«پسيحوەموتسيونالدى تۇراقسىزدىق پەن مازاسىزدىقتىڭ ۇرپاعى»: لگبت ناسيحاتى بالالارعا قالاي اسەر ەتەدى

2023 جىلى قر وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى يۋنيسەف-پەن بىرلەسىپ «Kazakhstan Kids Online» زەرتتەۋىن جۇرگىزىپ, ناتيجەسىندە بالالار ينتەرنەتتى پايدالانۋ بارىسىندا ءارتۇرلى قاۋىپتەرگە ۇشىرايتىنى انىقتالعان:

10,6%-ى ينتەرنەتتە وزدەرىن مازالايتىن نەمەسە قورقىتاتىن دۇنيەلەر بار ەكەنىن مويىندادى;

11,1%-ى بەيتانىس ادامدارعا ءوز فوتوسىن/ۆيدەوسىن جىبەرگەن;

11,7%-ى سەكسۋالدى سيپاتتاعى سۋرەت نەمەسە ۆيدەونى كورگەن;

7,1%-ى سوڭعى جىلدا سەكسۋالدى سيپاتتاعى حابارلاما العان;

3%-ى ينتيمدىك فوتو نەمەسە ۆيدەو ءۇشىن اقشا نەمەسە سىيلىق ۇسىنىلعان;

1,8%-ى سوڭعى جىلدا جىنىستىق قاتىناسقا ماجبۇرلەۋگە بايلانىستى شانتاجعا ۇشىراعان.

زەرتتەۋ ناتيجەلەرى كامەلەتكە تولماعان بالالاردىڭ جاھاندىق ينتەرنەت كەڭىستىگىندە اسا وسال ەكەنىن كورسەتتى.

اتا-انالار دا بۇل ماسەلەگە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋى ءتيىس: 21% اتا-انا بالاسىنا 4 جاسىندا جەكە گادجەت ساتىپ الىپ بەرەدى; 62%-ى ەكران ۋاقىتىنا ەشقانداي شەكتەۋ قويمايدى. ءسويتىپ, ەرەسەكتەر بالالاردى تسيفرلىق تاۋەلدىلىككە ءوز قولدارىمەن ۇيرەتىپ, كەيىن باقىلاۋدى مۇلدە جوعالتادى.

قازاقستان جاسوسپىرىمدەرىنىڭ 74%-ى TikTok, 59%-ى YouTube, 57%-ى Instagram قولدانادى. ولاردىڭ كوپشىلىگى «brainrot-كونتەنت» – ماعىناسىز, ەموتسياعا قۇرىلعان, اگرەسسيۆتى ۆيدەولار مەن مەمدەردى كورەدى. بۇل بالانىڭ ويلاۋ قابىلەتىن تۇمشالاپ, لوگيكانىڭ ورنىن ەموتسيامەن الماستىرادى.

سول سەبەپتى مەملەكەت ايقىن شەكارالار مەن ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە مىندەتتى: قاي جەردە ەركىندىك اياقتالىپ, دەسترۋكتيۆ باستالاتىنىن كورسەتۋ كەرەك.