Digital • 27 ماۋسىم, 2025

«Starlink» ماسەلەنى تولىققاندى شەشە مە؟

50 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

وسى جىلدىڭ ءۇشىنشى توقسانىندا يلون ماسكتىڭ «Starlink» سپۋتنيكتىك ينتەرنەتى ەلىمىزدىڭ بارلىق اۋماعىندا رەسمي تۇردە ىسكە قوسىلادى. بۇل تۋرالى تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى جاسلان ماديەۆ مالىمدەدى.

«Starlink» ماسەلەنى تولىققاندى شەشە مە؟

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بۇل قىزمەت ەڭ الدىمەن بايلانىسسىز وتىرعان شالعاي اۋىلدار, تاۋلى ايماقتار مەن جولى جوق ەلدى مەكەندەرگە قاجەت. «Starlink» ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە قولجەتىمدى بولادى. قازىر كومپانيا ينتەرنەتتىڭ باعاسىن ەسەپتەپ, جەر­ۇستى ستانسالارىن, بايلانىس نۇكتەلەرىن دايىنداپ جاتىر. قىزمەتتىڭ باعاسى تالشىقتى ينتەرنەتكە قاراعاندا ءسال جوعارى, سوندىقتان تۇرعىندارعا تاڭداۋ جاساۋ مۇمكىندىگىن بەرەدى», دەيدى ول.

مينيستر ايتقان ء«سال قىمبات» ينتەرنەتتىڭ ناقتى قۇنى قاراپايىم وتباسىنا اۋىر سالماق بولارى انىق. «Starlink»-ءتىڭ باستاپقى قۇرىلعىسى 400–500 دوللار تۇرادى, ياعني شامامەن 500 مىڭ تەڭگە. ال اي سايىنعى جازىلىم باعاسى 46 مىڭ تەڭگەگە جۋىق. اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ورتاشا تابىسىن ەسكەرسەك, بۇل باعا ەداۋىر قىمبات. قازىردە اۋىلدا ءبىر وتباسىنىڭ ايلىق تابىسى 150–200 مىڭ تەڭگە شاماسىندا بولسا, جارتى ميلليون تەڭگەگە قۇرىلعى ساتىپ الىپ, اي سايىن 46 مىڭ تەڭگە تولەۋ ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيدى. ال قالادا ينتەرنەت پەن ءموبيلدى بايلانىسقا ايىنا ورتا ەسەپپەن 10–11 مىڭ تەڭگە تولەيتىن تۇر­عىن­دار­عا بۇل قىزمەتتى پايدالانۋ مۇلدە ءتيىمسىز, سەبەبى بۇگىندە وپتيكالىق ينتەر­نەتتىڭ ورتاشا قۇنى 3–5 مىڭ تەڭگە ارا­لىعىندا.

قازاقستان بايلانىس وپەراتورلارى قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى ولەگ ەمەليانوۆ ماسەلەگە قاتىستى پىكىرىن ءبىلدىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, «Starlink» – تەحنولوگيالىق توڭكەرىس ەمەس, ينتەرنەتى مۇلدە جوق ەلدى مەكەندەرگە عانا ارنال­عان ۋاقىتشا شەشىم. «سپۋتنيكتىك ينتەرنەت تەك باسقا بايلانىس جوق شالعاي اۋىلدارعا قاجەت. مۇنداي جەرلەردە تۇرعىندار جابدىقتى بىرىگىپ ساتىپ الۋى مۇمكىن. بىراق قالالاردا, مۇنداي باعامەن «Starlink»-ءتى پايدالانۋعا نيەتتىلەر از. قازىردىڭ وزىندە تۇرعىندار 10–11 مىڭ تەڭگەلىك ينتەرنەت ءتاريفتى قىمباتسىنادى. سونداي-اق بۇل ينتەرنەت ءتۇرى اۋا رايى مەن جەر بەدەرىنە تاۋەلدى. بايلانىس ساپاسىنا جاڭبىر, قار نەمەسە بۇلت تا اسەر ەتۋى مۇمكىن. كوپقاباتتى ۇيلەر مەن تىعىز قونىستانعان اۋماقتاردا سيگنال السىرەيدى. سوندىقتان بانكتەر, بيرجالار, داتا-ورتالىقتار سياقتى تۇراقتىلىقتى قاجەت ەتەتىن ۇيىمدارعا بۇل قىزمەت بالاما بولا المايدى», دەيدى ساراپشى.

سونىمەن قاتار جاسلان ماديەۆ ەلىمىزدىڭ بارلىق اۋىلىن ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا جۇيەلى جۇمىس ءجۇرىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, قاي اۋىلعا قاشان وپتيكالىق ينتەرنەت تارتىلاتىنى تۋرالى تولىق كەستە ينتەرنەتتە اشىق جاريالانعان. ء«بىز ينتەرنەت تارتۋ كەستەسىن جارتىجىلدىقپەن ءبولىپ, ونلاين پورتالعا ورنالاستىردىق. كەز كەلگەن ازامات قاراپ, قاداعالاپ وتىرا الادى. ءبىز سول كەستەگە ساي جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز», دەيدى مينيستر.

جاسلان ماديەۆ «سوڭعى ميليا» دەپ اتالاتىن ارنايى باعدارلاما ارقىلى تاعى 1,3 ملن ادامدى ساپالى ينتەر­نەتپەن قامتاماسىز ەتۋ كوزدەلىپ وتىر­عا­نىن دا ايتتى. باعدارلاما اياسىندا قازىر تەك ءموبيلدى ينتەرنەتكە قول جەت­كى­زىپ وتىرعان ازاماتتار ەندى تۇراقتى ءارى جىلدام ينتەرنەتكە قوسىلۋعا مۇمكىن­دىك الادى.

مۇنداي اۋقىمدى جوبالار ءۇشىن مەملەكەت ءتيىمدى شارتتارمەن قارىز العان. ء«يا, مەملەكەتتىك قارىز كولەمى ءوسىپ جاتىر. بىراق ءبىز ونى وتە تومەن پايىزبەن الىپ وتىرمىز. ەگەر بيۋدجەت تاپشىلىعىن جابۋ ارقىلى قارجىلاندىرساق, وندا پايىز مولشەرى 5–10 ەسە جوعارى بولار ەدى. سوندىقتان بۇل شەشىم – ەكونوميكالىق تۇرعىدان دۇرىس جول», دەيدى ج. ماديەۆ.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت ينتەرنەت سالاسىندا تەك ءىرى پروۆايدەر­لەرگە عانا ەمەس, شاعىن جانە ورتا كومپانيالارعا دا مۇمكىندىك بەرۋدى كوزدەپ وتىر. بۇل قادام باسەكەلەستىكتى ارتتىرىپ, قىزمەت ساپاسىن جاقسارتۋعا سەپ بولماق.

سوڭعى جاڭالىقتار