فوتو: egemen.kz/ ەرلان ومار
ال بالا تۋعاندا بەرىلەتىن جاردەماقىنى جىل باسىنان بەرى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بارلىعى 169,2 مىڭ ادامعا 30,6 ملرد تەڭگە تولەنگەن. بۇل جاردەماقىنى بالا تۋعان, اسىراپ العان, سونداي-اق قامقورلىققا العان بالالارى بار ەلىمىزدىڭ ازاماتتارى, قانداستار, سونداي-اق قازاقستاندا تۇراقتى تۇراتىن شەتەلدىكتەر الا الادى.
بالاعا كۇتىم جاسايتىن ادام مىندەتتى الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋشى بولىپ تابىلماعان جاعدايدا تۋعان, اسىراپ العان, سونداي-اق قورعانشىلىققا العان بالالارى بار, ەگەر ولار باسقا اتا-انانىڭ وتباسىندا ەسكەرىلمەسە, وگەي بالالارى بار ادامداردىڭ (وتباسىلاردىڭ) بالا كۇتىمىنە بايلانىستى جاردەماقى الۋعا قۇقىعى بار. ەسەپتى كەزەڭدە 1,5 جاسقا تولعانعا دەيىن بالا كۇتىمى بويىنشا جاردەماقىمەن 21,7 ملرد تەڭگە سوماسىندا ورتا ەسەپپەن 123,8 مىڭ ادام قامتىلدى, ونىڭ ىشىندە ماۋسىم ايىندا 3,6 ملرد تەڭگە سوماسىن 124,5 مىڭ ادام الدى.
بالا تۋىنا جانە بالا كۇتىمىنە ارنالعان مەملەكەتتىك جاردەماقىلاردىڭ مولشەرى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى زاڭمەن ءتيىستى قارجى جىلىنا بەكىتىلگەن ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە (بۇدان ءارى – اەك) بايلانىستى بەلگىلەنەدى. 2025 جىلدىڭ باسىنان باستاپ مەملەكەتتىك جاردەماقىلاردىڭ مولشەرى 6,5%-عا يندەكستەلگەن.
بيىل بالا تۋىنا ارنالعان جاردەماقى مولشەرى:
- ءبىرىنشى, ەكىنشى, ءۇشىنشى بالاعا – 38,0 اەك نەمەسە 149 416 تەڭگە;
- ءتورتىنشى جانە ودان كەيىنگى بالالارعا – 63,0 اەك نەمەسە 247 716 تەڭگە.
بالا 1,5 جاسقا تولعانعا دەيىن ونىڭ كۇتىمىنە بايلانىستى تولەنەتىن جاردەماقى اي سايىن كەلەسىدەي مولشەردە تولەنەدى:
- ءبىرىنشى بالاعا – 5,76 اەك نەمەسە 22 648 تەڭگە;
- ەكىنشى بالاعا – 6,81 اەك نەمەسە 26 777 تەڭگە;
- ءۇشىنشى بالاعا – 7,85 اەك نەمەسە 30 866 تەڭگە;
- ءتورتىنشى جانە ودان كەيىنگى بالالارعا – 8,90 اەك نەمەسە 34 995 تەڭگە.
بۇدان بولەك جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتارعا جۇكتىلىككە جانە بوسانۋعا, جاڭا تۋعان بالانى (بالالاردى) اسىراپ الۋعا بايلانىستى كىرىسىنەن ايىرىلعان جاعدايدا ماسق-تان تولەنەتىن الەۋمەتتىك تولەم جۇكتىلىگى جانە بوسانۋى بويىنشا بەرىلگەن دەمالىستىڭ بارلىق كۇندەرىنە تاعايىندالادى. تولەم مولشەرى جۇكتىلىگى جانە بوسانۋى بويىنشا ۋاقىتشا ەڭبەككە جارامسىزدىق پاراعى بەرىلگەنگە دەيىنگى سوڭعى 12 اي ىشىندە ماسق-عا الەۋمەتتىك اۋدارىمدار جۇرگىزىلگەن ورتاشا ايلىق كىرىسكە جانە ەڭبەككە جارامسىزدىق كۇندەرىنىڭ سانىنا بايلانىستى بولادى.
بۇل بىرجولعى تولەمدى جىل باسىنان بەرى جالپى سوماسى 166,9 ملرد تەڭگە سوماسىندا 116,1 مىڭ ادام العان. وسى جىلدىڭ 6 ايىندا تاعايىندالعان تولەمنىڭ ورتاشا مولشەرى 1 556 736 تەڭگەنى قۇراعان.
سونداي-اق, ماسق-دان الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋشىعا بالا تۋعان كۇننەن باستاپ ءبىر جارىم جاسقا دەيىن ونىڭ كۇتىمىنە بايلانىستى تابىسىنان ايىرىلعان جاعدايدا اي سايىنعى الەۋمەتتىك تولەم تاعايىندالادى. تولەم مولشەرى كەيىنگى 2 جىلدا ماسق الەۋمەتتىك اۋدارىمدار جۇرگىزىلگەن ورتاشا ايلىق تابىستىڭ 40%-ىن قۇرايدى. ەكى جانە ودان دا كوپ بالا تۋعان جاعدايدا تولەم ءار بالاعا جەكە تاعايىندالادى.
2025 جىلدىڭ 6 ايىندا بۇل تولەم 218,5 ملرد تەڭگە مولشەرىندە 129,2 مىڭ ادامعا تاعايىندالعان. 6 ايداعى ورتاشا ايلىق تولەم 89 881 تەڭگەنى قۇراعان.
