كاسىپورىننىڭ الپىس جىلدىق تاريحى بار. 1965 جىلى كوكشەتاۋدا ءسۇت وڭدەيتىن شاعىن عانا زاۋىت اشىلىپتى. 1993 جىلى ء«سۇت» اكتسيونەرلىك قوعامى بولىپ قۇرىلعان. مىنە, وسى كەزدەن باستاپ ورلەۋ كەزەڭى باستالادى. ءونىم تۇرلەرىن كوبەيتىپ, بايىتۋعا كوشكەن. 1999 جىلى «كوكشەتاۋ ءسۇت زاۋىتى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى بولىپ قايتا قۇرىلعان.
زاۋىتتىڭ قايتا جاڭعىرۋى 2019 جىلدان باستالدى. مىنە, سول كەزدە تاۋلىگىنە 50 توننا ءسۇت وڭدەۋگە قۋاتى قاپتال جەتەتىن جاڭا تسەح ىسكە قوسىلعان. بالمۇزداقتى ادەمىلەپ قاپتاۋ قولعا الىنىپتى. مۇزداتقىش كامەرالار جاڭعىرتىلىپ, كاسىپورىننىڭ ءسۇت وڭدەۋ ءۇشىن توقتاۋسىز جۇمىس ىستەۋىنە قاجەتتى قۇرىلعى گازبەن جۇمىس ىستەيتىن بولعان. كەيىنگى ءۇش جىل ىشىندە گاز قويماسىن سالىپ, جاڭا سۋ قۇبىرىن پايدالانۋعا بەردى. اۆتوپاركتى دە جاڭعىرتىپ, زاۋىت ءونىمىن ساپالى كۇيىندە تۇتىنۋشىعا جەتكىزۋگە كوڭىل بولگەن. بۇگىندە زاۋىت جىل سايىن قالا بيۋدجەتىنە 95 ملن تەڭگە توڭىرەگىندە سالىق تولەيدى.
كومپانيانىڭ قۇرامىنا كوكشەتاۋداعى ءسۇت زاۋىتى مەن سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا قاراستى ايىرتاۋ اۋدانىنداعى فيليالى ەنەدى. ءسۇت جينايتىن, دايىنداۋ كەڭسەلەرى جۇمىس ىستەيدى. دايىن ءونىمدى ساتۋ دا ءبىرشاما جولعا قويىلعان. بەس تسەحتا 50 ءتۇرلى ءسۇت ءونىمى وندىرىلەدى. ونىڭ ىشىندە يوگۋرت, ءسۇت, ماي, قايماق, ايران, تۇرىك ايرانى, بالمۇزداقتىڭ بىرنەشە ءتۇرى جانە ۇلتتىق تاعام قۇرت پەن قوسپا دايىندالادى.
كاسىپورىن باسشىلارىنىڭ ايتۋىنشا, زاۋىتتى ءسۇت ونىمدەرىمەن قامتۋداعى كىنارات – شيكىزات تاپشىلىعى. جازعى ماۋسىمدا كۇنىنە 100 تونناعا جۋىق ءسۇت وڭدەلسە, قىستا بۇل كولەم ازايادى. تىعىرىقتان شىعار جول ىزدەگەن كاسىپورىن باسشىلارى زەرەندى اۋدانىنا قاراستى پريرەچەن سەلوسىندا 250 باس ساۋىن سيىرعا لايىقتالعان تاۋارلى ءسۇت فەرماسىن ۇستاپ وتىر. كوكشەتاۋدان 300 شاقىرىم توڭىرەكتەگى ەلدىڭ قولىنداعى ت ۇلىكتىڭ ءسۇتىن ساتىپ الۋدى ۇيىمداستىرۋدا. ارينە, ءار جەردەن جينالعان ءسۇت بولعاندىقتان, ساپاسىنا مەيلىنشە كوڭىل اۋدارۋ كەرەك.
