سۋرەت: gazeta.ru
جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ناقتى قاي سالادا كوبىرەك قولدانىلىپ جاتقانىن ءدوپ باسىپ ايتۋ قيىن. مەكتەپ وقۋشىسىنان باستاپ, ستۋدەنت, مۇعالىم, جۋرناليست, دارىگەر, بانك قىزمەتكەرلەرى, قىسقاسى عالامتوردان جاردەم ىزدەگەن جاننىڭ ءبارى اقىلدى جەلىنىڭ «كەڭەسىنە» جۇگىنىپ ءجۇر. سول ورتادا جۇرگەندىكتەن بە, جي-ءدىڭ جۋرناليستيكاداعى ادىمىنىڭ الشاڭداي باستاعانىن بايقاپ ءجۇرمىز. جەكەلەگەن جۋرناليستەردىڭ دە بەلسەندى قولدانا باستادى.
ارينە, كولەمدى ساراپتاما, ارنايى رەپورتاج سىندى ىزدەنىستى, كرەاتيۆتى تالاپ ەتەتىن ماتەريالداردان بولەك, شاعىن اقپارات, اۋا رايى بولجامى, جۇلدىز جورامال, ءباسپاسوز رەليزى سىندى ماسس-مەدياعا قاجەتتى مايدا-شۇيدە ماتەريالدار وسى اقىلدى جەلىنىڭ كومەگىمەن جازىلىپ جاتقانى بەلگىلى. ءتىپتى عالامتوردان جي دايىنداعان العاشقى شەتەلدىك گازەتتى دە كوردىك. قولعا ۇستاپ, وقىپ كورمەگەن سوڭ ونىڭ قانشالىقتى ساپالى دۇنيە ۇسىنا العانىن ايتا المايمىز. دەسە دە جي-ءدىڭ جىلدامدىعى كوڭىل قۋانتقانىمەن, الداعى ۋاقىتتا ءداستۇرلى باق-تىڭ باعىن بايلاپ, بىلىكتى مامانداردىڭ جۇمىسىن تارتىپ الماي ما دەگەن دە قاۋىپ مازالاي باستادى.
وسى رەتتە وتاندىق جۋرناليستيكا سالاسىندا كرەاتيۆتى كونتەنت دايىنداۋ ءىسىنىڭ بەل ورتاسىندا جۇرگەن مامانداردى اڭگىمەگە تارتىپ كوردىك. بەلگىلى جۋرناليست, «Qazcontent» اق-نىڭ SEO-مامانى ارشات ورازوۆ جي-ءدى سالاعا تونگەن قاۋىپ ەمەس, كەرىسىنشە شىعارماشىلىق ادامىنىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتەتىن مۇمكىندىك رەتىندە قاراستىراتىنىن ايتتى.
– جاساندى ينتەللەكت قازىر مەديانىڭ بارلىق سالاسىنا ەنىپ جاتىر. اسىرەسە ينتەرنەت باسىلىمداردا كونتەنتتى تەز ءارى ۇنەمدى شىعارۋ ءۇشىن قولدانىپ جاتقاندار كوبەيدى. بۇل ءداستۇرلى باق-قا بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە ىقپال ەتكەنىمەن, مەن ونى قاۋىپ ەمەس, مۇمكىندىك رەتىندە قاراستىرار ەدىم. جي دۇرىس قولدانىلسا, جاڭالىق دايىنداۋدا ۋاقىتتى دا, قارجىنى دا ۇنەمدەيدى, ال جۋرناليست شىعارماشىلىققا كوبىرەك كوڭىل بولە الادى. نەيروجەلىنى مەديادا كومەكشى قۇرال رەتىندە پايدالانعان دۇرىس: ءماتىن اۋدارۋعا, يدەيا ىزدەۋگە, پۋنكتۋاتسيانى نەمەسە ستيليستيكانى تۇزەتۋگە, تەحنيكالىق نە جەدەل اقپاراتتى جىلدام جازۋعا. وسىلايشا, كەرىسىنشە مازمۇن ساپاسى جاقسارادى, جاڭالىق بەرۋ ۇدەرىسى جەڭىلدەيدى. ەڭ باستىسى – جي كومەكشى قۇرال رەتىندە قولدانىلىپ, شەشۋشى ءرول جۋرناليست پەن رەداكتوردىڭ وزىندە قالۋى كەرەك, – دەيدى مامان.
