ساياسات • 14 تامىز, 2025

ناركوتيزم – ۇلت ساۋلىعىنا تونگەن قاتەر

80 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ توراعالىعىمەن قاۋىپ­سىزدىك كەڭەسىنىڭ كەزەكتى وتى­رىسى ءوتتى. جيىندا ناشا­قورلىق كۇردەلى الەۋمەتتىك جانە قۇقىق­تىق قۇبىلىس رەتىندە قاراستى­رىلىپ, ناركوتيزمگە قارسى ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى تالقىلاندى.

ناركوتيزم – ۇلت ساۋلىعىنا تونگەن قاتەر

سۋرەتتى تۇسىرگەندەر – ا.دۇيسەنباەۆ, ە.ۇكىباەۆ

كەڭەستە ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرجان سادەنوۆتىڭ, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى­نىڭ توراعاسى ەرمەك ساعىمباەۆتىڭ, دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اقمارال ءالنازاروۆانىڭ جانە قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى جانات ەليمانوۆتىڭ باياندامالارى تىڭدالدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل الەۋمەتتىك كەسەلدىڭ بەلەڭ الۋىنا قاتىس­تى احۋال ەلىمىزدە دە, حالىقارالىق اۋقىمدا دا الاڭداتارلىق جاعدايعا جەتتى.

– ناركوتيزم – زاماننىڭ دەرتى, قوعام ءۇشىن اسا قاۋىپتى. ول جاستار­دىڭ بولا­شاعىنا بالتا شابادى. ۇلت ساۋلىعىن­ا قاتەر توندىرەدى. ناشا­قورلىق پەن ەسىرتكى بيزنەسىندەگى الەمدىك ءۇردىس الاڭداتارلىق سيپاتقا يە بولدى. كوپتەگەن ەلدىڭ ۇكىمەتتەرى اتالعان پروبلەمانى فيزيكالىق جانە پسيحيكالىق تاۋەلدىلىك قانا ەمەس, اۋقىمدى قوعامدىق, ەكونوميكالىق جانە قۇقىقتىق قۇبىلىس رەتىندە قاراستىرا باستادى. ناركوتيزم تەرمينى مۇنداي ءتاسىلدىڭ ءمان-ماعىناسىن اشادى, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

ساراپشىلار مەن عالىمدار ناركوتيزم ۇعىمىنىڭ ناشاقورلىقتان الدەقايدا كەڭ ەكەنىن, الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق جانە قۇقىقتىق پروب­لەمالارمەن, سونىڭ ىشىندە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىمەن ۇشتاسىپ جات­قانىن ايتادى.

پرەزيدەنت ەسىرتكىگە تاۋەلدىلەر ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ شارالارىمەن جەتكىلىكتى دەڭگەيدە قامتىلماي وتىرعانىنا نازار اۋدارىپ, ماسەلەنى شەشۋ قاجەت ەكەنىن مالىمدەدى.

– ەسىرتكىگە تاۋەلدى جانداردىڭ كوپشىلىگى مەن ولاردىڭ جاقىندارى جاريالىلىقتان جانە جۇرتشىلىقتىڭ تالقىلاۋىنان قاۋىپتەنىپ, پروبلەماسىن جاسىرادى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

بۇل رەتتە مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ ناشاقورلارعا كەڭشىلىك تانىتىپ, ال ەسىرتكى ساۋداسىنا كەلگەندە قاتاڭ جانە مۇلدە توزبەۋشىلىك ۇستانىمدا بولۋعا ءتيىس ەكەنى ايتىلدى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ اتالعان ىن­­دەت­كە قاتىستى ستاتيستيكالىق مالىمەتتەر­دى جيناۋ مەن وڭدەۋ باعىتىنداعى اقپا­رات­تىق-ساراپتامالىق جۇمىستى جەتىل­دىرۋ, سونداي-اق حيميالىق زاتتاردىڭ تارالۋىن قاداعالاۋ ماسەلەلەرىن تاعى ءبىر ماڭىزدى مىندەت دەپ سانايدى.

پرەزيدەنت ناشاقورلىقتىڭ الدىن الۋ شارالارىن كۇشەيتۋدى, اسىرەسە, ءبىلىم بەرۋ مەن اقپارات سالاسىندا كەڭىنەن جۇمىس جۇرگىزۋدى تاپسىردى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ پىكىرىنشە, جاستار اراسىندا ەسىرتكىنىڭ ناسيحاتتالۋىنا جول بەرۋگە بولمايدى. بۇل رەتتە ول ينتەرنەتتە جانە مەديا يندۋس­تريادا تىيىم سالىنعان زاتتار مەن ىشىمدىك ءىشۋدى دارىپتەيتىن جاعىمسىز ءۇردىس بەلەڭ العانىنا توقتالدى.

جيىندا ەسىرتكىمەن بايلانىستى قۇقىق بۇزۋشىلىقتى انىقتاۋ, جولىن كەسۋ مەن جازالاۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا قاتىستى كەشەندى ماسەلەلەرگە ەرەكشە ءمان بەرىلدى.

– كەز كەلگەن ەسىرتكى ءتۇرىنىڭ ءوندىرىسى مەن ساتىلىمىنا قاتاڭ تىيىم سالىنىپ, مەملەكەتتىڭ ءجىتى باقىلاۋىندا بولۋى كەرەك, – دەدى پرەزيدەنت.

قاسىم-جومارت توقاەۆ ترانسۇلتتىق ۇيىمداسقان قىلمىسقا قارسى ءىس-قيمىلدى, سونداي-اق ەسىرتكى ساتاتىن ورىندار مەن زەرتحانالاردىڭ يەلەرىن اشكەرەلەۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋ قاجەتتىگىن ايتتى.

سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى كۇماندى قارجى وپەراتسيالارىن باقىلاۋعا الۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدى. بۇل تۇيتكىل قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ نازارىنان تىس قالماۋعا ءتيىس.

پرەزيدەنت ناركوتيزمگە قارسى كۇرەسكە قوعام بولىپ جۇمىلۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ۇكىمەتكە, ءوڭىر اكىمدەرىنە جانە جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاندارعا ناشاقورلىقتان ساقتاندىرۋ جانە ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەس شارالارىن كۇشەيتۋ جونىندە بىرقاتار ناقتى تاپسىرما بەردى.

جيىن قورىتىندىسى بويىنشا مەم­لەكەت باسشىسى ناشاقورلىققا جانە ەسىرت­كى قىلمىسىنا قارسى ءىس-قيمىل ماسەلە­لەرى جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق شتابتى ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ قاراۋى­نان الىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى­نىڭ دەڭگەيىنە كوتەرۋدى تاپسىردى. بۇل ناشا­قور­لىقپەن جانە ەسىرتكى ساۋداسىمەن كۇرەستى جانداندىرۋعا, سونداي-اق ءتيىستى مەم­­لەكەتتىك ورگاندار اراسىنداعى جۇمىس­تى اناعۇرلىم ءتيىمدى ۇيلەستىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. 

سوڭعى جاڭالىقتار