامدى قۇراپ وتىر. بۇل جوبانى پايدالانىپ, ءوز بولاشاعىن ەل تاعدىرىمەن بايلانىستىراتىن ازاماتتار كوبەيسە, قازاقستاننىڭ دا كەلەشەگى جارقىن بولارى ءسوزسىز.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن –
زەيىن ەرعالي,
«Egemen Qazaqstan»
استانا
