گازەتىمىزدىڭ وتكەن نومىرىندە يسپانيا پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ: “يسپانيا فينالعا شىعادى. تۇيسىگىم الداماسا سولاي بولادى”, دەگەن پىكىرىن بەرگەن ەدىك. جىگىتتەرىنىڭ الىمدىلىعىنا, شالىمدىلىعىنا سەنگەن ەكەن. ايتپەسە, كريشتيانۋ رونالدۋ سەكىلدى مىڭنان وزعان تۇلپارى بار پورتۋگاليا كىمگە بايگە بەرگەندەي ەدى.
بۇل تۋرالى ءسال كەيىن...
ال, كۇنشىعىس ەلىنەن كەلگەن جاپونيا قۇراماسى پاراگۆايعا جول بەردى. جەڭىستى قولدان بەرگىسى كەلگەن جوق. 90 مينۋت جاسىل الاڭدا قارجىستى. تەڭ ءتۇستى. 30 مينۋتتىق قوسىمشا ۋاقىت تا جەڭىمپازداردى انىقتاي العان جوق.
پەنالتي بويىنشا پاراگۆاي 5:3 ەسەبىمەن العا شىقتى. بۇل – ولار ءۇشىن رەكوردتىق كورسەتكىش بولىپ تۇر. 1998 جانە 2002 جىلدارى 1/8 فينالعا جەتكەنىمەن ءارى قاراي جارىستى جالعاستىرا الماعان قۇراما ءوز توبىندا ءبىرىنشى ورىن الدى دا ورتاڭقول قۇرامالارمەن وينادى.
الاڭدا 120 مينۋت بويى تەر توگىپ, ويىن ورنەگى جونىنەن قارسىلاستارىنان ەش كەم تۇسپەگەن جاپوندىقتارعا ارينە, قارسىلاسىنا جول بەرۋ وڭاي بولعان جوق. بىراق, ەكەۋدىڭ بىرەۋى جولايرىقتا تۇردى ەمەس پە؟! جەڭىس گولىن سوققان وسكار كاردوسونىڭ جاس بالا قۇساپ قۋانعانىن تۇسىنۋگە بولادى.
ال, قاقپاعا دوپ دارىتا الماعان جاپون يۋيچي كومانونىڭ جان كۇيزەلىسىن دە تۇسىنگىڭ كەلەدى. ول ءوز ۇلتىنان ءيىلىپ تۇرىپ كەشىرىم سۇرادى.
“مەن دوپتى كولدەنەڭ باعانانىڭ استىنان ۇرۋدى كوزدەگەن ەدىم. سوققىم دا جامان بولعان جوق. امال نە, دوپ ءسال-ءپال جوعارى كەتتى دە جوسپارلاعان ويىم جۇزەگە اسپاي قالدى. ماڭدايشاعا ءتيدى. قالاي قينالعانىمدى ايتىپ جەتكىزە المايمىن. ماعان اۋىر, ارىپتەستەرىنىڭ وبالىنا قالدىم. ءمۇلت كەتكەنىم ءۇشىن بۇكىل جاپون جۇرتىنان كەشىرىم سۇرايمىن”.
قاقپاشىنى الداپ, ادەمى گول سوققىسى كەلگەن جاپون جۇرەگى ەزىلىپ تۇرىپ, وسىلاي دەپ سۇحبات بەردى.
جاپوندار – نامىستى حالىق. ەل باسىنا كۇن تۋىپ, مەملەكەت داعدارىسقا ۇشىراعاندا, الدى تاياعىنا سۇيەنگەن جاپون قارتتارى بولىپ, بار بايلىعىن مىقتى ۇرپاعىنا ۇستاتىپتى. شەتەلدەن ءبىلىم, ءىلىم ۇيرەنىپ, مەملەكەتتى اياعىنان تىك تۇرعىزۋدى مىندەتتەگەن ەكەن. جاپونيانىڭ الەمگە ايگىلى فيرمالارىنىڭ قازىعىن سول ءبىلىمدى ۇرپاق قاققان.