ايتپاقشى وسى ارادا ءتورت ت ۇلىكتىڭ سۇمەسىمەن كۇن كورىپ وتىرعان اۋىلداعى مالساق اعايىن ءۇشىن بۇل ءىستىڭ تيىمدىلىگىن دە ايتا كەتكەن ءلازىم. قىسى ۇزاق سولتۇستىك وڭىردە ءسۇتىن بۇلداپ ساتا الماسا, قارا مال ۇستاۋ ءتيىمسىز. زاۋىت اۋىل احۋالىن جاقسارتۋعا دا ءبىرشاما سەپتىگىن تيگىزىپ وتىر. ءسۇت ساپاسىن تەكسەرۋ ءۇشىن وزدەرىنىڭ زەرتحاناسىن ىسكە قوسقان. بۇل جەردە كۇن سايىن شيكىزاتتىڭ جانە دايىن ءونىمنىڭ ساپاسى تەكسەرىلەدى. زاۋىت زەرتحاناسىنا ازامات مىرزالين جەتەكشىلىك ەتەدى. شيكىزاتتا دا, دايىن ونىمدە دە قىلاۋداي اۋىتقۋ بولماۋى كەرەك. وسى كىرپىك قاقپاي كۇزەتەتىن ساپا ماسەلەسىن وڭ جولعا قويۋ زاۋىتتىڭ بار شارۋاسىنىڭ ناتيجەلى بولۋىنا ىقپال ەتىپ تۇر.
ءونىمدى ءوندىرۋ بار دا, تۇتىنۋشىعا جەتكىزۋ بار. قازىر كومپانيا 40 اۆتوكولىكتى پايدالانادى. ونىڭ 18-ىنە مۇزداتقىش پەن توڭازىتقىش ورناتىلعان. قالعان تەحنيكا شيكىزات پەن دايىن ونىمدەردى تاسيدى. ءبىر جاقسىسى, زاۋىتتا قول ەڭبەگى بارىنشا ازايتىلعان. جۇمىس ىرعاعى جاڭا زامانعى قوندىرعىلارمەن قامتاماسىز ەتىلىپ, بارىنشا اۆتوماتتاندىرىلعان. ماسەلەن, ۇلتتىق ءونىم وندىرەتىن تسەحتا 17 جۇمىسشى ەڭبەك ەتەدى. ولار سىقپا قۇرتتى قولمەن دايىندايدى. كاسىپورىن باسشىلارىنىڭ ايتۋىنشا, الداعى ۋاقىتتا سىقپا قۇرت دايىنداۋعا قاجەتتى قۇرىلعى ساتىپ الىنباق. سول كەزدە ۇلتتىق ءونىمنىڭ كولەمى دە مولايادى.
زاۋىت ونىمدەرى وبلىس ورتالىعىمەن قوسا ءىرى ەلدى مەكەندەردىڭ باسىم كوپشىلىگىنە جەتكىزەدى. استانا قالاسىندا 10 ساۋدا ورنى بار. ءونىم وتكىزۋ گەوگرافياسى دا كەڭەيگەن. كوكشەتاۋلىقتار دايىنداعان ءدامدى اقتاۋ, الماتى, اتىراۋ, جەزقازعان, قاراعاندى, قوستاناي, قىزىلوردا, سەمەي, تاراز, تۇركىستان, ەكىباستۇز قالالارىنىڭ تۇرعىندارى دا تاتۋدا.
ەل تىرلىگىنە ارالاسىپ, قايىرىمدىلىق كورسەتۋ دە الميساقتان داستۇرگە اينالعان. «ارلان» حوككەي كلۋبىنا ءوز ونىمدەرىن جەتكىزىپ بەرەدى. كومپانيا باسشىلارى ءوتىنىش ايتىپ كەلگەن مۇقتاج جانداردىڭ مەسەلىن جىققان ەمەس. بالالاردى قورعاۋ كۇنى 1700 كيلو بالمۇزداق تاراتىپ, ۇلتتىق رەكورد ورناتقان. بۇل يگىلىكتى ءىس قازاقستاننىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەنىپتى.
كوكشەتاۋ