ال تۇركىستان وبلىستىق «Turkistan» تەلەارناسىنىڭ ۆەب-پروگرامميسى عاسىر قۇرالباي ۇلى جي-ءدىڭ انيماتسيا سالاسىندا تاپتىرماس قۇرال بولىپ وتىرعانىن ايتادى. بۇل انيماتورلاردىڭ ۋاقىتىن دا, قارجىسىن دا اجەپتاۋىر ۇنەمدەپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
– «تۇركىستان» تەلەارناسى جاساندى ينتەللەكتىنى كوپتەن بەرى قولدانىپ كەلەدى. ەڭ العاش ءبىر جارىم جىل بۇرىن اۋا رايىن جۇرگىزەتىن «كۇنشۋاق – تابيعات قىزى» جوباسىن جۇزەگە اسىردىق. ول «قازگيدرومەتتەن» كۇندەلىكتى مالىمەت الىپ, ونى گەنەراتسيالاپ, ءوزى اۆتوماتتى تۇردە شىعىپ وتىرادى. ءبىز سونىڭ دايىن ءونىمىن كورەرمەنگە ۇسىنامىز. ودان بولەك, جاقىندا عانا تولىققاندى جي ارقىلى دايىندالعان «تۇركىستان ساقشىلارى» ءونىمى شىقتى. ول ون شاقتى كۇننىڭ ىشىندە دايىن بولدى, – دەيدى ع.قۇرالباي ۇلى.
ونىڭ ايتۋىنشا, كيريلليتساداعى قازاق ارىپتەرىن وقۋى ءبىراز قيىندىق تۋعىزىپتى. ياعني مۋلتفيلمدە كيريلليتسانى جەتە تانىمايدى. ودان بولەك, داۋىستاۋ جاعىنان دا ءبىراز ماشاقات بولعان ەكەن.
– بۇل – ءبىزدىڭ ەلدە 3D فورماتتا جي كومەگىنەن قازاق تىلىندە شىققان تۇڭعىش مۋلتفيلم. بەرتىن كەلە ءبىز ونىڭ حرونومەتراجىن ۇزارتا الدىق. العاشقى مۋلتفيلم ءتورت مينۋت بولسا, كەلەسى سەريالدارى ون ءبىر-ون ەكى مينۋتتى قۇرادى. جي-ءدىڭ ءداستۇرلى ونىمنەن باستى ايىرماشىلىعى – ۇدەرىستىڭ جەدەلدىگى, جىلدامدىق. ياعني رەسۋرستاردىڭ ۇنەمدەلۋى قۋانتادى. ەگەر ءداستۇرلى مەديادا وسىنداي مۋلتفيلم مەديا نارىقتا كەمىندە 10 ملن تەڭگەدەن اسا سوماعا باعالانسا, ال ءبىز دايىنداعان بۇل شاعىن مۋلتفيلمگە 100-150 دوللار عانا جۇمسالدى. بۇنى ناعىز تەحنولوگيالىق رەۆوليۋتسيا دەۋگە دە بولادى. انيماتسيا سالاسىنداعى ۇلكەن جەتىستىك. جاڭا نوۋ-حاۋ كەلە جاتىر, – دەيدى ع.قۇرالباي ۇلى.
ۆەب-پروگرامميست جاساندى ينتەللەكتىدەن قورقۋدىڭ قاجەتى جوق ەكەنىن العا تارتتى. ونىمەن تىعىز ارىپتەستىك ورناتۋدىڭ ارتىقشىلىعى مول كورىنەدى.
– جالپى, جي-گە دەگەن كوزقاراسىم دۇرىس. كەزىندە كالكۋلياتوردان, ينتەرنەتتەن دە ۇرىكتىك. ەندى قازىر جي-ءدى دە فوبيا كورە باستادىق. جوق, بۇدان قورقۋدىڭ قاجەتى جوق. كەرىسىنشە, وسىمەن دوستاسىپ, ارىپتەستىك ورناتۋىمىز كەرەك. ياعني جۋرناليست مەحانيكالىق جۇمىستاردى «دوسىنا» تاپسىرىپ, ءماتىندى ءوزى ارمەن قاراي ارلەپ, ەموتسيا بەرىپ, مازمۇندى رەپورتاج شىعارعا بولادى. الايدا جاساندى ينتەللەكتىنىڭ اقپاراتتى تولىق جيناي المايتىن كەمشىلىكتەرى دە بار. ياعني ءوزى زەرتتەۋ جۇرگىزە المايدى, وقيعا ورنىنان حابار تاراتا المايدى. وعان قوسا فاكت چەكتى دۇرىس اتقارمايدى. ياعني فاكت چەكت جاساۋ ءۇشىن دە ول بەلگىلى ءبىر رەسۋرستاردان اقپارات الىپ, ونى سۇزگىدەن وتكىزۋ كەرەك, – دەيدى جي ساراپشىسى.
ال جي-ءدىڭ قۇقىقتىق نورمالاردى, كەيبىر ادەپ ەتيكالارىن ساقتاي بەرمەيتىنى جالعان اقپاراتتىڭ تاراۋىنا جول بەرمەك. ع.قۇرالباي ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, جي-ءدىڭ وسىنداي ساپاسىز ءونىمىن تۇتىنعان باق-تىڭ بەدەلى تۇسەتىنى انىق. قىسقاسى, ساراپشىلار سوزىنەن ۇققانىمىز, زاماناۋي نەيروجەلىنى جاتسىنباي, ونى اقىلمان دوس, ەلگەزەك كومەكشى تۇتىپ ارالاسقانىمىز ابزال سياقتى.