ال, ۇكىمەتتىڭ, قارتتاردىڭ قالتاسىن قاعىپ بەرگەن اقشاسىن وقۋدان گورى دۋماندى كەشتەرگە كوبىرەك جۇمساعاندارى دا ەلگە كەلىپتى. پورتقا تۇسكەن سوڭ ەجەلگى سامۋراي عۇرپى بويىنشا تىزەرلەپ وتىرىپ, كەۋدەسىن جالاڭاشتاپ “مەن سىزدەردىڭ ۇمىتتەرىڭىزدى اقتاي المادىم. سوندىقتان, ءتىرى جۇرۋگە حاقىم جوق” دەپ ءوزىن-ءوزى قىلىشقا جىققان. سول تەكتى سامۋرايلاردىڭ ۇرپاعى, باس باپكەر تاكاسي وكادا ەشكىم بەتىنە باتىرىپ كىنا ارتپاسا دا ءوز قىزمەتىنەن باس تارتتى. “مەن بۇل جۇمىستان بۇدان ءارى جاقسى ناتيجەگە جەتە الماعاندىقتان باس تارتامىن”, – دەپ ءتۇيىپتى ءوز ويىن وعلان.
ال يسپاندىقتار پورتۋگاليانى 1:0 ەسەبىمەن جەڭدى.
ەكەۋى دە كەرەمەت قۇراما. ەكەۋى دە جەڭىسكە لايىق. بىراق, يسپاندىقتار ءىرى شىقتى. ولار ءبىرىنشى تايمنىڭ باسىندا اق قارسىلاستاردىڭ قاقپاسىن تورۋىلعا العان. فەرناندو تورەرس پەن داۆيد ۆيليا تەڭ ويىنعا ەش كەلىسپەگەن بولار ەدى. حاۆي مەن ينەستا ارقىلى ويىن وربىتكەن يسپاندار ءوز كۇشتەرىنە سەنىمدىلەۋ بولدى. پورتۋگالدار دا كەزەك كۇتىپ قالعان جوق. ويىننىڭ 43-ءى مينۋتىندا تياگۋ كوەنتراونىڭ سول جاق قاناتتان بەرگەن دوبىن قاقپاعا كىرگىزۋگە شاق قالدى.
يسپاندىقتاردىڭ كريشتيانۋ رونالدۋدى قاتتى باقىلاۋعا العاندىعى بايقالىپ تۇردى. ءبىر پورتۋگال جۇرتىنىڭ ەمەس, الەم فۋتبولىنىڭ كوزايىمى ءوزىنىڭ اقالتەكە ارعىماقتاي قالپىنان ايىرىلىپ قالدى. قورعاۋشىلار قاتتى قىسپاققا الىپ, دوپ الىپ جۇگىرۋىنە مۇمكىندىك بەرە قويمادى.
توررەستى الماستىرعان لورەنتونىڭ دا گول سوعاتىن زور مۇمكىندىگى بولعان. بىراق, باسپەن ۇرعان دوپتى ەدۋاردو دارىتقان جوق.
اراعا مينۋت سالىپ ۆيليانىڭ سول جاق قاناتتان ورتاعا قۇيىلىپ كەلىپ ۇرعان دوبى شتانگانىڭ ءدال تۇبىنەن ىسقىرىپ وتكەن. شابۋىلدى ۇدەتكەن يسپاندار دەگەنىنە جەتتى. ايىپ الاڭىندا قورعاۋشىلاردىڭ ورتاسىندا قالعان ينەستا قاۋسىرمالاپ كەلىپ قالعان ۆيلياعا بۇرىلىپ قاراماستان تابانىمەن ارتقا قاراي پاس شىعارىپ بەردى. ءبىرىنشى سوققىنى ەدۋاردو قايتارعان, بىراق سول سەرپىلگەن دوپقا ۆيليا ءبىرىنشى بولىپ جەتىپ, قاقپاعا كىرگىزىپ جىبەردى. 1:0.
وسىدان كەيىن-اق يسپاندىقتاردىڭ رۋحى كوتەرىلىپ, دەلەبەلەرى قوزدى. سەرحيو راموس پەن ۆيليانىڭ ەسەپتى ەسەلەيتىن مۇمكىندىكتەرى بولدى. ەدۋاردو جارادى. ويىن سوڭىندا جۇيكەسى جۇندەي تۇتىلگەن ريكاردۋ كوشتا كاندەۆيلۋدى ۇرىپ جىققانى ءۇشىن الاڭنان قۋىلدى.
سونىمەن, كريشتيانۋ رونالدۋ باستاعان پورتۋگالدار دا ەلىنە قايتتى.
تورەشىلەرگە بايلانىستى داۋ ءالى تولاستاعان جوق. ويىننىڭ ىستىق-سۋىعى باسىلماي جاتىپ, يسپاندىقتاردى شيرەك فينالعا وتكىزگەن ۆيليانىڭ جەڭىس دوبىن وفسايدتان ۇرعاندىعى ايتىلىپ جاتىر.
ول ينەستودان پاس العاندا پورتۋگال قورعاۋشىسى سيماۋ ءسال ارتتا قالعان.
الەم چەمپيوناتىندا قازىلار وسىنداي قاتەلىكتەرىمەن تانىلىپ قالىپ جاتىر. داۋ كوبەيگەن سوڭ فيفا بەينەقايتالاۋدى الىپ تاستاۋدى ۇسىندى. بىراق, بۇل جان الىپ, جان بەرىسكەن ايقاستىڭ جالىنىن باسۋ ورنىنا وتتى كوسەگەنمەن بىردەي بولىپ تۇر.
باقتيار تايجان.
________________
استانا كۇنى قارساڭىنداعى شاحمات دوداسى تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىندا تۇڭعىش رەت ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ سپورت كەشەنىنىڭ بازاسىندا ۋكراينانىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگىنىڭ باستاماسىمەن ديپلوماتيالىق وكىلدىكتەردىڭ كوماندالارى اراسىندا جەدەل شاحماتتان حالىقارالىق تۋرنير ءوتتى. ول ۋكراينانىڭ كونستيتۋتسياسى كۇنىنە جانە ۋكراينا جوعارعى راداسىنىڭ رەسپۋبليكا تاۋەلسىزدىگى تۋرالى دەكلاراتسيانىڭ جاريالانعانىنا 20 جىل تولۋ قۇرمەتىنە ارنالدى. ءتۋرنيردى ۇيىمداستىرعان ۋكراينانىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى نيكولاي سەليۆون جارىستى اشىپ, جينالعانداردى كەلە جاتقان مەرەكەمەن قۇتتىقتاپ, پرەزيدەنت اكىمشىلىگى, پارلامەنت سەناتى مەن ماجىلىسىنە, سونداي-اق, رەسەيدىڭ, اقش-تىڭ, گفر-دىڭ, قازاقستان ءسىم-ءنىڭ ديپلوماتيالىق وكىلدەرىنە جانە ءتۋرنيردى وتكىزگەن ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتىنە العىس ءبىلدىردى. ءماجىلىس كومانداسىن بۇل تۋرنيرگە پالاتانىڭ حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ مۇشەسى ۆالەري ۆيشنيچەنكو باستاپ باردى. جارىسقا قازاقستان شاحماتىنىڭ اتىن شىعارعان حالىقارالىق گروسسمەيستەر, رەسپۋبليكانىڭ بىرنەشە مارتە چەمپيونى, بۇگىندە پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرى دارمەن سادۋاقاسوۆ پەن گفر-دىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى راينەر ويگەن شلاگەتەردىڭ قاتىسۋى ايرىقشا كورىنىس بەردى. شاحمات الاڭىندا ءبارى دە جەڭىس ءۇشىن شىنايى “شايقاسقا” ءتۇستى. جەڭىستىڭ باس تۇعىرىندا دارمەن سادۋاقاسوۆتىڭ كومانداسى, ودان كەيىن ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتى تۇردى. ءۇشىنشى جۇلدەلى ورىندى دەپۋتات ۆالەري ۆيشنيچەنكو مەن پارلامەنتتىڭ شارۋاشىلىق باسقارماسى ينجەنەرلىك ورتالىعىنىڭ وكىلى مارات قوجاحمەتوۆ قۇرامىنا ەنگەن پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ كومانداسى يەلەندى. “ەگەمەن-اقپارات”._______________
بىلعارى قولعاپ باسەكەسى وسى اپتانىڭ باسىندا استاناداعى “داۋلەت” سپورت كەشەنىندە بوكستان ەرەسەكتەر اراسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كۋبوگى جولىنداعى حالىقارالىق تۋرنير باستالدى. بوكس فەدەراتسياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وسىمەن ەكىنشى مارتە وتكىزىلىپ وتىرعان تۋرنيرگە كوپتەگەن سپورت ساڭلاقتارى كەلدى. سونىڭ ىشىندە اتاقتى كاسىبي بوكسشى مايك تايسون دا بار. بۇل باسەكەگە “تەمىر تايسون” قۇرمەتتى قوناق رەتىندە كەلۋدى ءجون كورىپتى. اتالمىش ءتۋرنيردىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا مايك تايسون قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى تيمۋر ق ۇلىباەۆپەن بىرگە, شارشى الاڭعا شىققان جىگىتتەردىڭ العاشقى جەكپە-جەكتەرىن تاماشالادى. وسى كۇنى كەشكە تامان باستالعان جارىستا 51 كگ. سالماقتاعى بيىلعى رەسپۋبليكا چەمپيونى ميراس جاقىپوۆ قارسىلاسىن جۇندەي ءتۇتىپ جەڭسە, 54 كگ. سالماقتا تەمىربەك ديحانباەۆ پەن ءبىرجان جاقىپوۆ باسەكەلەستەرىنەن ايلاسىن اسىرا المادى. وسىدان كەيىن قىزىقتىڭ كوكەسى 64 كگ. سالماقتا وتكەن سىندا بولدى. وندا ەلىمىزدىڭ ەكى بوكسشىسى ءوزارا كەزدەسىپ, سونىڭ بىرەۋى جارىستى ءارى قاراي جالعاستىرا الماي سان سوعىپ قالدى. مەرەي اقشالوۆ پەن دانيار ەلەۋسىنوۆتىڭ اراسىندا وتكەن شيەلەنىستى جەكپە-جەكتە العاشقىسى 7:6 ەسەبىمەن جەڭىسكە جەتتى. ودان ءارى وسى سالماقتا ادىلەت ەگىزەكوۆ تۇركىمەن شارمۇرات گەلدىمۇراتوۆتىڭ ەكى اياعىن ءبىر ەتىككە تىعىپ, سۇلاتىپ سالسا, وسى سالماقتاعى تاعى ءبىر بوكسشىمىز الماسبەك الماسباەۆ ۋكرايندىق بوگدان شەلەستيۋكتى رينگتىڭ ءتورت بۇرىشىنا تىعىپ, 10:0 ەسەبىمەن ۇتتى. تۋرنيردە ەڭ جەڭىل, ياعني 48 كگ. سالماقتا كۇش سىناسقان ءىلياس سۇلەيمەنوۆ جانكۇيەرلەردى شەبەرلىگىمەن ءتانتى ەتتى. ول تانناكۋن مۋديەنسەلاگتى (شري-لانكا) 18:3 ەسەبىمەن جەڭدى. سونداي-اق, وسى كۇنى جاندوس مومىنوۆ (57 كگ.) رەسەيلىك دميتري پوليانسكيدەن باسىم تۇسسە, سامات باشەنوۆ (60 كگ.) موڭعول زوريگبااتار ەنحزوريكتى 16:2, وسى سالماقتاعى ايدار امىرزاقوۆ تاجىك مۇحاممەد ميرزواليەۆتى 5:0 ەسەبىمەن تىزە بۇكتىردى. ءتۋرنيردىڭ ەكىنشى كۇنى تاڭەرتەڭگىلىك جەكپە-جەكتەردە 57 كگ. سالماقتاعى دۋمان ءالىموۆ پەن ءمادي شولاقوۆ ادەمى ونەر كورسەتتى دەۋگە بولادى. وسى كۇنى جەرەبە بويىنشا تاعى دا قوس بوكسشىمىز ءوزارا قولعاپ ءتۇيىستىردى. جاندوس مومىنوۆ پەن مۇحيت امانتاەۆتىڭ اراسىنداعى ايقاس العاشقىسىنىڭ پايداسىنا شەشىلدى. كەلەسى جەكپە-جەكتە ۆاسيلي لەۆيت گرۋزين داۆيد گوگيشۆيليدى 6:4 ەسەبىمەن ۇتسا, تاعى دا قوس ساڭلاعىمىز كۇش سىناسقان باسەكەدە رۇستەم ىرگەباەۆ ەرمەك ۇسەنوۆتى 5:1 ەسەبىمەن جەڭدى. ودان كەيىن دوسجان وسپانوۆ ۋكراينانىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى الەكساندر تريفونوۆتى, ءرۇستەم سىباەۆ سول ەلدىڭ تاعى ءبىر وكىلى الەكساندر سترەتسكيدەن ايلاسىن اسىرسا, سەرىك ساپيەۆ سيريالىق ابدۋل موۋەن ازيزەردى ەكى رەت نوكداۋنعا جىبەرىپ جەڭدى. سونىمەن بىرگە, وسى كۇنى داۋرەن ەلەۋسىنوۆ ۋكرايندىق بوكسشىنى جەڭسە, دانابەك سۋجانوۆ جەرەبە بويىنشا تاعى دا وتانداسىمىزبەن قولعاپ ءتۇيىستىرىپ, ادىلبەك نيازىمبەتوۆتى ۇتتى. ودان كەيىن دانيار تولەگەنوۆ, ازامات بەلگىباەۆ, ەردوس جاڭابەرگەنوۆ, مارات قياسوۆ قارسىلاستارىنا ەش مۇمكىندىك بەرمەدى. كەشە “داۋلەت” سپورت كەشەنىندە بىرنەشە سەكتسيا بويىنشا كەرىلگەن شارشى الاڭداردا 40 جەكپە-جەك ءوتتى. ەلباسىنىڭ كۋبوگى جولىنداعى باسەكەگە باس باپكەر مىرزاعالي ايتجانوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن ۇلتتىق قۇراما ءۇش قۇراممەن قاتىسۋدا. قازىر شارشى الاڭعا مىنا بوكسشىلار شىعىپ وتىر. ءبىرجان جاقىپوۆ, ءىلياس سۇلەيمەنوۆ, ماردان بەرىكباەۆ, تەمىرتاس ءجۇسىپوۆ (48 كگ.), ميراس جاقىپوۆ, حابيبوللا يسمايل – احۋنوۆ, ن.ءجۇسىپوۆ (51 كگ.), دانيار تولەگەنوۆ, ءمىرجان راقىمجانوۆ, ت.ديقانباەۆ (54 كگ.), جاندوس مومىنوۆ, دۋمان ءالىموۆ, مۇحيت امانتاەۆ (57 كگ.), ايدار امىرزاقوۆ, سامات باشەنوۆ, عاني جايلاۋوۆ (60 كگ.), دانيار ەلەۋسىنوۆ, ادىلەت ەگىزەكوۆ, الماس الىبەكوۆ (64 كگ.), مانات ومىرزاقوۆ, سەرىك ساپيەۆ, رۇستەم سىباەۆ (69 كگ.), دانابەك سۋجانوۆ, نۇربولات جارمانوۆ, حامزا بايماتوۆ, داۋرەن ەلەۋسىنوۆ (75 كگ.), المات سەرىموۆ, مارات قياسوۆ, ەردوس جاڭابەرگەنوۆ, ازامات بەلگىباەۆ (81 كگ.), ۆاسيلي لەۆيت, دانيار ۇستەمباەۆ (91 كگ.) جانە اسا اۋىر سالماقتاعى يۆان دىچكو, دوسجان وسپانوۆ, رۇستەم ىرگەباەۆ, رۋسلان مىرساتاەۆ, ەرمەك ۇسەنوۆ. داستان كەنجالين.
